Meksika geçen yıl Küba’nın en büyük petrol tedarikçisiydi ancak Trump yönetiminin yoğun baskısı altına girdi, Venezuela’dan Küba’ya yapılan sevkiyat ise tamamen durmuş durumda.
Veri şirketi Kpler, Küba’nın mevcut talep ve yerli üretim düzeyiyle yalnızca 15 ila 20 gün yetecek kadar petrolünün kaldığını duyurdu. Meksika’nın, ABD baskısı altında planlanan bir sevkiyatı iptal ettiği görülürken, Washington’un Venezuela’dan yapılan teslimatları engellemesi arzı daha da daralttı. Sevkiyatların yeniden başlamaması hâlinde Küba’nın sert bir yakıt karnelemesiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Ülkenin büyük bölümünde hâlihazırda neredeyse her gün elektrik kesintileri yaşanıyor.
Financial Times’da yer alan habere göre, son yıllarda stokların zaman zaman daha da düştüğü dönemler olsa da, ABD Başkanı Donald Trump komünist adaya giden petrolü “boğma” sözü vermiş ve bu hafta Küba rejiminin “çökmeye çok yakın” olduğunu söylemişti.
Kpler verilerine göre, Küba, bu yıl yalnızca 9 Ocak’ta Meksika’dan gelen tek bir sevkiyatla 84 bin 900 varil petrol alabildi. Bu miktar, 2025’te tüm tedarikçilerden günlük ortalama 37 bin varil alınırken, bugün günde yaklaşık 3 bin varile karşılık geliyor.
Meksika geçen yıl Küba’nın en büyük petrol tedarikçisiydi ancak Trump yönetiminin yoğun baskısı altına girdi. Bloomberg’in haberine ilişkin konuşan Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, bu ay planlanan bir sevkiyatın rafa kaldırıldığını açıkça yalanlamadı ve bunun “egemen bir karar” olduğunu söyledi. Ertesi gün ise ihracatın durdurulduğunu söylemediğini belirterek, Küba’ya sevkiyatların Pemex sözleşmeleri ya da insani yardım kapsamında yapıldığını ifade etti.
Analistler, Küba’nın petrolü ya çok düşük fiyatlarla ya da ücretsiz aldığı görüşünde. Meksiko City merkezli enerji danışmanı Gonzalo Monroy, “Küba büyük ölçüde Venezuela’ya dayanıyordu. Şimdi elinde yalnızca Meksika kalmışsa ve Meksika ABD baskısı nedeniyle ihracat yapamıyorsa, Küba için bu çok büyük bir sorun” dedi. Küba’nın Meksika Büyükelçiliği ise yorum talebine yanıt vermedi.
Fuel oil de sıkıntılı
Kpler ayrıca Küba’nın elektrik üretimi için hayati öneme sahip fuel oil konusunda da ciddi sıkıntı yaşadığını belirtiyor. 2025 ortasına kadar adanın tek tedarikçisi Venezuela’ydı; ancak son fuel oil sevkiyatı kasım ayında geldi ve o tarihten bu yana yeni bir teslimat yapılmadı. ABD’ye göre Küba hükümeti geçmişte bazı Venezuela ham petrolünü döviz elde etmek için yeniden satmıştı.
Uzmanların çoğu, turizm ve şeker üretimindeki düşüşlerle zaten zor durumda olan Küba ekonomisinin, petrolsüz kalması hâlinde çöküşle karşı karşıya kalabileceğini söylüyor. Danışmanlık şirketi Teneo’dan Nicholas Watson, “Küba rejimi için ekonomik kriz, varoluşsal bir düzeye ulaşmış durumda” değerlendirmesinde bulundu.
Venezuela’dan sevkiyat tamamen durdu
Venezuela, aralık ayında Küba’ya günlük ortalama 46 bin 500 varil petrol ihraç ediyordu; ancak Nicolás Maduro’nun 3 Ocak’ta ABD askerleri tarafından yakalanmasının ardından sevkiyatlar tamamen durdu. Kpler verileri, Rusya ve Cezayir’den yapılan petrol ihracatının da düzensiz olduğunu gösteriyor. Rusya’nın son sevkiyatı geçen ekimde, Cezayir’inki ise Şubat 2025’te gerçekleşti.
Sheinbaum, ABD ve Kanada ile yürürlükte olan serbest ticaret anlaşmasının bu yıl yeniden müzakere edilecek olması ve Trump’ın Meksika’daki uyuşturucu kartellerine karşı askeri müdahale tehdidi nedeniyle zor bir dengede bulunuyor. Analistlere göre, Trump’ın olası bir tam petrol ablukası hâlinde Meksika petrolüne el koyabileceği tehdidi, ihracatların durmasında etkili oldu. Eski Meksika Küba Büyükelçisi Ricardo Pascoe Pierce, bunun “ABD ile açık bir askeri provokasyon riskinden kaçınma” amacı taşıdığını söyledi.
Trump salı günü Küba’nın “çok yakında çökeceğini” öngörerek, “Parayı Venezuela’dan alıyorlardı, petrolü Venezuela’dan alıyorlardı, artık almıyorlar” dedi. Buna karşın Küba yönetimi meydan okuyan bir tutum sergiliyor. Hükümet yanlıları salı gecesi yürüyüşler düzenlerken, Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel çarşamba günü X’te yaptığı paylaşımda, “Bu zor zamanların sertliği ve Küba’ya yönelik tehditlerin acımasızlığı bizi durduramayacak” ifadelerini kullandı.
