<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) Fatih Karahan, ABD ve \u0130srail’in \u0130ran’a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131yla ba\u015flayan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ekonomiye etkisini en aza indirmek i\u00e7in alt\u0131n kaynakl\u0131 i\u015flemlerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n son derece do\u011fal bir tercih oldu\u011funu belirterek, “\u0130\u015flemlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 vadeli alt\u0131n-d\u00f6viz takas\u0131 niteli\u011finde yani vadesi geldi\u011finde s\u00f6z konusu alt\u0131nlar yeniden rezervlerimize geri d\u00f6necek.” dedi.<\/p>\n
Karahan, AA muhabirine, K\u00f6rfez b\u00f6lgesindeki sava\u015f\u0131n T\u00fcrkiye ekonomisi ve piyasalara etkileri ile al\u0131nan tedbirlere ili\u015fkin de\u011ferlendirmede bulundu.<\/p>\n
Geli\u015fmelerin enflasyondan b\u00fcy\u00fcmeye, enerjiden ticarete, cari a\u00e7\u0131ktan turizme kadar \u00e7e\u015fitli alanlarda etkisini g\u00f6sterdi\u011fine dikkati \u00e7eken Karahan, kendilerinin de enflasyonist etkileri azalt\u0131c\u0131 \u00f6nlemler ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Karahan, bu kapsamda, artan enerji fiyatlar\u0131na kar\u015f\u0131 uygulamaya al\u0131nan e\u015fel mobil sisteminin enflasyonist etkiyi d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildirdi.<\/p>\n
Artan belirsizli\u011fin yat\u0131r\u0131m i\u015ftah\u0131 ve \u00f6zel t\u00fcketim \u00fczerinde de etkilerinin olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Karahan, cari dengedeki olas\u0131 bozulman\u0131n y\u00f6netilebilir seviyede kalmas\u0131n\u0131 beklediklerini dile getirdi.<\/p>\n
– “Vadesi geldi\u011finde alt\u0131nlar rezervlerimize d\u00f6necek”<\/p>\n
Karahan, d\u00f6viz likiditesinin desteklenmesi gereken d\u00f6nemlerde alt\u0131n kaynakl\u0131 i\u015flemlerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n son derece do\u011fal bir tercih oldu\u011funu ifade ederek, “\u0130\u015flemlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 vadeli alt\u0131n-d\u00f6viz takas\u0131 niteli\u011finde yani vadesi geldi\u011finde s\u00f6z konusu alt\u0131nlar yeniden rezervlerimize geri d\u00f6necek.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Bankalar\u0131n Merkez Bankas\u0131 ile swap i\u015flemlerine yeniden y\u00f6neldi\u011fi bilgisini veren Karahan, “Bu durum, sistemde bir d\u00f6viz likiditesi s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kur rejiminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fledi\u011fini g\u00f6steriyor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
\u0130zledikleri proaktif, esnek ve kontroll\u00fc yakla\u015f\u0131ma vurgu yapan Karahan, amac\u0131n fiyat istikrar\u0131n\u0131 destekleyerek finansal istikrar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
– “Geli\u015fmelerin enflasyonist etkilerini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in gereken s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z”<\/p>\n
Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Karahan, sorular\u0131m\u0131za \u015fu yan\u0131tlar\u0131 verdi:<\/p>\n
SORU: B\u00f6lgemizde ya\u015fanan sava\u015f\u0131n neden oldu\u011fu petrol ve enerji fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f T\u00fcrkiye’de enflasyonu nas\u0131l etkiliyor? K\u0131sa ve orta vadeye ili\u015fkin Merkez Bankas\u0131n\u0131n hesaplamalar\u0131 ne g\u00f6steriyor?<\/p>\n
CEVAP: Ya\u015fanan sava\u015f enerji fiyatlar\u0131nda belirgin bir y\u00fckseli\u015fe yol a\u00e7t\u0131. Bu durum enflasyon \u00fczerinde maliyet kaynakl\u0131 bask\u0131 yarat\u0131yor. Enerji fiyatlar\u0131n\u0131n do\u011frudan etkilerinin yan\u0131nda farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde dolayl\u0131 enflasyonist etkilerini de g\u00f6rebiliriz. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z analizler, petrol fiyatlar\u0131nda y\u00fczde 10’luk kal\u0131c\u0131 bir art\u0131\u015f\u0131n t\u00fcketici enflasyonunu bir sene i\u00e7inde yakla\u015f\u0131k 1,1 puan art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Uygulamaya konulan e\u015fel mobil sistemi bu etkinin t\u00fcketici fiyatlar\u0131na yans\u0131mas\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rl\u0131yor. Hesaplamalar\u0131m\u0131za g\u00f6re e\u015fel mobil sistemi petrol fiyatlar\u0131n\u0131n enflasyon \u00fczerindeki etkisini \u00fc\u00e7te bire d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. Sava\u015f\u0131n orta vadede, enflasyon \u00fczerinde hem arz hem de talep y\u00f6nl\u00fc etkileri olacak. Maliyet ve tedarik y\u00f6nl\u00fc aksamalar halihaz\u0131rda arz y\u00f6nl\u00fc bask\u0131 olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Talep y\u00f6nl\u00fc etkiler ise bu s\u00fcre\u00e7te izlenecek i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikalara ba\u011fl\u0131 olarak \u015fekillenecek. \u015eu ana kadar vakit kaybetmeden enflasyonist etkileri azalt\u0131c\u0131 \u00f6nlemleri ald\u0131k. Mevcut durumda sava\u015f\u0131n gidi\u015fat\u0131 belirsizli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Geli\u015fmelerin beklentiler ve fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinden enflasyonist etkilerini s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in gereken s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
– “Cari dengedeki olas\u0131 bozulman\u0131n y\u00f6netilebilir seviyede olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz”<\/p>\n
SORU: Sava\u015f T\u00fcrkiye’nin b\u00fcy\u00fcme ve cari a\u00e7\u0131k dinamiklerini nas\u0131l etkiledi? Tahminleriniz ne kadar de\u011fi\u015fti?<\/p>\n
CEVAP: Artan enerji maliyetleri, d\u0131\u015f belirsizlikler ve bunlar\u0131n neticesinde d\u0131\u015f talepte olu\u015fabilecek zay\u0131flaman\u0131n ekonomik aktivite \u00fczerinde a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bir bask\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Artan belirsizli\u011fin yat\u0131r\u0131m i\u015ftah\u0131 ve \u00f6zel t\u00fcketim \u00fczerinde de etkisi olacak. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z analizler, petrol fiyatlar\u0131nda y\u00fczde 10 d\u00fczeyindeki arz y\u00f6nl\u00fc bir art\u0131\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fcme oran\u0131nda bir y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde 0,4 ila 0,7 puan gerilemeye neden oldu\u011funa i\u015faret ediyor. Son d\u00f6nem geli\u015fmeleri cari dengeyi enerji ve enerji d\u0131\u015f\u0131 kalemler \u00fczerinden farkl\u0131 etkileyecek. Analizlerimiz, petrol fiyatlar\u0131nda 10 dolarl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n bir y\u0131ll\u0131k net enerji dengesinde yakla\u015f\u0131k 3 ila 4 milyar dolarl\u0131k bozulmaya neden oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Do\u011fal gaz ithalat fiyatlar\u0131nda da bununla uyumlu bir art\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda etki 5 milyar dolara kadar \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n
Enerji d\u0131\u015f\u0131 kalemlere gelecek olursak k\u00fcresel talepte olu\u015fabilecek bir zay\u0131flaman\u0131n ihracat ve turizm \u00fczerinden cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 etkileri olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Bununla birlikte ekonomik aktivitede ger\u00e7ekle\u015fecek so\u011fuma ticaret dengesini olumlu y\u00f6nde etkileyecek. Mevcut durumda cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n seviyesi tarihsel ortalamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda. Son geli\u015fmelerle ortaya \u00e7\u0131kabilecek cari dengedeki olas\u0131 bozulman\u0131n y\u00f6netilebilir bir seviyede olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n
– “Dezenflasyon s\u00fcrecinin devam\u0131 i\u00e7in gereken s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamakta kararl\u0131y\u0131z”<\/p>\n
SORU: Son d\u00f6nemde rezervlerde bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yabanc\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla birlikte kur rejiminde bir de\u011fi\u015fiklik yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/p>\n
CEVAP: Para politikas\u0131 metninde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi mevcut kur rejimini 2026 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerden bu d\u00f6nemde sermaye \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 oldu. Bu duruma her \u00fclke, enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc \u00fczerindeki etkilerini dikkate alarak farkl\u0131 \u015fekilde yan\u0131t veriyor. Rezervler \u00fczerindeki bask\u0131, k\u00fcresel risk i\u015ftah\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlerin ola\u011fan bir sonucu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Biz de bu riskten ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc \u00fczerindeki etkilerini s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 y\u00f6nde \u00f6nlemlerimizi al\u0131yoruz. Sava\u015f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte \u00fcst banttan fonlamaya ge\u00e7tik. Bu d\u00f6nemde yurt i\u00e7i yerle\u015fiklerle T\u00fcrk liras\u0131 uzla\u015fmal\u0131 vadeli d\u00f6viz sat\u0131m i\u015flemlerine ba\u015flad\u0131k. Bunun yan\u0131nda tahvil al\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6ne \u00e7ekerek para piyasas\u0131 fonlar\u0131nda da olas\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7tik. Bu \u00f6nlemler yurt i\u00e7i piyasalarda T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n cazibesini korudu. Bu d\u00f6nemde yurt i\u00e7inde, d\u00fc\u015fen alt\u0131n fiyatlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fczeyde alt\u0131n ve d\u00f6viz talebi olu\u015fsa da \u00f6nceki d\u00f6nemlerdeki stres d\u00f6nemlerine k\u0131yasla yurt i\u00e7i yerle\u015fiklerin d\u00f6viz talebi s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu. Bir kez daha belirtmek isterim ki enflasyonla m\u00fccadelemizi olumsuz etkileyen d\u0131\u015fsal bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Dezenflasyon s\u00fcrecinin devam\u0131 i\u00e7in gereken s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamakta kararl\u0131y\u0131z.<\/p>\n
– “Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flemler, d\u00f6viz pozisyonumuzu g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik”<\/p>\n
SORU: Say\u0131n Ba\u015fkan, kamuoyunda \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131lan ba\u015fka bir konu da rezerv politikan\u0131z. Rezervlerden alt\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konu\u015fuluyor. D\u00f6viz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk liras\u0131 swap i\u015flemleri de se\u00e7eneklerden biri. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6zellikle rezerv politikan\u0131z\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine dair yorumlar var. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n
CEVAP: Rezerv tutmam\u0131z\u0131n temel amac\u0131, para ve kur politikalar\u0131na olan g\u00fcveni g\u00fc\u00e7lendirmek, k\u00fcresel ya da jeopolitik geli\u015fmelerin olas\u0131 olumsuz etkilerine kar\u015f\u0131 ekonomimizi korumak. Y\u0131llar i\u00e7inde alt\u0131n rezervlerimizi art\u0131rd\u0131k. 2016 y\u0131l\u0131nda 377 ton olan alt\u0131n rezervlerimiz iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Mart 2026 itibar\u0131yla alt\u0131n rezervlerimizin toplam rezerv i\u00e7indeki pay\u0131 y\u00fczde 60’\u0131 a\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00f6viz likiditesinin desteklenmesi gereken d\u00f6nemlerde alt\u0131n kaynakl\u0131 i\u015flemlerin kullan\u0131lmas\u0131 son derece do\u011fal bir tercih. Alt\u0131n\u0131n rezervler i\u00e7inde artan pay\u0131 finansal sistemimizde alt\u0131n\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol ile yak\u0131ndan ili\u015fkili. Zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131k kapsam\u0131nda bankalar alt\u0131n tesis edebiliyor. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ihra\u00e7 etti\u011fi alt\u0131na dayal\u0131 tahviller de bankac\u0131l\u0131k sisteminin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131. Bu durum alt\u0131n\u0131n da likidite y\u00f6netimi kapsam\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Swap, likidite y\u00f6netiminde en yayg\u0131n kullan\u0131lan ara\u00e7lardan biri. Biz de farkl\u0131 t\u00fcrde swap i\u015flemleri ile finansal sistemin likiditesini y\u00f6netiyoruz. Lokasyon swap i\u015flemleri ile yurt i\u00e7indeki alt\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 piyasalarda kullan\u0131yoruz. Benzer \u015fekilde son d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6viz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n swap i\u015flemleriyle de d\u00f6viz likiditemizi g\u00fc\u00e7lendiriyoruz. Yak\u0131n d\u00f6nemde bir miktar alt\u0131n\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6viz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n swap i\u00e7in kulland\u0131k. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir miktar alt\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bu noktada vurgulamak isterim ki merkez bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu t\u00fcr i\u015flemleri ticari bir kar-zarar perspektifiyle de\u011ferlendirmek do\u011fru de\u011fil. Bizim \u00f6nceli\u011fimiz finansal istikrar ve politika etkinli\u011fi. Bu kapsamda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flemler, d\u00f6viz pozisyonumuzu g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik.<\/p>\n
– “Proaktif, esnek ve kontroll\u00fc bir yakla\u015f\u0131m izliyoruz”<\/p>\n
Ayr\u0131ca bu i\u015flemlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 vadeli alt\u0131n-d\u00f6viz takas\u0131 niteli\u011finde. Yani vadesi geldi\u011finde s\u00f6z konusu alt\u0131nlar yeniden rezervlerimize geri d\u00f6necek. Alt\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bankalarla d\u00f6viz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk liras\u0131 swap i\u015flemleri de yapabiliyoruz. Son d\u00f6nemde yurt d\u0131\u015f\u0131 ile yap\u0131lan swap i\u015flemlerinin azalmas\u0131yla bankac\u0131l\u0131k sisteminde d\u00f6viz likiditesinin artt\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrk liras\u0131 fonlama ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fckseldi\u011fi bir tablo s\u00f6z konusu. Bankalar Merkez Bankas\u0131yla olan swap i\u015flemlerini yeniden talep etmeye ba\u015flad\u0131lar. Biz de yeniden d\u00f6viz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk liras\u0131 swap i\u015flemlerine ba\u015flamak \u00fczere haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yapt\u0131k. Bankalar\u0131n Merkez Bankas\u0131 ile swap i\u015flemlerine yeniden y\u00f6nelmesi sistemde bir d\u00f6viz likiditesi s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kur rejiminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fledi\u011fini g\u00f6steriyor. T\u00fcm bu i\u015flemleri likidite y\u00f6netimimizin bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendiriyoruz. \u0130\u015flemlerin vadesi ve hacmi bizim kontrol\u00fcm\u00fcz alt\u0131nda. \u015eartlar\u0131n geli\u015fimine g\u00f6re i\u015flem hacmini art\u0131rabilir ya da de\u011fi\u015fen piyasa ko\u015fullar\u0131 ile azaltabiliriz.<\/p>\n
\u00d6zetle, rezerv y\u00f6netimi ve likidite ara\u00e7lar\u0131m\u0131z konusunda proaktif, esnek ve kontroll\u00fc bir yakla\u015f\u0131m izliyoruz. T\u00fcm ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n amac\u0131 fiyat istikrar\u0131n\u0131 desteklemek ve finansal istikrar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) Fatih Karahan, ABD ve \u0130srail’in \u0130ran’a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131yla ba\u015flayan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ekonomiye etkisini en aza indirmek i\u00e7in alt\u0131n kaynakl\u0131 i\u015flemlerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n son derece do\u011fal bir tercih oldu\u011funu belirterek, “\u0130\u015flemlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 vadeli alt\u0131n-d\u00f6viz takas\u0131 niteli\u011finde yani vadesi geldi\u011finde s\u00f6z konusu alt\u0131nlar yeniden rezervlerimize geri d\u00f6necek.” dedi. Karahan, AA muhabirine, K\u00f6rfez<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109432,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-109431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kibris"],"yoast_head":"\n