<\/p>\n
Stockholm Uluslararas\u0131 Bar\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn (SIPRI) k\u00fcresel silah transferlerine ili\u015fkin raporuna g\u00f6re, son 5 y\u0131lda silah ithalat\u0131n\u0131 y\u00fczde 210 art\u0131ran Avrupa, uzun zamandan sonra k\u00fcresel savunma pazar\u0131nda ilk kez bir numaral\u0131 ithalat\u00e7\u0131 konumuna y\u00fckseldi.<\/p>\n
SIPRI k\u00fcresel silah transferlerine ili\u015fkin raporuna g\u00f6re, 1960’l\u0131 y\u0131llardan bu yana ilk kez Avrupa, k\u00fcresel silah ithalat\u0131nda y\u00fczde 33\u2019l\u00fck pay ile birinci s\u0131raya yerle\u015fti.<\/p>\n
Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131 ve de\u011fi\u015fen transatlantik g\u00fcvenlik dinamikleri sonras\u0131 savunma yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131ran Avrupa \u00fclkeleri, ithalat paylar\u0131n\u0131 2021-2025 d\u00f6neminde y\u00fczde 12\u2019den y\u00fczde 33\u2019e \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n
Uzun s\u00fcredir listenin ba\u015f\u0131nda yer alan Asya ve Okyanusya \u00fclkeleri y\u00fczde 31 ile ikinci s\u0131raya gerilerken Orta Do\u011fu \u00fclkeleri y\u00fczde 26 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer ald\u0131.<\/p>\n
Avrupa \u00fclkelerinin toplam silah ithalat\u0131 2021-2025 d\u00f6neminde 2016-2020 d\u00f6nemine k\u0131yasla yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 210 artt\u0131.<\/p>\n
Raporda, Avrupa\u2019n\u0131n savunma ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in bir kez daha y\u00f6n\u00fcn\u00fc Atlantik’in \u00f6tesine \u00e7evirdi\u011fi vurguland\u0131. 2021-2025 d\u00f6neminde ABD\u2019nin toplam silah ihracat\u0131nda en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 y\u00fczde 38 ile Avrupa ald\u0131.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi (AB) nezdinde yerli \u00fcretim kapasitelerini art\u0131rmaya y\u00f6nelik verilen yat\u0131r\u0131m desteklerine ra\u011fmen Avrupa devletleri kritik sistemlerde ABD teknolojisine ba\u011fl\u0131 kalmaya devam etti. \u00d6zellikle sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 ve uzun menzilli hava savunma sistemleri gibi y\u00fcksek teknoloji gerektiren alanlarda ABD men\u015feli sistemler \u00f6ncelikli tercih olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Romanya ve Polonya gibi \u00fclkelerin ABD ile stratejik ortakl\u0131klar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in bu yolu se\u00e7ti\u011fine, Almanya gibi \u00fclkelerin ise mevcut “Patriot” sistemleriyle lojistik ve e\u011fitim uyumu yakalamak ad\u0131na ABD men\u015feli ekipmanlara y\u00f6neldi\u011fine i\u015faret edildi.<\/p>\n
Avrupa’daki 29 NATO \u00fcyesinin silah ithalat\u0131 y\u00fczde 143 artt\u0131. Bu al\u0131mlar\u0131n y\u00fczde 58’i ABD’den yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
SIPRI uzmanlar\u0131, 2021-2025 d\u00f6nemini bir \u00f6nceki be\u015f y\u0131ll\u0131k (2016-2020) periyotla k\u0131yaslad\u0131.<\/p>\n
Finansal de\u011ferden ziyade “silah transfer hacmi” \u00fczerinden yap\u0131lan analizde, k\u00fcresel silah ihracat\u0131n\u0131n son d\u00f6nemde y\u00fczde 9,2 artt\u0131\u011f\u0131 kaydedildi. D\u00fcnya genelinde ana silah transfer hacminin, 2011-2015’ten bu yana en fazla y\u00fckseli\u015fi kaydetmesi dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
K\u00fcresel silah sevkiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 42\u2019sini tek ba\u015f\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftiren ABD, 99 \u00fclkeye ihracat yaparak hakimiyetini korudu. ABD \u015firketlerinin 2016-2020’de y\u00fczde 36 olan k\u00fcresel silah ihracat\u0131ndaki pay\u0131, 2021-2025’te y\u00fczde 42’e y\u00fckseldi.<\/p>\n
\u0130kinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada Fransa ile Rusya yer al\u0131rken Rusya\u2019n\u0131n ihracat hacminin y\u00fczde 64 gibi rekor bir seviyede gerilemesi dikkati \u00e7ekti. Fransa’n\u0131n ihracat\u0131 y\u00fczde 21 artt\u0131.<\/p>\n
Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomisine sahip Almanya, 2021-2025 d\u00f6neminde k\u00fcresel silah ihracat\u0131ndaki pay\u0131n\u0131 y\u00fczde 5,7’ye \u00e7\u0131kararak \u00c7in\u2019i geride b\u0131rakt\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc silah ihracat\u00e7\u0131s\u0131 oldu.<\/p>\n
Alman silah ihracat\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 4’te 1’i (y\u00fczde 24) Ukrayna\u2019ya askeri yard\u0131m olarak g\u00f6nderilirken y\u00fczde 17\u2019si ise di\u011fer Avrupa devletlerine ihra\u00e7 edildi.<\/p>\n
Asya ve Okyanusya’n\u0131n silah ithalat\u0131 y\u00fczde 20 azald\u0131. \u00d6zellikle \u00c7in’in silah ithalat\u0131, yerli \u00fcretimin artmas\u0131yla y\u00fczde 72 d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Orta Do\u011fu \u00fclkelerinin silah ithalat\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 (y\u00fczde 54) ABD taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131.<\/p>\n
D\u00fcnya genelinde en \u00e7ok silah ithal eden \u00fclkeler listesinde Ukrayna zirvedeki yerini korurken onu, Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan takip etti.<\/p>\n
– Avrupa \u00fclkelerine silah ak\u0131\u015f\u0131ndaki keskin art\u0131\u015f k\u00fcresel silah transferlerini yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10 yukar\u0131 \u00e7ekti<\/p>\n
Raporda g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer verilen SIPRI Silah Transferleri Program\u0131 Direkt\u00f6r\u00fc Mathew George, “Asya, Okyanusya ve Orta Do\u011fu’daki \u00fclkeler gerilim ve \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli silah ithalat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etse de Avrupa \u00fclkelerine y\u00f6nelik silah ak\u0131\u015f\u0131ndaki keskin art\u0131\u015f, k\u00fcresel silah transferlerini yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10 yukar\u0131 \u00e7ekti. 2022’den bu yana Ukrayna’ya yap\u0131lan teslimatlar en belirgin fakt\u00f6r olsa da di\u011fer bir\u00e7ok Avrupa devleti de Rusya’dan alg\u0131lanan, b\u00fcy\u00fcyen tehdide kar\u015f\u0131 askeri kapasitelerini g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla silah ithalat\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmaya ba\u015flad\u0131.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
SIPRI Silah Transferleri Program\u0131’n\u0131n k\u0131demli ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Pieter Wezeman ise ABD\u2019nin giderek \u00e7ok kutuplu hale gelen d\u00fcnyada silah tedarik\u00e7isi konumundaki hakimiyetini daha da peki\u015ftirdi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Wezeman, “\u0130thalat\u00e7\u0131lar i\u00e7in ABD silahlar\u0131 hem ileri teknolojik kabiliyetler sunuyor hem de Washington ile iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirmenin bir yolu olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. ABD ise silah ihracat\u0131n\u0131 hem d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n bir arac\u0131 hem de savunma sanayisini g\u00fc\u00e7lendirmenin bir yolu olarak de\u011ferlendiriyor. Nitekim Trump y\u00f6netiminin yeni ‘\u00d6nce Amerika Silah Transfer Stratejisi de bu yakla\u015f\u0131m\u0131 bir kez daha a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Stockholm Uluslararas\u0131 Bar\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn (SIPRI) k\u00fcresel silah transferlerine ili\u015fkin raporuna g\u00f6re, son 5 y\u0131lda silah ithalat\u0131n\u0131 y\u00fczde 210 art\u0131ran Avrupa, uzun zamandan sonra k\u00fcresel savunma pazar\u0131nda ilk kez bir numaral\u0131 ithalat\u00e7\u0131 konumuna y\u00fckseldi. SIPRI k\u00fcresel silah transferlerine ili\u015fkin raporuna g\u00f6re, 1960’l\u0131 y\u0131llardan bu yana ilk kez Avrupa, k\u00fcresel silah ithalat\u0131nda y\u00fczde 33\u2019l\u00fck pay ile<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":107900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-107899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor"],"yoast_head":"\n