Akpınar’dan FİLO JET için kapsamlı soru: “267 insanımızın hayatını taşıyan gemi hangi denetimlerle sefere çıktı?”

30 Ağustos 2026 tarihinde Girne’den hareket eden FİLO JET isimli yolcu gemisinin kısa süre içerisinde su alarak alabora olması ve ardından denizin yaklaşık 514 metre derinliğine batmasının ardından, Girne Milletvekili ve Demokrat Parti Genel Sekreteri Serhat Akpınar, geminin teknik yeterliliği, sefer ve hat izinleri, denetimleri, geçmiş teknik kayıtları ve kazanın araştırılma sürecine ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı ve Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına Yazılı Soru sundu.

Akpınar, açıklamasında kazanın kesin nedeninin ancak bağımsız ve bilimsel bir teknik inceleme sonucunda ortaya çıkabileceğini belirterek, soruşturma tamamlanmadan herhangi bir kişi veya kurumun peşinen sorumlu ilan edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Akpınar’ın “Basınımıza ve Kamuoyuna” başlığıyla yaptığı açıklama şöyle:

“30 Ağustos 2026 tarihinde Girne’den hareket eden FİLO JET isimli yolcu gemisinin kısa süre içerisinde su alarak alabora olması ve ardından denizin yaklaşık 514 metre derinliğine batması, hepimizi derinden üzmüş, aynı zamanda yolcu taşımacılığında can güvenliği, teknik yeterlilik ve kamusal denetim süreçlerine ilişkin cevaplandırılması gereken ciddi soruları gündeme getirmiştir.

Kazanın kesin nedeninin ancak uzmanlar tarafından yürütülecek kapsamlı, bağımsız ve bilimsel bir teknik inceleme sonucunda ortaya konulabileceğinin altını özellikle çiziyorum. Soruşturma tamamlanmadan herhangi bir kişi veya kurumu peşinen sorumlu ilan etmek doğru değildir.

Ancak 267 insanımızın hayatını taşıyan bir geminin hangi teknik belgeler, hangi denetimler ve hangi idari değerlendirmeler sonucunda Girne Limanı’ndan sefere çıkmasına izin verildiğini sormak, hem Cumhuriyet Meclisinin hem de biz milletvekillerinin kamu adına taşıdığı denetim sorumluluğunun bir gereğidir.

Bu nedenle FİLO JET’in hat ve sefer izinlerinden klas ve güvenlik sertifikalarına, yapılan teknik denetimlerden alüminyum gövdenin yapısal durumuna, stabilite hesaplarından yolcu kapasitesine, geçmiş teknik kayıtlarından Türk Loydu tarafından gerçekleştirilen denetimlere kadar uzanan kapsamlı bir Yazılı Soruyu Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına sunuyorum.

Ayrıca geminin yaklaşık 514 metre derinlikte bulunmasının teknik incelemeye engel teşkil etmemesi gerektiği düşüncesindeyim. Batığın ROV ve uygun sualtı görüntüleme teknolojileri kullanılarak incelenmesi, deniz tabanındaki konumunun, gövde bütünlüğünün, olası kırılma ve deformasyonların, su giriş noktalarının ve enkaz dağılımının delil bütünlüğü korunarak kayıt altına alınması gerektiğini de Bakanlığa soruyoruz.

Özellikle geminin geçmiş teknik kayıtları ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla gördüğü dosyada yer aldığı belirtilen Türk Loydu denetimleri ve 29 maddelik kusur, eksiklik ve kural uygunsuzluğuna ilişkin kayıtların açıklığa kavuşturulmasını talep ediyoruz. Bunların daha sonra hangi teknik incelemeler sonucunda giderildiğinin ve ilgili makamlar tarafından bilinip bilinmediğinin ortaya konulması kamuoyu açısından önemlidir.

Buradaki amacımız suçlu aramak değildir. Gerçeği ve devletin denetim süreçlerinin eksiksiz işleyip işlemediğini ortaya çıkarmaktır. İnsan hayatının söz konusu olduğu yerde hiçbir denetim şekli bir prosedüre, hiçbir teknik belge de dosyada bulunması gereken bir evraka indirgenemez.

Sorularımız açıktır. Beklentimiz de açıktır.

Belgeleriyle, raporlarıyla ve bütün şeffaflığıyla kamuoyuna cevap verilmesi.”

Akpınar’ın ardından Cumhuriyet Meclisi Başkanlığına sunduğu Yazılı Soruda ise FİLO JET’in sefer ve hat izninden teknik yeterliliğine, klas durumundan geçmiş denetimlerine kadar çok sayıda başlıkta bilgi ve belge talep edildi.

Yazılı Sorunun konu başlığı ve giriş bölümü şöyle:

“YAZILI SORU

Konu: FİLO JET isimli yolcu gemisine verilen sefer/hat izni, geminin teknik yeterliliği, denetimleri ve ilgili idari süreçler hakkında

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında yolcu taşımacılığı gerçekleştiren FİLO JET isimli yolcu gemisinin 30 Ağustos 2026 tarihinde Girne’den hareketinin ardından su alması ve akabinde alabora olması, yolcu taşımacılığında can güvenliği, gemilerin teknik yeterliliği ve kamu otoritesinin denetim sorumluluğu bakımından ciddi soruları beraberinde getirmiştir.

Kazanın kesin nedeni, uzmanlar tarafından yürütülecek teknik inceleme ve soruşturma sonucunda ortaya çıkacaktır. Bu aşamada herhangi bir kişi veya kurumu peşinen sorumlu ilan etmek doğru değildir.

Ancak yüzlerce yolcunun taşındığı bir geminin düzenli sefer yapmasına izin verilmeden önce, geminin teknik yeterliliğinin hangi belgeler ve hangi denetimler üzerinden tespit edildiğinin kamuoyuna açıklanması, can güvenliği ve kamu yönetiminde şeffaflık açısından zorunludur.

Bu çerçevede, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından aşağıdaki soruların yazılı olarak yanıtlanmasını ve ilgili belgelerin mümkün olan suretlerinin Cumhuriyet Meclisine sunulmasını talep ederim.”

1. Hat ve sefer izni

“FİLO JET isimli gemiye KKTC limanlarına düzenli yolcu seferi gerçekleştirebilmesi amacıyla Hat İzni/sefer izni hangi tarihte verilmiştir?

İzin daha sonra yenilenmiş ise son yenileme tarihi nedir?”

2. Teknik yeterlilik belgeleri

“Söz konusu iznin verilmesi veya yenilenmesi sırasında geminin teknik yeterliliğine ilişkin Bakanlığa ve/veya Limanlar Dairesine hangi belgeler sunulmuştur?

Bu belgelerin tarihleri, geçerlilik süreleri ve düzenleyen kurumların isimlerinin açıklanması mümkün müdür?”

3. Yeterlilik Belgesi

“Geminin KKTC limanlarına sefer yapmaya uygun olduğunu gösteren Yeterlilik Belgesi mevcut mudur?

Mevcut ise,

• hangi kurum veya klas kuruluşu tarafından,
• hangi tarihte,
• hangi inceleme ve sörvey sonucunda,
• hangi geçerlilik süresiyle düzenlenmiştir?

Belgenin bir suretinin Cumhuriyet Meclisine sunulması mümkün müdür?”

4. Klas statüsü

“FİLO JET’in kaza tarihinde geçerli klas statüsü nedir?

Geminin bağlı bulunduğu klas kuruluşu hangisidir?

Geminin klas statüsünde geçmişte askıya alma, geri çekme, şartlı klas, gecikmiş sörvey veya benzeri herhangi bir kayıt bulunmakta mıdır?”

5. Güvenlik sertifikaları

“Geminin yolcu gemisi ve/veya yüksek hızlı tekne olarak çalışmasına esas teşkil eden,

• yolcu gemisi güvenlik sertifikası,
• HSC Safety Certificate,
• Permit to Operate High-Speed Craft,
• Safety Management Certificate,
• klas sertifikaları ve diğer uluslararası teknik/güvenlik belgelerinden hangileri Limanlar Dairesine ibraz edilmiştir?

Kaza günü itibarıyla bunların tamamı geçerli midir?”

6. Son fiziki ve teknik denetim

“FİLO JET üzerinde KKTC makamları tarafından gerçekleştirilen son fiziki ve teknik denetim hangi tarihte yapılmıştır?

Denetim,

• hangi kurum tarafından,
• hangi yetkililerce,
• hangi kontrol listesi ve teknik kriterlere göre

gerçekleştirilmiştir?

Bu denetime ilişkin tutanak ve raporların Cumhuriyet Meclisine sunulması mümkün müdür?”

7. Gövde ve teknik sistemler

“Son denetimlerde geminin,

• alüminyum gövdesi,
• kaynak noktaları,
• gövde bütünlüğü,
• su geçirmez bölmeleri,
• sintine ve tahliye pompaları,
• bilge/su alarm sistemleri,
• elektrik sistemleri,
• yangın ve acil durum sistemleri

bakımından herhangi bir eksiklik tespit edilmiş midir?

Edilmişse bunların giderildiği hangi yöntemle doğrulanmıştır?”

8. Alüminyum gövdenin yapısal durumu

“Yaklaşık 26 yıllık olduğu bildirilen FİLO JET’in alüminyum gövdesinde metal yorulması, korozyon, çatlak ve gövde kalınlığı bakımından son kapsamlı inceleme ne zaman gerçekleştirilmiştir?

Ultrasonik ölçüm, NDT veya benzeri yapısal testler yapılmış mıdır?

Yapılmışsa sonuçları nelerdir?”

9. Renovasyon ve stabilite

“Geminin geçmiş yıllarda kapsamlı bir renovasyon/bakım sürecinden geçtiği dikkate alındığında, yapılan yapısal değişiklikler Bakanlığın veya Limanlar Dairesinin bilgisine sunulmuş mudur?

Renovasyon sonrasında geminin stabilite hesapları yeniden yapılmış ve onaylanmış mıdır?”

10. Yolcu kapasitesi ve yükleme

“FİLO JET’in KKTC limanlarına sefer yapmasına izin verilen azami yolcu kapasitesi kaç kişidir?

30 Ağustos 2026 tarihindeki seferde gemide bulunan yolcu ve mürettebat sayısı bu kapasite sınırları içerisinde midir?

Geminin söz konusu seferdeki gerçek yükleme/deplasman durumunun onaylı stabilite kitapçığına uygunluğu araştırılmakta mıdır?”

11. Yolcu koltuklarının bağlantıları

“Gemideki yolcu koltuklarının tekne/güverte üzerine sabitlenmesine ilişkin teknik uygunluk daha önce denetlenmiş midir?

Kaza sırasında bazı koltukların yerlerinden kopmuş olduğuna ilişkin yolcu beyanları dikkate alınarak, koltuk bağlantıları ve bunların bağlandığı güverte konstrüksiyonu teknik incelemeye tabi tutulacak mıdır?”

12. Geminin su almasına ilişkin iddialar

“Yolcular tarafından geminin içerisinde, özellikle koltukların altından/taban seviyesinden su geldiğine ilişkin iddialar Bakanlığın bilgisine ulaşmış mıdır?

Kazanın teknik soruşturmasında suyun gemiye ilk giriş noktasının belirlenmesi amacıyla bağımsız uzmanlardan ve gemi inşa mühendislerinden oluşan bir teknik heyet görevlendirilmiş midir?”

13. P&I sigortası

“Geminin kaza tarihinde geçerli P&I sigortası bulunmakta mıdır?

Poliçe Limanlar Dairesine hangi tarihte ibraz edilmiştir ve yolcu sorumluluklarını kapsayan teminat miktarı nedir?”

14. Fiili teknik denetim

“FİLO JET’e Hat İzni verilmesi veya yenilenmesi sürecinde Limanlar Dairesi yalnızca gemi işletmecisinin sunduğu belgelere mi dayanmıştır, yoksa gemi üzerinde ayrıca fiili teknik denetim gerçekleştirilmiş midir?

Gerçekleştirilmişse bunun tarihleri ve raporları nelerdir?”

15. Belgelerin doğruluğunun teyidi

“Geminin teknik yeterliliğini gösteren belgelerin doğruluğu ve geçerliliği, bunları düzenleyen klas kuruluşu/bayrak devleti veya diğer yetkili kurumlarla doğrudan yazışılarak teyit edilmiş midir?”

16. Geçmiş teknik kayıtlar

“Bakanlık ve Limanlar Dairesi kayıtlarında FİLO JET hakkında geçmiş dönemlerde;

• teknik arıza,
• su alma,
• gövde hasarı,
• seferden men,
• yolcu şikâyeti,
• klas problemi,
• liman devleti denetimi eksikliği veya benzeri herhangi bir bildirim mevcut mudur?”

17. Batığın sualtı incelemesi

“Kaza sonrasında geminin mevcut durumunun delil niteliği taşıdığı dikkate alınarak, gövdenin belirtilen derinlikte müdahale gerçekleştirilmeden önce sualtı görüntülemesi, 3D tarama, gövde deformasyon analizi ve kırılma yüzeylerinin uzmanlar tarafından kayıt altına alınması yönünde bir çalışma yapılacak mıdır?

• Geminin deniz tabanındaki yatış pozisyonu ve genel gövde bütünlüğü
• Gövdede yarılma, deformasyon veya kopma olup olmadığı
• Alüminyum gövdede belirgin yapısal hasarlar
• Kapı, rampa, pencere ve diğer açıklıkların durumu
• Motor bölümü ve erişilebilen su giriş noktaları
• Koltukların ve bağlantı noktalarının durumu
• Gemiden ayrılmış parçaların deniz tabanındaki dağılım alanı
• Gerekirse ROV manipülatörüyle küçük parçaların veya numunelerin alınması planlanmaktamıdır?”

18. Teknik heyetin oluşumu

“Kazanın nedenlerini araştıracak teknik heyetin oluşumu nedir?

Heyette gemi inşa mühendisi, alüminyum konstrüksiyon uzmanı, stabilite uzmanı, klas/sörvey uzmanı ve deniz kazaları konusunda uzman kişiler bulunacak mıdır?

İncelemenin bağımsızlığı ve şeffaflığı nasıl güvence altına alınacaktır?”

19. Belgelerin Cumhuriyet Meclisine sunulması

“Bakanlık, FİLO JET’e ilişkin aşağıdaki belgelerin mümkün olan suretlerini Cumhuriyet Meclisine sunmayı düşünmekte midir?

a) Hat İzni ve yenilemeleri
b) Yeterlilik Belgesi
c) Klas sertifikası ve kaza tarihindeki class status
d) HSC/yolcu gemisi güvenlik sertifikaları
e) Son teknik denetim ve sörvey raporları
f) Son dry-dock/bakım raporları
g) NDT ve gövde ölçüm raporları
h) Onaylı stabilite kitapçığı ve yolcu kapasitesi belgesi
ı) P&I sigorta poliçesi
i) Limanlar Dairesi tarafından düzenlenen son denetim tutanağı”

20. Nihai idari değerlendirme

“Son olarak, FİLO JET’in 30 Ağustos 2026 tarihinde yüzlerce yolcuyla Girne Limanı’ndan sefere çıkmasının teknik ve hukuki açıdan güvenli olduğuna ilişkin nihai idari değerlendirmeyi hangi makam, hangi belge ve hangi denetim sonuçlarına dayanarak yapmıştır?”

21. Türk Loydu’nun 2026 denetimi

“FİLO JET (eski adı IRIS JET) isimli gemi için Türk Loydu tarafından 2026 yılı içerisinde gerçekleştirildiği kamuoyuna açıklanan denetimin tam tarihi nedir?

Bu denetim sonucunda Türk Loydu tarafından,

• Durum Tespit Sörvey Raporu,
• Yeterlilik Belgesi,
• klas/sörvey uygunluk belgesi,
• tavsiye/uygunsuzluk listesi

veya başka herhangi bir teknik belge düzenlenmiş midir?

Düzenlenmiş ise söz konusu belgelerin tarih ve numaraları, geçerlilik süreleri ve denetimin kapsamı nedir?

Denetimde herhangi bir eksiklik, recommendation, condition of class, yapısal problem veya giderilmesi gereken uygunsuzluk tespit edilmiş midir?

Söz konusu raporların ve belgelerin eksiksiz suretlerinin Cumhuriyet Meclisine sunulması mümkün müdür?”

22. 2018 yılındaki Türk Loydu denetimleri ve 29 maddelik uygunsuzluk

“İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla) 2019/347 Esas ve 2024/17 Karar sayılı dosyasında, aynı geminin Türk Loydu tarafından 19 Mart 2018 ve 26 Mayıs 2018 tarihlerinde denetlendiği, 13 Haziran 2018 tarihinde Antalya’da seyir tecrübesine tabi tutulduğu ve yapılan incelemelerde 29 maddelik kusur, eksiklik ve kural uygunsuzluğu tespit edildiği belirtilmektedir.

Bakanlığın ve/veya Limanlar Dairesinin FİLO JET’e Hat İzni verirken veya bu izni yenilerken söz konusu geminin bu teknik geçmişinden ve mahkeme dosyasında yer alan Türk Loydu raporlarından bilgisi var mıydı?

2018 yılında tespit edilen 29 ayrı eksiklik ve uygunsuzluğun tamamının giderildiğini gösteren kapatma, onarım, yeniden sörvey ve uygunluk kayıtları Bakanlığa ibraz edilmiş midir?

İbraz edilmiş ise,

• hangi kuruluş tarafından,
• hangi tarihte,
• hangi teknik inceleme sonucunda

bu 29 maddenin kapatıldığı doğrulanmıştır?

Türk Loydu’nun 17 Aralık 2018 tarihli Durum Tespit Sörvey Raporunun, 2018 yılında tespit edilen 29 uygunsuzluğa ilişkin ayrıntılı listenin ve bunların daha sonra kapatıldığını gösteren bütün teknik belgelerin suretlerinin Cumhuriyet Meclisine sunulması mümkün müdür?”

Akpınar, Yazılı Sorunun son bölümünde de soruşturmanın sonucunu peşinen tayin etme veya herhangi bir kişi ya da kurumu suçlama amacı taşımadığını belirtti.

“Bu soruların amacı devam eden teknik soruşturmanın sonucunu peşinen tayin etmek veya herhangi bir kişi ya da kurumu suçlamak değildir.

Amacımız, 267 insanımızın hayatını doğrudan ilgilendiren bir yolcu taşımacılığı faaliyetinde devletin gerekli teknik ve idari denetimleri eksiksiz gerçekleştirip gerçekleştirmediğini ortaya koymak, kamuoyunun haklı sorularına şeffaf biçimde cevap verilmesini sağlamak ve benzer bir olayın tekrar yaşanmasını önlemektir. İnsan hayatının söz konusu olduğu deniz taşımacılığında hiçbir teknik yeterlilik belgesi, hiçbir denetim ve hiçbir izin süreci yalnızca şekli bir prosedür olarak değerlendirilemez.

Saygılarımla.

Serhat Akpınar
Girne Milletvekili
Demokrat Parti Genel Sekreteri”