<\/p>\n
\n\t\u0130srail’in, 5 Haziran 1967 sava\u015f\u0131nda Bat\u0131 \u015eeria’y\u0131 i\u015fgal etmesinin ard\u0131ndan \u0130sraillilerin Filistinlilerin topraklar\u0131na yerle\u015ftirilmesiyle ba\u015flayan yerle\u015fim faaliyetleri yo\u011fun \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine ra\u011fmen bu durumun finansman\u0131 medyada son derece az g\u00fcndeme geliyor.<\/p>\n
\n\tAyr\u0131ca, s\u00f6z konusu finansman \u0130srail h\u00fck\u00fcmetlerinin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, i\u015fgal alt\u0131ndaki Bat\u0131 \u015eeria’y\u0131 Yahudile\u015ftirmek ve Filistin kimli\u011fini yok etmek amac\u0131yla yerle\u015fim yerleri in\u015fas\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lan b\u00fct\u00e7eleri kapsam\u0131yor.<\/p>\n
\n\tFilistin topraklar\u0131n\u0131 gasbeden \u0130srailli gruplar ve bu ki\u015filere ait kurulu\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu, b\u00fct\u00e7elerini ve finansman kaynaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131yor.<\/p>\n
\n\tAncak ba\u015fta Haaretz gibi sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc \u0130srailli medya kurulu\u015flar\u0131 ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 kurumlar\u0131, yerle\u015fimci gruplar\u0131n baz\u0131 finansman operasyonlar\u0131n\u0131 ortaya koyan haberler yay\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n
\n\t\u0130srail, Birle\u015fmi\u015f Milletlerin durdurulmas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ve “yasa d\u0131\u015f\u0131” olarak kabul edilmesine ra\u011fmen y\u0131llard\u0131r yerle\u015fim yeri in\u015fas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor ve bu durum, uluslararas\u0131 kararlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn uygulanma f\u0131rsat\u0131n\u0131 da zay\u0131flat\u0131yor.<\/p>\n
\n\tBirle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi (OHCHR), 26 Eyl\u00fcl 2025’te i\u015fgal alt\u0131ndaki Bat\u0131 \u015eeria ve Do\u011fu Kud\u00fcs’teki \u0130srail yerle\u015fimlerinde faaliyet g\u00f6steren \u015firketlere ili\u015fkin verilerini g\u00fcncelledi.<\/p>\n
\n\tOHCHR, 138’i \u0130srailli 20’si ise Kanada, \u00c7in, Fransa, Almanya, L\u00fcksemburg, Hollanda, Portekiz, \u0130spanya, \u0130ngiltere ve ABD’den olmak \u00fczere 158 \u015firketi listesine ald\u0131.<\/p>\n
\n\tYabanc\u0131 \u015firketlerin \u00e7o\u011fu in\u015faat, gayrimenkul, turizm, seyahat ve madencilik sekt\u00f6rlerinde faaliyet g\u00f6steriyor.<\/p>\n
\n\tABD, 6 b\u00fcy\u00fck firmas\u0131n\u0131n listede bulunmas\u0131yla yabanc\u0131 \u015firketler aras\u0131nda ilk s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n
\n\tTurizmden, \u00e7evrim i\u00e7i rezervasyona, ileti\u015fimden gayrimenkule kadar geni\u015f bir yelpazede faaliyet g\u00f6steren ve listede yer alan ABD \u015firketleri \u015fu \u015fekilde:<\/p>\n
\n\tAirbnb, Booking Holdings, Expedia Group, Motorola Solutions, Re\/Max Holdings ve TripAdvisor.<\/p>\n
\n\tListede ayr\u0131ca, in\u015faat, altyap\u0131 ve demir yolu sekt\u00f6rlerinde faaliyet g\u00f6steren, ACS, CAF, Ineco ve SEMI isimli 4 \u0130spanyol \u015firket de bulunuyor.<\/p>\n
\n\tFransa’dan iki m\u00fchendislik \u015firketi Egis ve Egis Rail’in oldu\u011fu listede, in\u015faat projelerinde kullan\u0131lan a\u011f\u0131r ekipmanlar\u0131yla tan\u0131nan Greenkote P.L.C. ile JCB adl\u0131 iki \u0130ngiliz \u015firketi de yer al\u0131yor.<\/p>\n
\n\tListede L\u00fcksemburg’dan Altice International, Hollanda’dan Booking.com B.V, Almanya’dan Heidelberg Materials AG, Portekiz’den Steconfer S.A., \u00c7in’den Fosun International Ltd. ve Kanada’dan Metrontario Investments Ltd. yer ald\u0131.<\/p>\n
\n\t\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (Human Rights Watch), 28 May\u0131s 2018’de yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir rapor, \u0130srail’deki b\u00fcy\u00fck bankalar\u0131n \u00e7o\u011funun i\u015fgal alt\u0131ndaki Bat\u0131 \u015eeria’daki yerle\u015fim yerlerini destekleme, s\u00fcrd\u00fcrme ve geni\u015fletmeye y\u00f6nelik hizmetler sundu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
\n\tRaporda, \u0130srail’in en b\u00fcy\u00fck 7 bankas\u0131n\u0131n yerle\u015fim yerlerine hizmet verdi\u011fi, bu yerlerde konut in\u015faatlar\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yeni in\u015faat projelerinde m\u00fclkiyet haklar\u0131 alarak ve tamamlanana kadar projelere sponsor olarak yerle\u015fim yerlerini geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n
\n\tBu t\u00fcr bankac\u0131l\u0131k faaliyetleri Yahudilerin Filistin topraklar\u0131 \u00fczerinde gasbedilen yerle\u015fimlere transferini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
\n\tRaporda, s\u00f6z konusu 7 \u0130srail bankas\u0131n\u0131n Hapoalim, Leumi, Discount, Mizrahi-Tefahot, First International Bank of Israel, Union Israel ve Bank of Jerusalem bankas\u0131 oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\n
\n\tFransa merkezli Uluslararas\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Federasyonu (FIDH) da 4 Frans\u0131z bankas\u0131 ve bir sigorta \u015firketinin, yerle\u015fim yerlerinde faaliyet g\u00f6steren \u0130srail bankalar\u0131 ve finans kurulu\u015flar\u0131yla ortakl\u0131klar kurarak yerle\u015fim yerlerinin kurulmas\u0131na dolayl\u0131 olarak katk\u0131da bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
\n\tFIDH’nin Mart 2017’de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir raporda, s\u00f6z konusu bankalar\u0131n, BNP Paribas, Soci\u00e9t\u00e9 G\u00e9n\u00e9rale, Cr\u00e9dit Agricole ve BPCE, sigorta \u015firketinin ise AXA taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\n\tRaporda, s\u00f6z konusu Frans\u0131z \u015firketlerinin i\u015flemlerinin yerle\u015fim yerlerinin geni\u015fletilmesine ve \u0130srailliler i\u00e7in konut in\u015fas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, Filistinlilerin ekonomik ve sosyal haklar\u0131na da zarar verdi\u011fi bildirildi.<\/p>\n
\n\t\u0130srail’in Haaretz gazetesinde 7 Aral\u0131k 2015’te yay\u0131mlanan haberde, ba\u015fta Filistin topraklar\u0131n\u0131 gasbeden \u0130srailliler olmak \u00fczere \u0130srail’deki sa\u011fc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin, yabanc\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerden ve kurumlardan b\u00fcy\u00fck miktarda ba\u011f\u0131\u015f ald\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n
\n\tHaberde, 50’den fazla ABD’li Yahudi kurulu\u015fun 2009 ila 2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Bat\u0131 \u015eeria’daki yerle\u015fimcilere yakla\u015f\u0131k 220 milyon dolar aktard\u0131\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n
\n\t\u0130srail merkezli ekonomi gazetesi “Globes”un 2 \u015eubat 2015 tarihli haberinde, yerle\u015fimcilere sa\u011flanan s\u00f6z konusu fonlar\u0131n vergiden muaf tutuldu\u011fu ve bu durumun “ABD’nin i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131nda yerle\u015fim birimleri in\u015fas\u0131n\u0131 ve \u0130srail ter\u00f6rizmini” destekledi\u011fini do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n
\n\tHaaretz gazetesinin haberine g\u00f6re, fonlar yaln\u0131zca yerle\u015fim yeri in\u015fas\u0131yla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Bu fonlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 “Efrat” yerle\u015fimindeki “Naveh Shmuel” okulunun finansman\u0131 gibi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 Yahudi din e\u011fitimi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
\n\tAyr\u0131ca, bu fonlar Bat\u0131 \u015eeria ve Kud\u00fcs’te Filistinlilere kar\u015f\u0131 ter\u00f6r eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmekten h\u00fck\u00fcm giyen \u0130srailli yerle\u015fimcilerin ailelerine yard\u0131m edilmesini de kaps\u0131yor.<\/p>\n
\n\tHaaretz’in 7 Aral\u0131k 2015 tarihli haberine g\u00f6re, yerle\u015fim yerlerine yap\u0131lan yabanc\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n ana kaynaklar\u0131 aras\u0131nda Manhattan’da faaliyet g\u00f6steren bir kurulu\u015f olan Central Israel Fund (\u0130srail Merkez Fonu) yer al\u0131yor.<\/p>\n
\n\tAyr\u0131ca, Brooklyn merkezli bir kurulu\u015f olan Hebron Fund, 2009 ve 2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Hebron Yahudi Yerle\u015fim Yenileme Derne\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla El Halil’deki yerle\u015fim yerlerine yakla\u015f\u0131k 4,5 milyon dolar aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tIsrael Hayom gazetesi 31 Aral\u0131k 2020’de, 45 \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren Keren Hayesod adl\u0131 kurulu\u015f dahil olmak \u00fczere yerle\u015fim hareketini finanse eden di\u011fer kurulu\u015flar\u0131 belirledi.<\/p>\n
\n\tBu kurulu\u015f, D\u00fcnya Siyonist \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olup, i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin’e Yahudi g\u00f6\u00e7\u00fc ve yerle\u015fim yerlerinin kurulmas\u0131 gibi Siyonist faaliyetleri desteklemek i\u00e7in fon topluyor.<\/p>\n
\n\t\u0130srail Yahudi Ajans\u0131, ABD’nin \u0130srail Savunma Kuvvetleri Dostlar\u0131 (FIDF), Avrupa Yahudi Kalk\u0131nma Fonu ve Amerikal\u0131 Yahudi milyarder Ira Reinert taraf\u0131ndan desteklenen Ruth Bat Sarah Vakf\u0131 da destek veren kurumlar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
\n\tHaaretz’in 6 Mart 2016 tarihli haberine g\u00f6re, 2006-2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yaln\u0131zca ABD’deki David \u015eehri Dostlar\u0131 yakla\u015f\u0131k 122 milyon \u015fekel (yakla\u015f\u0131k 31,6 milyon dolar) ba\u011f\u0131\u015fta bulundu.<\/p>\n
\n\tYerle\u015fim fonlar\u0131 yaln\u0131zca Amerikal\u0131 Yahudilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Bir\u00e7ok \u00fclkeden bireyler Filistin topraklar\u0131nda yerle\u015fim yerleri in\u015fa etmek i\u00e7in para g\u00f6nderdi.<\/p>\n
\n\tBunlar aras\u0131nda, Bat\u0131 \u015eeria’daki yerle\u015fim yerleri i\u00e7in \u00e7at\u0131 kurulu\u015f olan Yesha Konseyi ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 Elad Derne\u011fi ile yak\u0131n ba\u011flar\u0131 olan Chelsea Futbol Kul\u00fcb\u00fc’n\u00fcn eski sahibi Roman Abramovi\u00e7 de bulunuyor.<\/p>\n
\n\tYabanc\u0131 fon alan en \u00f6nemli yerle\u015fim derneklerinden biri, Eyl\u00fcl 1986’da David Be’eri taraf\u0131ndan kurulan Elad (Ir David Vakf\u0131).<\/p>\n
\n\tIsrael Hayom gazetesinin 31 Aral\u0131k 2020 tarihli haberine g\u00f6re, bu fon Be’eri’nin i\u015fgal alt\u0131ndaki Do\u011fu Kud\u00fcs’\u00fcn Eski \u015eehir b\u00f6lgesinde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n
\n\tHaaretz’in 6 Mart 2016 tarihli haberine g\u00f6re, Elad 2006 ile 2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k 450 milyon \u015fekel (125 milyon dolar) fon ald\u0131.<\/p>\n
\n\tHaberde, bu 125 milyon dolar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n Bahamalar, Virjin Adalar\u0131 ve Sey\u015feller gibi yerlerden geldi\u011fi ama arkas\u0131nda kimin oldu\u011funun bilinmedi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
\n\tGlobes gazetesi, 2 \u015eubat 2015 tarihli haberinde, Elad’\u0131n 2011 y\u0131l\u0131nda 6,9 milyon, 2012 y\u0131l\u0131nda ise 5,6 milyon dolar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, 2000-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k 40 kurulu\u015fun yerle\u015fimlere toplamda 200 milyon dolar ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\n\tElad’\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 en son fonla ilgili olarak Haaretz 22 Kas\u0131m 2022 tarihli haberinde, kurulu\u015fun o y\u0131l h\u00fck\u00fcmetten 28 milyon \u015fekel (yakla\u015f\u0131k 8,3 milyon dolar) ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n
\n\tHaberde, bu fonlar\u0131n Elad’\u0131n, Mescid-i Aksa’n\u0131n g\u00fcneyindeki Silvan’\u0131n Vadi er-Rababa semtindeki yerle\u015fim ve Yahudile\u015ftirme projelerini desteklemek ve araziyi ele ge\u00e7irme amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edildi.<\/p>\n
\n\tKurulu\u015fa fon sa\u011flayan \u0130srail kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131nda Kud\u00fcs Kalk\u0131nma ve Miras Bakanl\u0131\u011f\u0131, Kud\u00fcs Belediyesi ve Kud\u00fcs Kalk\u0131nma \u0130daresi yer ald\u0131.<\/p>\n
\n\t\u0130srail’in Kanal 10 televizyonunun haberinde, 2 Mart 2016’da \u0130srail’deki a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 hareketlere, yapt\u0131klar\u0131 para transferinin durmamas\u0131 i\u00e7in Amerikal\u0131 “reformcu” Yahudilere bask\u0131 yapmak yerine onlara yard\u0131m etmeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuldu.<\/p>\n
\n\tBununla, ABD’deki Yahudileri \u0130srail’e kar\u015f\u0131 boykot hareketlerinin kuca\u011f\u0131na itip, b\u00f6ylece Amerikan Yahudilerinin finansman\u0131n\u0131 kaybetmelerinin \u00f6nlenmesi istendi\u011fi aktar\u0131lan haberde, \u0130srail’deki Yahudilerin ald\u0131klar\u0131 paran\u0131n \u00e7o\u011funun Amerikan Yahudilerinden geldi\u011fi i\u00e7in “reformcu” Yahudiler dahil olmak \u00fczere t\u00fcm Amerikan Yahudilerinden ba\u011f\u0131\u015f al\u0131nmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n
\n\tHaaretz’in 7 Aral\u0131k 2015 tarihli haberine g\u00f6re, Amerikan ba\u011f\u0131\u015flar\u0131 yaln\u0131zca yerle\u015fim yeri in\u015fas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda Filistinlilere kar\u015f\u0131 ter\u00f6r eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmekten h\u00fck\u00fcm giymi\u015f \u0130srailli \u015fahsiyetlere ve \u00f6rg\u00fctlere de fon sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
\n\tBunlar aras\u0131nda 1990 y\u0131l\u0131nda 7 Filistinli i\u015f\u00e7iyi \u00f6ld\u00fcren Ami Popper ve 2002 y\u0131l\u0131nda Do\u011fu Kud\u00fcs’te bir Filistin k\u0131z okulunu bombalamaya \u00e7al\u0131\u015fan gizli \u00f6rg\u00fct Bat Ayin de bulunuyor.<\/p>\n
\n\tB’Tselem \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn May\u0131s 2025’te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re Bat\u0131 \u015eeria’da yerle\u015fimcilerin say\u0131s\u0131 ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re y\u00fczde 8 artarak 730 bini a\u015ft\u0131.<\/p>\n
\n\t\u0130srail, 8 Ekim 2023’ten bu yana Gazze \u015eeridi’nde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc soyk\u0131r\u0131mla paralel olarak iki y\u0131ld\u0131r, ordu ve Filistin topraklar\u0131n\u0131 gasbeden \u0130srailliler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Bat\u0131 \u015eeria’da \u00f6zellikle Filistinlilerin yerinden edilmesi ve yerle\u015fim yerlerinin geni\u015fletilmesi gibi su\u00e7lar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n
\n\tFilistinlilere g\u00f6re bu su\u00e7lar, Bat\u0131 \u015eeria’n\u0131n \u0130srail’e “ilhak\u0131n\u0131n” yolunu a\u00e7\u0131yor ve bu da Birle\u015fmi\u015f Milletler kararlar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm ilkesinin uygulanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonu anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n
\n\tGazze’de iki y\u0131l s\u00fcren soyk\u0131r\u0131m s\u0131ras\u0131nda, \u0130srail ordusu ve Filistin topraklar\u0131n\u0131 gasbeden \u0130srailliler, Kud\u00fcs’\u00fcn de aralar\u0131nda bulundu\u011fu Bat\u0131 \u015eeria’da en az 1076 Filistinliyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, yakla\u015f\u0131k 10 bin 700 ki\u015fiyi yaralad\u0131 ve 20 bin 500’den fazla ki\u015fiyi g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131.<\/p>\n
\n\tFilistin y\u00f6netimine ba\u011fl\u0131 Ayr\u0131m Duvar\u0131 ve Yahudi Yerle\u015fim Birimleriyle M\u00fccadele Konseyinin 5 Ekim’e kadarki verilerine g\u00f6re, Filistin topraklar\u0131n\u0131 gasbeden \u0130srailliler iki y\u0131ll\u0131k soyk\u0131r\u0131m s\u00fcresince Bat\u0131 \u015eeria’da 7 bin 154 sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek 33 Filistinliyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc ve 33 toplulu\u011fu yerinden etti.<\/p>\n
\n\t\u0130srail’in Gazze’de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi soyk\u0131r\u0131m sonucunda \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00e7ocuk ve kad\u0131nlardan olu\u015fan 69 binden fazla Filistinli hayat\u0131n\u0131 kaybederken, 170 bin ki\u015fi yaraland\u0131. Birle\u015fmi\u015f Milletlere g\u00f6re Gazze’de b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m ya\u015fand\u0131 ve yeniden in\u015fa maliyeti yakla\u015f\u0131k 70 milyar dolar.<\/p>\n
\n\t\u0130srail, onlarca y\u0131ld\u0131r Filistin ile Suriye ve L\u00fcbnan’daki topraklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u015fgal ediyor ve buralardan \u00e7ekilmeyi reddederek, 1967 \u00f6ncesi s\u0131n\u0131rlarda ba\u015fkenti Do\u011fu Kud\u00fcs olan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin Devleti’nin kurulmas\u0131na izin vermiyor.<\/p>\n