<\/p>\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, \u00fclkesinin savunmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n tek yolunun Gr\u00f6nland\u2019\u0131 sat\u0131n almak oldu\u011funu savunuyor. Danimarka ve \u00f6zerk stat\u00fcdeki Gr\u00f6nland y\u00f6netimi ise bu talebi reddediyor. Trump’\u0131n askeri g\u00fc\u00e7 kullanma ihtimalini d\u0131\u015flamay\u0131 reddetmesi Avrupa \u00fclkeleri ile ABD aras\u0131ndaki gerilimi t\u0131rmand\u0131r\u0131rken Reuters,\u00a0Arktik b\u00f6lgesinde toprak sahibi olan\u00a0Rusya, ABD, Kanada, Danimarka, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Finlandiya ve \u0130zlanda’n\u0131n b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131klar\u0131n\u0131 derledi:<\/p>\n
Arktik kara alanlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 Rusya\u2019ya ait. Moskova, 2005\u2019ten bu yana hem Arktik ana karas\u0131nda hem de kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki adalarda bulunan onlarca Sovyet d\u00f6nemi askeri \u00fcss\u00fcn\u00fc yeniden a\u00e7t\u0131 ve modernize etti.<\/p>\n
Rusya, Arktik tak\u0131madalar\u0131ndan Novaya Zemlya\u2019daki n\u00fckleer deneme sahas\u0131n\u0131 y\u00fcksek alarm durumunda tutuyor. Burada 1990\u2019dan bu yana n\u00fckleer patlamal\u0131 bir deneme yap\u0131lmad\u0131; ancak ge\u00e7en ekim ay\u0131nda n\u00fckleer tahrikli Burevestnik seyir f\u00fczesinin test f\u0131rlat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n
Washington merkezli Wilson Center b\u00fcnyesindeki Polar Institute ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan Mathieu Boulegue\u2019e g\u00f6re, Avrupa Arkti\u011fi\u2019nde yer alan Kola Yar\u0131madas\u0131, Rusya\u2019n\u0131n ikinci darbe n\u00fckleer kapasitesinin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te ikisine ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.<\/p>\n
B\u00f6lge ayn\u0131 zamanda Rusya\u2019n\u0131n Kuzey Filosu\u2019nun \u00fcss\u00fc olan Severomorsk\u2019a da ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Uluslararas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn (IISS) verilerine g\u00f6re bu filo, Rusya\u2019n\u0131n n\u00fckleer silahl\u0131 12 denizalt\u0131s\u0131ndan alt\u0131s\u0131n\u0131 i\u015fletiyor. Kalan alt\u0131 denizalt\u0131 ise Vladivostok merkezli Pasifik Filosu\u2019na ba\u011fl\u0131. Kuzey Filosu\u2019nun Kuzey Atlantik\u2019e tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 Barents Denizi \u00fczerinden sa\u011flan\u0131yor ve bu hatt\u0131n a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131 Moskova i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
ABD ve Kanada, 1957\u2019den bu yana n\u00fckleer f\u00fcze tehditleri de dahil olmak \u00fczere ana vatanlar\u0131na y\u00f6nelik risklere kar\u015f\u0131 NORAD (Kuzey Amerika Havac\u0131l\u0131k Savunma Komutanl\u0131\u011f\u0131) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ortak savunma y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne g\u00f6re iki \u00fclke, NORAD\u2019\u0131 modernize ediyor. Kanada, Arktik ve kutup yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 kapsayacak iki \u201cufuk \u00f6tesi\u201d radar sistemi tedarik ediyor; ilk sistemin 2028\u2019de ilk operasyonel kapasiteye ula\u015fmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
Ba\u015fkan Trump, \u201cGolden Dome\u201d<\/strong> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi yeni bir f\u00fcze savunma sistemi geli\u015ftirmek istedi\u011fini ve bu proje i\u00e7in Gr\u00f6nland\u2019\u0131n kritik \u00f6nemde oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Washington\u2019un, Danimarka ile yap\u0131lan savunma anla\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda Gr\u00f6nland\u2019\u0131n kuzeyinde Pituffik Uzay \u00dcss\u00fc bulunuyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ABD\u2019nin Arktik\u2019teki askeri varl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Alaska\u2019daki sekiz \u00fcste konu\u015flu ve yakla\u015f\u0131k 22 bin personelden olu\u015fuyor.<\/p>\n Kanada\u2019n\u0131n Arktik\u2019te be\u015f \u00fcss\u00fc bulunuyor. Bunlardan biri, Ellesmere Adas\u0131\u2019ndaki sinyal istihbarat istasyonu Alert; buras\u0131 d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcrekli yerle\u015fimin bulundu\u011fu en kuzey noktas\u0131 olarak biliniyor. Arktik \u00c7emberi\u2019nin g\u00fcneyinde ise Yellowknife\u2019ta bir \u00fcs yer al\u0131yor. Kanada ayr\u0131ca Baffin Adas\u0131\u2019nda a\u00e7\u0131k deniz devriye gemileri i\u00e7in yak\u0131t ikmal tesisi in\u015fa ediyor; proje \u00e7ok say\u0131da gecikmeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. ABD ise Alaska\u2019n\u0131n Nome kentindeki liman tesislerini geni\u015fletiyor.<\/p>\n Danimarka\u2019n\u0131n Ortak Arktik Komutanl\u0131\u011f\u0131 (JAC), Gr\u00f6nland\u2019\u0131n ba\u015fkenti Nuuk\u2019ta bulunuyor ve yakla\u015f\u0131k 150 asker\u00ee ve sivil personelden olu\u015fuyor. JAC ayr\u0131ca Kangerlussuaq hava \u00fcss\u00fcnde ve do\u011fu ile kuzeydo\u011fu Gr\u00f6nland\u2019daki d\u00f6rt k\u00fc\u00e7\u00fck askeri istasyonda faaliyet g\u00f6steriyor.<\/p>\n Trump\u2019\u0131n alay etti\u011fi Sirius k\u00f6pek k\u0131zakl\u0131 devriyesi ise, kuzeydo\u011fu Gr\u00f6nland\u2019\u0131n zorlu ko\u015fullar\u0131nda uzun menzilli ke\u015fif g\u00f6revleri y\u00fcr\u00fcten bir askeri birlik olarak g\u00f6rev yap\u0131yor.<\/p>\n \u0130sve\u00e7\u2019in Arktik \u00c7emberi\u2019nin kuzeyinde \u00fcsleri bulunmuyor; ancak Botniya K\u00f6rfezi\u2019nin kuzey k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Lule\u00e5\u2019da bir hava \u00fcss\u00fc ve Boden\u2019da iki alaydan olu\u015fan bir kara \u00fcss\u00fc var.<\/p>\n Finlandiya\u2019n\u0131n Arktik \u00c7emberi \u00fczerindeki Rovaniemi\u2019de bir hava \u00fcss\u00fc, daha kuzeyde ise Fin Laponyas\u0131\u2019nda bir Jaeger Tugay\u0131 bulunuyor. NATO\u2019ya kat\u0131lmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan iki \u00fclke de askeri yap\u0131lar\u0131n\u0131 ittifakla entegre etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n Norve\u00e7, NATO ad\u0131na Kuzey Atlantik\u2019te Arktik\u2019i de kapsayan yakla\u015f\u0131k 2 milyon kilometrekarelik bir deniz alan\u0131n\u0131 izlemekle g\u00f6revli. \u00dclkedeki askeri tesislerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc Arktik \u00c7emberi\u2019nin \u00fczerinde yer al\u0131yor. Norve\u00e7\u2019in d\u00f6rt hava \u00fcss\u00fc (bunlardan biri yeni F-35 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 i\u00e7in), iki deniz \u00fcss\u00fc, \u00e7ok say\u0131da kara \u00fcss\u00fc ve olas\u0131 bir sald\u0131r\u0131 halinde NATO m\u00fcttefiklerini kabul edecek bir takviye merkezi bulunuyor. Norve\u00e7\u2019e ba\u011fl\u0131 Arktik tak\u0131madalar\u0131ndan Svalbard\u2019da ise askeri tesis yer alm\u0131yor.<\/p>\n Kuzey Atlantik\u2019teki ada \u00fclkesi \u0130zlanda, NATO \u00fcyesi olmas\u0131na ra\u011fmen kendi ordusu bulunmuyor; yaln\u0131zca bir sahil g\u00fcvenlik te\u015fkilat\u0131 var. \u00dclke, Reykjavik yak\u0131nlar\u0131ndaki Keflavik Hava \u00dcss\u00fc\u2019nde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak konu\u015fland\u0131r\u0131lan ABD Donanmas\u0131\u2019na ait P-8A Poseidon deniz karakol u\u00e7aklar\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. NATO sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 da \u0130zlanda hava sahas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in Keflavik\u2019te y\u0131lda \u00fc\u00e7 kez, iki\u015fer-\u00fc\u00e7er haftal\u0131k rotasyonlarla g\u00f6rev yap\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, \u00fclkesinin savunmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n tek yolunun Gr\u00f6nland\u2019\u0131 sat\u0131n almak oldu\u011funu savunuyor. Danimarka ve \u00f6zerk stat\u00fcdeki Gr\u00f6nland y\u00f6netimi ise bu talebi reddediyor. Trump’\u0131n askeri g\u00fc\u00e7 kullanma ihtimalini d\u0131\u015flamay\u0131 reddetmesi Avrupa \u00fclkeleri ile ABD aras\u0131ndaki gerilimi t\u0131rmand\u0131r\u0131rken Reuters,\u00a0Arktik b\u00f6lgesinde toprak sahibi olan\u00a0Rusya, ABD, Kanada, Danimarka, Norve\u00e7, \u0130sve\u00e7, Finlandiya ve \u0130zlanda’n\u0131n b\u00f6lgedeki askeri<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":104481,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-104480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor"],"yoast_head":"\n