![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/03\/cumhurbaskanligi10-scaled.jpg?ver=f78d8d48aeb4cd1dfac179a9ecd01fa2\")
<\/div>\nCumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019taki \u201cK\u0131br\u0131s Haber Ajans\u0131\u201dn\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin <\/a>Tatar<\/a> ile yap\u0131lan r\u00f6portajda \u201cCumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>\u2019\u0131n, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerimiz d\u00fcnyada yank\u0131 bulmad\u0131\u201d ifadelerini kulland\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yap\u0131lan haberi, ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131 de\u015fifre ederek yalanlad\u0131.<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Bas\u0131n B\u00fcrosu, \u201cK\u0131br\u0131s Haber Ajans\u0131\u201dn\u0131n ger\u00e7e\u011fi \u00e7arp\u0131tarak haber yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Bas\u0131n B\u00fcrosu yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, s\u00f6z konusu r\u00f6portaj\u0131n tam metnini kamuoyuyla payla\u015ft\u0131.<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi r\u00f6portaj\u0131n tam \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u015f\u00f6yle:<\/p>\n \u201cSoru: \u0130lk sorumuzla ba\u015flayal\u0131m, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcmle ba\u015flayal\u0131m. Liderli\u011finizin ilk d\u00f6neminden beri se\u00e7im d\u00f6neminizden beri bu ideal temelinde bir sorum var. G\u00f6rebildi\u011fimiz kadar\u0131 ile sizin \u0131srarl\u0131 tav\u0131rlar\u0131n\u0131z, Ankara\u2019dan gelen \u0131srarl\u0131 mesajlara ra\u011fmen \u015fu ana kadar \u00f6zellikle AB ve uluslararas\u0131 toplum nezdinde bir etki yaratm\u0131\u015f de\u011fil en az\u0131ndan bir kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011fil bu iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm. Bu ger\u00e7eklik temelinde bundan sonras\u0131 i\u00e7in K\u0131br\u0131s meselesinin gelece\u011fi i\u00e7in sizin vizyonunuz, sizin d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz neler?<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin <\/a>Tatar<\/a>: Biz ger\u00e7ek\u00e7i bir siyaset seslendirdik \u00e7\u00fcnk\u00fc evet uluslararas\u0131 toplumda s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z olabilir. Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131 var orda duruyor ve bunlar etkiliyor ve Avrupa Birli\u011fi dedi\u011finiz elbette g\u00fc\u00e7l\u00fc bir blok ama bunun i\u00e7erisinde Yunanistan var G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netimi var \u00f6zellikle G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n Avrupa Birli\u011fine nas\u0131l al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyorsunuz. Bize g\u00f6re bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Avrupa Birli\u011fi ile bizim ili\u015fkilerimiz de iyiydi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin de gayretleri vard\u0131. Annan Plan\u0131na hay\u0131r diyen taraf m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131l\u0131yor bizler K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler evet diyor neticede izolasyonlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00fcndemdeydi onlarda kald\u0131r\u0131lmad\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyetinde. B\u00fct\u00fcn bunlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Annan Plan\u0131ndan sonra Crans Montana\u2019daki gayretlere ve orda garant\u00f6r \u00fclkelerinde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131lar\u0131n hi\u00e7 netice vermeden masan\u0131n devrilmesiyle yine bir s\u00fcrecin kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir \u00f6nceki Cumhurba\u015fkan\u0131 Ak\u0131nc\u0131 ki benim rakibimdi o bile \u2018i\u015fte bu neslin bu son denemesiydi maalesef burada netice alamad\u0131k\u2019 ve kendisinin de ifadesidir \u2018bu i\u015f iki devlete gider\u2019 ve bunu bizim muhalif gazetesi Yenid\u00fczen gazetesi man\u015fete \u00e7ekmi\u015fti. Ondan sonra kendisi tekrar g\u00fcndeme gelmek i\u00e7in Berlin\u2019deki toplant\u0131dan sonra di\u011fer tarafa y\u00f6nelik birtak\u0131m tekrar zig zag yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum ama ben Ulusal Birlik Partisi Ba\u015fkan\u0131 olarak o zaman, Kuzeyin en b\u00fcy\u00fck partisi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmede 50 seneden beridir sizin eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131n\u0131z rahmet diliyorum Nikos Rolandis \u201815 kez uluslararas\u0131 toplumun Birle\u015fmi\u015f Milletler nezdinde kapsaml\u0131 m\u00fczakere planlar\u0131nda nas\u0131l oldu da hepsine hay\u0131r demeyi ba\u015fard\u0131k\u2019 G\u00fcney K\u0131br\u0131s olarak ve giderek yerle\u015fen alg\u0131 Rumlar\u0131n esas\u0131nda e\u015fitlik temelinde bir federal antla\u015fma de\u011fil onlar\u0131n istedi\u011fi \u00f6zellikle Avrupa Birli\u011fi i\u00e7erisinde ki Avrupa Birli\u011fine girmeleri de ba\u015fka bir soru i\u015faretidir \u00e7\u00fcnk\u00fc Annan Plan\u0131ndan sonra nas\u0131l olurda K\u0131br\u0131s meselesi \u00e7\u00f6z\u00fclmeden ve T\u00fcrkiye\u2019nin onay\u0131 olmadan garant\u00f6r \u00fclke olarak Avrupa Birli\u011fi\u2019ne al\u0131n\u0131yor ve ondan sonra i\u015f daha da kar\u0131\u015f\u0131k bir hal al\u0131yor. Avrupa Birli\u011fi i\u00e7erisinde i\u015fte Rumlar\u0131n \u00e7o\u011funluk olarak T\u00fcrkleri g\u00fcn\u00fcn sonunda bir bilinmezli\u011fe s\u00fcr\u00fckleyecekleri bir s\u00fcre\u00e7 ve \u2018s\u0131f\u0131r asker s\u0131f\u0131r garanti\u2019 bu Crans Montana da s\u00f6ylendi. S\u0131f\u0131r asker s\u0131f\u0131r garanti demek T\u00fcrkiye\u2019nin garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn modas\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi gerek\u00e7eleriyle ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, askerinde \u00e7ekilmesi \u00e7\u00fcnk\u00fc Kuzey ve G\u00fcney, Avrupa Birli\u011fi\u2019ne \u00fcye olacak T\u00fcrkiye Avrupa Birli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00fclkedir ve askerini de \u00e7ekecek. \u015eimdi K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, ya\u015fad\u0131klar\u0131yla ge\u00e7mi\u015fiyle ister kabul etsinler ister etmesinler 60 antla\u015fmas\u0131 kuruldu\u011funda o zaman\u0131n lideri Makarios a\u00e7\u0131k ve net bi\u00e7imde ki bu kay\u0131tlardad\u0131r \u2018bu bir s\u0131\u00e7rama tahtas\u0131d\u0131r, hedef Enosis\u2019tir\u2019. Ondan sonra bu memlekette Kanl\u0131 Noel ya\u015fand\u0131 b\u00f6yle anlatmak da istemiyorum b\u00f6yle yara de\u015fer \u015feklinde ama \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kay\u0131plar\u0131m\u0131z oldu, insan kay\u0131plar\u0131m\u0131z. Bizim K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerin kay\u0131plar\u0131m\u0131z\u0131n hemen hemen hepsi 74 \u00f6ncesindendir. Sizin kay\u0131plar\u0131n\u0131z 1974 ile ba\u015flar. 1974\u2019\u00fcn 15 Temmuzunu da daha d\u00fcn and\u0131k neticede orda bir i\u00e7 sava\u015f oldu. Yunanistan\u2019daki cunta ile buradaki i\u015f birlik\u00e7ileri, Makarios\u2019un adamlar\u0131na kar\u015f\u0131 o i\u00e7 sava\u015fta da insanlar kayboldu. \u015eimdi in\u015fallah onlar\u0131n ak\u0131beti de bulunur ama b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 T\u00fcrk taraf\u0131na mal etmek do\u011fru de\u011fildir. Bu \u00e7ok \u00f6nemlidir ve ben bunu her zaman hat\u0131rlatmak istiyorum. K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin kay\u0131plar\u0131 1974 \u00f6ncesidir. K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n Temmuz 1974\u2019te i\u00e7 sava\u015fta bilahare 1974 Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131 dedi\u011fimiz harekat\u0131n i\u00e7erisinde de birtak\u0131m olaylar ya\u015fand\u0131. Say\u0131n B\u00fclent Ecevit, \u00e7ok sosyal demokrat bir ki\u015fiydi. Buraya askerini g\u00f6nderirken bu darbe netice itibar\u0131yla \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye Cumhuriyeti garant\u00f6r \u00fclke olarak me\u015fru zeminde m\u00fcdahale hakk\u0131 vard\u0131, tekrar d\u00fczeni kurmak i\u00e7in ve soyda\u015flar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in, mal ve can g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in geldi\u011finde bar\u0131\u015f seslendirmesiyle geldi. \u2018Bar\u0131\u015f g\u00f6t\u00fcr\u00fcyoruz hem T\u00fcrklere hem Rumlara\u2019. Ben hep ge\u00e7mi\u015fe bakmak istemiyorum \u00f6n\u00fcm\u00fcze bakmak laz\u0131m.<\/p>\n Benim \u015fu anda size s\u00f6yleyece\u011fim te\u015fekk\u00fcr ederim bu m\u00fclakat i\u00e7in, sizi daha \u00f6ncede de tan\u0131d\u0131m r\u00f6portaj\u0131m\u0131z oldu. \u00d6nemli olan birbirimiz anlamakt\u0131r biraz empati yapmakt\u0131r. Bu ya\u015fananlardan sonraki 1960 y\u0131l\u0131nda da b\u00fcy\u00fck emekler ve gayretler sonras\u0131 bir antla\u015fma ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 ve ne oldu belli. \u015eimdi bir de tabii Avrupa Birli\u011fi ile yine kendi arkas\u0131na bir g\u00fc\u00e7 al\u0131yor neticede bir devletler toplulu\u011fu ve Yunanistan\u2019la birlikte onun i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye Avrupa Birli\u011fi\u2019nde de\u011fil. \u015eimdi ge\u00e7enlerde NATO zirvesinde ve \u00f6ncesinde Sn. Erdo\u011fan\u2019\u0131n konu\u015fmalar\u0131 vard\u0131r hedef olarak ve biz de bunlar\u0131 tabii ki memnuniyetle izliyoruz ama neticede o g\u00fcn ne g\u00fcn olur bilemeyiz. Fakat K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131, T\u00fcrkiye Avrupa Birli\u011fi\u2019nde olmadan b\u00f6yle \u00f6nerildi\u011fi \u015fekliyle iki toplumlu iki b\u00f6lgeli federasyon \u00e7er\u00e7evesinde Avrupa Birli\u011fi\u2019nde kaybolur gider. Orda T\u00fcrkiye yok, orda T\u00fcrk askeri yine bizim g\u00fcvenli\u011fimizi koruyamayacak ve oradaki pozisyonlar ve durumlar serbest dola\u015f\u0131m, serbest yerle\u015fim, serbest sermaye hareketleri kuzeyde de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etki yarat\u0131r ve K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u2019\u00fc b\u00fcy\u00fck bir risk ve macera ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bizim ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n yere sa\u011flam basmas\u0131 laz\u0131m. Biz \u015fu anda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fimizi K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7erisinde ya\u015famam\u0131z\u0131 b\u00fcy\u00fck bedeller \u00f6deyerek kazand\u0131k. Bunu bizim Rum kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n iyi takdir etmeleri laz\u0131m. Ki\u015fi olarak kimseye bir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131m yoktur. Ben \u0130ngiliz okulunda okudum. \u0130ngiltere\u2019ye gitti\u011fim okulda da Rum arkada\u015flar\u0131m vard\u0131. Cambridge mezunuyum. Orada da Rum arkada\u015flar\u0131m vard\u0131. Y\u0131llarca \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Charter accountant oldum ve Rum arkada\u015flarla birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, kurslara gittim, birlikte s\u0131navlara girdim. Halen g\u00fcneyde dostlar\u0131m\u0131z vard\u0131r. Biz bar\u0131\u015f ve huzurun ve K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ya\u015fam\u0131n\u0131n devam etmesini isteriz. Onun i\u00e7in gelinen a\u015famada ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131zdan sonra bizim \u015fu a\u015famada g\u00f6rebildi\u011fimiz, madem 1963\u2019te bu odada (Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131) o Kanl\u0131 Noel\u2019den sonra kurulun K\u0131br\u0131s T\u00fcrk devleti \u015fu anda Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti noktas\u0131na kadar gelmi\u015ftir. Yani bizim devlet esas\u0131nda, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin kurucu orta\u011f\u0131 olan K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131 \u00fc\u00e7 sene K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti i\u00e7erisinde, daha sonra bu odada kurdu\u011fu devleti \u015fu anda KKTC<\/a> olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 60 y\u0131ld\u0131r devlet sahibiyiz. \u0130lk \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 da sayarsak, g\u00fcneydeki devlet 63 ya\u015f\u0131nda, biz de 63 ya\u015f\u0131nday\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ngiltere adadan ayr\u0131l\u0131rken, bu cumhuriyeti bize b\u0131rakt\u0131. Biz \u015fu anda g\u00fcneyde kalan K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131r\u0131lamad\u0131k. Her t\u00fcrl\u00fc olaylar oldu. En do\u011fal hakk\u0131m\u0131zd\u0131 kendi devletimizi kurmak. Uluslararas\u0131 jargona g\u00f6re, insan haklar\u0131na g\u00f6re her halk ayr\u0131 bir halk olarak elbette kendimizi g\u00f6r\u00fcyoruz. Dinimiz, dilimiz, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ge\u00e7mi\u015fimiz, tarihimiz, kaderimiz, \u00f6dedi\u011fimiz bedeller bir halk olarak sadece K\u0131br\u0131s\u2019ta de\u011fil bug\u00fcn \u0130ngiltere\u2019de, Avustralya\u2019da, T\u00fcrkiye\u2019de, Kanada\u2019da ve d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde ya\u015fayan insanlar\u0131m\u0131z vard\u0131r. Milyonlarca insan\u0131m\u0131z var. Ondan fazla \u015fairimizin dedi\u011fi gibi topra\u011f\u0131n alt\u0131nda da vard\u0131r. Gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f bizim insanlar\u0131m\u0131z, \u015fairlerimiz, sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z, folklorla u\u011fra\u015fan insanlar\u0131m\u0131z yani bir halk olarak K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn verdi\u011fi m\u00fccadeleye herkesin sayg\u0131 duymas\u0131 laz\u0131m. Gelinen a\u015famada ve d\u00fcnyadaki evrensel geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Yugoslavya ve \u00c7ekoslovakya gibi d\u00fcnyan\u0131n baz\u0131 \u00fclkelerindeki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ak\u0131mlara y\u00fckselen milliyet\u00e7ili\u011fe bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda biz art\u0131k bu adada iki devlet temelinde (Anla\u015fma) olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten burada 60 y\u0131ld\u0131r bir devlet vard\u0131r. Onun \u00f6ncesine gitti\u011fimizde \u00e7ok tarihi kar\u0131\u015ft\u0131rmaya gerek yok ama K\u0131br\u0131s\u2019ta kendi meclisimiz, kendi ayr\u0131 belediyelerimiz vard\u0131. Osmanl\u0131 d\u00f6nemine gitmiyorum. 1571\u2019den \u0130ngiltere\u2019ye kiralanan kadar 1923 Lozan Anla\u015fmas\u0131\u2019na kadar buradaki idare Osmanl\u0131lardayd\u0131. Her zaman kendi kendini y\u00f6netebilmi\u015f bir halk\u0131n se\u00e7ilmi\u015f bir cumhurba\u015fkan\u0131 olarak ben \u015fu anda d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesiyle T\u00fcrkiye Cumhuriyeti hari\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015femiyorum. Bu \u00e7ok a\u011fr\u0131ma gidiyor. \u0130nsan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Demokrasiye ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc adaba da ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Madem ben ayr\u0131 bir halk\u0131m, siz bunu \u00e7ok iyi bileceksiniz. Bug\u00fcn AB i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyorum, K\u0131br\u0131s Rum lider Hristodulidis gidiyor ve orada Almanya, Fransa ve di\u011fer \u00fclkelerle yan yana durabiliyor. Neden? N\u00fcfusumuz bir milyonun alt\u0131nda olsa da ayr\u0131 bir halk\u0131z ayr\u0131 bir devletiz. \u015eimdi ben kendi \u00fclkemde tabii ki ayr\u0131 bir halk\u0131m. Bunu kimse tart\u0131\u015fmaz. Ayr\u0131 bir devletim var. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131za bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda dedi\u011fim gibi 1960 anla\u015fmalar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde yaz\u0131yor zaten. K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n anayasas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, iki ayr\u0131 egemen m\u00fcktesep do\u011fal hakk\u0131 olan iki ayr\u0131 etnik grup vard\u0131r. \u015eimdi madem anayasa beni \u00f6yle tarif ediyor, elbette onun d\u0131\u015f\u0131na silah zoruyla at\u0131ld\u0131ktan sonra kendi devletimi kurma hakk\u0131m vard\u0131. Bu benim en do\u011fal hakk\u0131md\u0131. \u201cInherent right\u201dtan yola \u00e7\u0131karak \u015fu anda bu noktalara geldik. Dolay\u0131s\u0131yla bar\u0131\u015f ve huzurun devam\u0131 i\u00e7in mutlak suretle bu zeminde bir anla\u015fma en ger\u00e7ek\u00e7i yoldur. Bak\u0131n\u0131z di\u011fer taraf halen iki b\u00f6lgeli, iki toplumlu federasyon istiyor. AB her zaman komplikasyon getirmi\u015ftir. K\u0131br\u0131s meselesi \u00e7\u00f6z\u00fclmeden AB\u2019ye giriliyor. Bir de T\u00fcrkiye dengesi vard\u0131r. T\u00fcrkiye burada bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. B\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck lider \u00fclkesidir. \u0130skenderun\u2019dan Ege adalar\u0131na kadar 2 bin km sahil \u015feridi vard\u0131r. Do\u011fal kaynaklardan bahsedilmektedir. Hem K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin hem T\u00fcrkiye\u2019nin hakk\u0131 hukuku b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler bamba\u015fka bir dinamik de devreye girmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019na giderseniz, K\u0131br\u0131s kurulu\u015f anla\u015fmalar\u0131nda da K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler, K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar ama ayn\u0131 zamanda anavatanlar dengesi de s\u00f6z konusudur bu b\u00f6lgede. T\u00fcrk-Yunan dengesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130ngiltere tabii kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak suretiyle bana g\u00f6re kendileri avantaj elde etmi\u015flerdir. 1923 Lozan Antla\u015fmas\u0131nda, 37 y\u0131lda \u0130ngiltere K\u0131br\u0131s\u2019ta iki tane \u201cSovereign bases\u201d egemen \u00fcs alm\u0131\u015flard\u0131r. Orada b\u00fct\u00fcn hakk\u0131 hukuku deniz yetki alanlar\u0131na kadar hava sahas\u0131na kadar elde etmi\u015flerdir. K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin 1571\u2019den bu yana bu topraklardaki m\u00fccadelesi, \u00f6denen bedelleri var ve biz halen egemenli\u011fimizi almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bana g\u00f6re, ben egemenli\u011fimin tan\u0131nmas\u0131 kelimesini kullanm\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc benim egemenli\u011fim zaten mevcuttur. Egemenlik do\u011fal olarak geli\u015fir, tarihi k\u00f6klerden s\u00fcre\u00e7ten geli\u015fir ve zaten 1960 antla\u015fmas\u0131 ile de bu anayasaya yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ben mevcut olan egemenli\u011fimin kabul edilmesini talep ediyorum. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015f bu noktada egemenlik ile devlet \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. Egemensen ve kendi kendini y\u00f6netirsen devlet, ama benim burada s\u00f6yleyece\u011fim bu k\u00fc\u00e7\u00fck bir adad\u0131r, bizlerin halklar\u0131n\u0131n menfaatleri i\u00e7in gelece\u011fi i\u00e7in \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in gen\u00e7lerimizin umutla gelece\u011fe bakmalar\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc alanda i\u015fbirli\u011fi yapmak laz\u0131m. Bu i\u015f birlikleri de iyi bir diyalog, iyi bir ileti\u015fimdir. O bizde var. Biz bug\u00fcn \u00e7ok kolay ileti\u015fim kurabiliyoruz. Ger\u00e7ekten bizi anlayan bizlerle her t\u00fcrl\u00fc samimiyeti kurabilecek bir G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n oldu\u011funu ben \u015fahsen d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar vard\u0131r ve b\u00fct\u00fcn bunlar bize ikazd\u0131r. Gelece\u011fe y\u00fcr\u00fcrken, sa\u011flam temeller \u00fczerine bunu in\u015fa etmemiz laz\u0131m. Bu \u00e7a\u011fda herkesin evrensel \u00f6l\u00e7ekte ki\u015fisel geli\u015fimi, halklar\u0131n duygusall\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda art\u0131k ilimle, ileti\u015fimle her t\u00fcrl\u00fc medeniyet kavram\u0131 ile birlikte gelece\u011fe y\u00fcr\u00fcyebilmemiz laz\u0131m. Bu da bu temelde olur. Madem ki iki ayr\u0131 devlet bu kadar y\u0131ld\u0131r ayr\u0131d\u0131r ve yan yana kom\u015fuluk \u00e7er\u00e7evesinde bu i\u015fi s\u00fcrd\u00fcrebiliyoruz, bu temelde ama i\u015fbirli\u011fi \u00f6nemli, do\u011fal kaynaklar konusunda i\u015fbirlikleri yap\u0131labilir.<\/p>\n Soru: Olur da bir mucize oldu ve Rum taraf\u0131ndan bir de\u011fi\u015fim s\u00f6z konusu oldu, g\u00fcndeme geldi sizin temas etti\u011finiz ger\u00e7eklik bir \u015fekilde kay\u0131tlara ge\u00e7ti ondan sonra neyin m\u00fczakeresini yapacaks\u0131n\u0131z?<\/p>\n Biz s\u00f6yledik neticede bir antla\u015fma laz\u0131m. Bizim i\u00e7in bar\u0131\u015f \u00e7ok \u00f6nemli. Bar\u0131\u015f 1974\u2019te geldi. 1974\u2019ten sonra kimsenin burnu kanamad\u0131, \u00e7at\u0131\u015fma olmad\u0131. Sava\u015flar olmas\u0131n tabii, bar\u0131\u015f \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fumuz i\u00e7in, gen\u00e7lerimiz i\u00e7in bu topraklardaki her t\u00fcrl\u00fc ya\u015fam i\u00e7in yat\u0131r\u0131m i\u00e7in ekonomi i\u00e7in sosyal hayat i\u00e7in en \u00f6nemlisi \u00e7at\u0131\u015fma olmamas\u0131 laz\u0131m. Bug\u00fcn T\u00fcrk askeri buraya gelmeseydi, bizim elimizde olmayan sebeplerle \u00e7at\u0131\u015fma olabilirdi. Bu da \u00e7ok k\u00f6t\u00fc olurdu. Daha da fazla insanlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6\u00e7 etmesine evet K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler g\u00f6\u00e7 etti evet Rumlar da g\u00f6\u00e7 etti. Ac\u0131lar ya\u015fand\u0131 bu ac\u0131lar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in i\u015fte buradaki askerin, i\u015fte T\u00fcrk askerini g\u00f6rm\u00fcyorsunuz. Biz bile g\u00f6rm\u00fcyoruz ama onlar\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 olarak burada olmas\u0131 belli ki bu \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 engelliyor. Kar\u015f\u0131 taraf bizi anlay\u0131p empati yaparsa bu win win kazan kazan dedi\u011fimiz noktada evet bir antla\u015fma olabilmesi i\u00e7in bir kere T\u00fcrkiye Cumhuriyeti G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimini tan\u0131yacak \u015fimdi tan\u0131m\u0131yor. Bu oldu\u011fu g\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin her g\u00fcn geli\u015fen her g\u00fcn hacmi b\u00fcy\u00fcyen b\u00fct\u00fcn limanlar\u0131 Rum taraf\u0131na a\u00e7\u0131lacak. B\u00fcy\u00fck bir gemicilik vard\u0131r G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019ta.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu limanlar Rum gemilerine a\u00e7\u0131lacak. Bug\u00fcn bu Rum gemileri hi\u00e7 de k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek say\u0131da de\u011fildir. Biliyorsunuz b\u00fcy\u00fck bir gemicilik vard\u0131r G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019ta bu da sizin ba\u015far\u0131n\u0131zd\u0131r. Ben hep s\u00f6ylerim K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler de ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7ok haks\u0131zl\u0131klara u\u011frad\u0131k. Hala daha ambargolar var. Direkt u\u00e7u\u015f yok, ihracat yok. Hep T\u00fcrkiye \u00fczerinden yapabildi\u011fimiz kadar\u0131yla yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Hep engellemelere ra\u011fmen g\u00f6r\u00fcyorsunuz, biraz dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda burada da bir ba\u015far\u0131 var. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda da bizlerin bildi\u011fi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 insanlar vard\u0131r. F\u0131rsat verildi mi K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk olsun, Rum olsun ba\u015far\u0131yor. Bu insanlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak i\u00e7in ilk limanlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131, hava sahas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 (gerekir). Bug\u00fcn hava sahas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ta Uzakdo\u011fu\u2019dan, Rusya\u2019dan her yerden direkt T\u00fcrkiye\u2019nin hava sahas\u0131ndan kuzeyden s\u00fcz\u00fclerek Larnaka\u2019ya inmek belki saatler belki pahal\u0131 akaryak\u0131t\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemde u\u00e7ak fiyatlar\u0131n\u0131n inmesine kadar potansiyel yaratacakt\u0131r. Limanlarla birlikte cruise gemileri, T\u00fcrkiye\u2019nin 85 milyon geli\u015fen ve turizme \u00e7ok yak\u0131n ilgili \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrk, Yunan adalar\u0131na gider. \u015eimdi tabii ki Kuzeye de geliyorlar ama b\u00f6yle bir ortamda Kuzey ve G\u00fcney birlikte pazarlanacak. T\u00fcrk turistlerle ticaret artacak, legal hizmetler art\u0131 di\u011fer birtak\u0131m \u015firketlerin kurulmas\u0131yla nas\u0131l Ruslara b\u00fcy\u00fck hizmetler verdi, bir expertise var g\u00fcneyde, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla da \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilecek. Sadece T\u00fcrkiye Cumhuriyeti de\u011fil onun arkas\u0131nda Azerbaycan\u2019dan Kazakistan\u2019a kadar b\u00fcy\u00fck bir potansiyel vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu potansiyelden G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019taki Rum karde\u015flerimiz de yararlanacakt\u0131r. M\u00fczakere s\u00fcreci bizim BM\u2019nin G\u00fcvenlik Konseyi ve Genel Sekreterin de tekrar teyit ettikleri gibi, Genel Sekreterin en az\u0131ndan ortak zemin bulundu\u011fu takdirde, egemen e\u015fitlik ve e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fcn\u00fcn teyidi ile, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan da bunu s\u00f6ylemi\u015ftir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, garant\u00f6r \u00fclkedir, b\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesidir. S\u00f6z hakk\u0131 vard\u0131r. Yani \u2018Tatar<\/a> T\u00fcrkiye\u2019nin emri alt\u0131ndad\u0131r\u2019 \u015feklinde s\u00fcrekli olarak bizim muhaliflerin, hem de G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019taki bas\u0131n\u0131n yaz\u0131lar\u0131, do\u011fru de\u011fildir. Ben UBP<\/a> Genel Ba\u015fkan\u0131yken, UBP<\/a>\u2019deki en \u00fcst uzmanlarla oturup konu\u015ftum, tart\u0131\u015ft\u0131m ve \u00f6zellikle Crans Montana\u2019dan sonra gelinen s\u00fcre\u00e7te ve T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde bulundu\u011fu s\u00fcre\u00e7te art\u0131k yeni bir siyaset ve yeni bir m\u00fczakere s\u00fcreci ba\u015flamal\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz art\u0131k ayn\u0131 hikayeleri gidip duymaktan b\u0131kt\u0131k usand\u0131k. Annan Plan\u0131 d\u00f6neminde b\u00fcy\u00fck f\u0131rsatlar ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. Crans Montana\u2019da da \u00f6yle. Yeni bir sistem ve yeni bir anlay\u0131\u015f noktas\u0131na o y\u00fczden geldik. Bu noktada, benim ortaya koydu\u011fum bu siyaseti, T\u00fcrkiye destekledi. Yani T\u00fcrkiye bana emir verdi diye bir \u015fey yok. Bu siyaseti ben g\u00fcndeme getirdim ve inanarak g\u00fcndeme getirdim. E\u011fer biz K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler bunu ba\u015far\u0131rsak, G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019tan b\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcrsek, g\u00fc\u00e7lenece\u011fiz, kendi devletimizi daha ya\u015famsal hale getirebilece\u011fiz. Kom\u015fuluk ili\u015fkileriyle as\u0131rlar sonra bu \u00fclkede \u00e7ok daha iyi ko\u015fullarda ya\u015fayabiliriz. E\u011fer bir antla\u015fma olmaz ve K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler hep ezilir, itilirse ve burada ba\u015fka se\u00e7enekler do\u011farsa, o zaman K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar da d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mesaj \u00f6nemli bir mesajd\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n Soru: Belki bu kabul olur ger\u00e7i Rum taraf\u0131ndan b\u00f6yle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f beklenmiyor. E\u011fer olmazsa resmi bir m\u00fczakere s\u00fcrecine \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda ge\u00e7ilemeyecek. Yolunuza nas\u0131l devam edeceksiniz? G\u00fcven Artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler ile mi devam edece\u011fiz?<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Bir kere ben her t\u00fcrl\u00fc konu\u015fmaya haz\u0131r\u0131m fakat G\u00fcven Artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler konusunda dikkat edilmesi gereken \u015fudur: Biz K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin otoritesini kuzeye yay\u0131p, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n egemenli\u011fini \u00e7i\u011fneyecek herhangi bir \u00f6neriye onay vermeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 G\u00fcven Artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemlerin alt\u0131nda yatan plan, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin onay\u0131 ile olacak. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin egemenli\u011fi de onun alt\u0131nda ezilecek.<\/p>\n Soru: G\u00fcneyde de benzer endi\u015fe var. Onlar\u0131n stat\u00fcs\u00fcn\u00fc y\u00fckseltece\u011fiz\u2026<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Benim stat\u00fcm var zaten. Ben me\u015fru ve tarihten gelen haklar\u0131mla 1960 Antla\u015fmalar\u0131 ile bir uluslararas\u0131 anla\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fen alt\u0131nda Makarios\u2019un, Dr. Faz\u0131l K\u00fc\u00e7\u00fck\u2019\u00fcn, \u0130ngiltere\u2019nin, T\u00fcrkiye\u2019nin ve Yunanistan\u2019\u0131n imzas\u0131 olan ve bana me\u015fruiyet kazand\u0131ran ve onun i\u00e7erisinde K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131, Rum halk\u0131 kadar egemendir diyen bir anlay\u0131\u015f vard\u0131r. Anla\u015fman\u0131n ruhu budur. \u0130ngiltere Parlamentosu\u2019ndan m\u00fczakere tutanaklar\u0131n\u0131 okuduk. Macmillan diyor ki, \u2018Biz \u00e7ekildi\u011fimizde acaba ne olacak? Acaba \u00e7at\u0131\u015fma potansiyelini \u00f6nlemek i\u00e7in ba\u015ftan taksim mi konu\u015fsak?\u2019 O zaman adada herkes kar\u0131\u015f\u0131k ya\u015f\u0131yordu. Bu i\u015fi yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Taksim o zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi ama konu\u015fuldu. \u00c7at\u0131\u015fma potansiyeli \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc EOKA\u2019c\u0131lar vard\u0131, Grivas vard\u0131. Biz \u00e7ocukken, Yorgacisler vard\u0131, Papadopuloslar vard\u0131. Makarios\u2019a ka\u00e7 defa suikast yapt\u0131lar. Kendi aralar\u0131nda kavgalar vard\u0131. Bir an evvel Yunanistan\u2019a ba\u011flamak isterlerdi. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 \u015fu anda akl\u0131m ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131 diye s\u00f6ylemiyorum. Bunlar ger\u00e7ektir. \u0130htilaf, \u00e7at\u0131\u015fma , kavga buradan ba\u015flar. Ba\u015f\u0131ndan Megali \u0130dea dedikleri zihniyetle aday\u0131 bir an \u00f6nce Yunanistan\u2019a ba\u011flamak istediler. 15 Temmuz 1974\u2019te ben \u0130ngiliz Okulunda \u00f6\u011frenciydim. Ne oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Bir an \u00f6nce Yunanistan\u2019a ba\u011flanmak i\u00e7in Makarios\u2019u bile darbe ile indirdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Makarios yava\u015f yava\u015f ENOS\u0130S\u2019ten yanayd\u0131. Ben bunu \u00f6\u011frencilerle okulda konu\u015fuyordum. Ne istersiniz? (Diye sordu\u011fumda )ENOS\u0130S (yan\u0131t\u0131n\u0131 al\u0131yordum). \u0130\u015f bu noktaya geldikten sonra tabii co\u011frafyan\u0131n da jeopolitik konjonkt\u00fcr de\u011fi\u015fiklikleri ile T\u00fcrkiye elbette g\u00fc\u00e7l\u00fc bir noktada olarak her zaman K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fcn yan\u0131nda oldu. Hi\u00e7bir zaman buran\u0131n Yunanistan\u2019a ba\u011flanmas\u0131n\u0131 hazmedemedi ve m\u00fcsaade de etmedi. 1967\u2019lerde de \u00e7\u0131karma yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Johnson\u2019un mektubu durdurdu ama 1974\u2019te durduramad\u0131lar ve T\u00fcrkiye geldi. O g\u00fcnden bug\u00fcne bu \u015fekilde devam ediyoruz.<\/p>\n Evet biz i\u015f birli\u011fi istiyoruz. \u0130nan\u0131yorum ki hem K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131na, hem K\u0131br\u0131s Rum halk\u0131na i\u015f birli\u011fi enerji konular\u0131nda, yenilebilir enerjide, su projesinde\u2026 T\u00fcrkiye\u2019den getirilen su ileride art\u0131r\u0131labilir \u00e7\u00fcnk\u00fc orada muazzam bir do\u011fa mucizesi vard\u0131r. Toroslara ya\u011fan karlar\u0131n erimesiyle binlerce kilometrelik karlar\u0131n erimesi Akdeniz\u2019e ak\u0131yor. Akdeniz\u2019e akan suyu barajlar yap\u0131larak, Dragon \u00e7ay\u0131 dedikleri ve Anamur\u2019daki Alak\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131 ile 40 mil boru ile buraya getirilmi\u015ftir. Oradaki baraj\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz, b\u00fct\u00fcn Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nde bu suyu borularla da\u011f\u0131tabildik. \u015eimdi tar\u0131ma da kullan\u0131yoruz. \u0130leride benim temennim bir anla\u015fmayla bu su i\u00e7in bir boru daha \u00e7ekilebilir. Tabii T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile konu\u015fmak laz\u0131m. Ama ben 1 Temmuz\u2019da bu \u00f6neriyi yapt\u0131\u011f\u0131mda, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin de, Tayyip Bey\u2019in de onay\u0131n\u0131 ald\u0131m. \u0130leride bir anla\u015fma olursa ve enerji meselesinde yenilebilir enerji, kablo meselelerinde suyu da birlikte payla\u015fabiliriz. <\/p>\n Soru: Do\u011fal gazda da\u2026 G\u00fcne\u015f enerjisi de var\u2026<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Kablo ile ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda muazzam bir projedir. \u015eu anda biz kablo ile ba\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Biliyorsunuz 40 mil uzakl\u0131ktaki kabloya ba\u011flanma sizin o taraftan 700 mil uzakl\u0131ktaki Yunanistan \u00fczerinden Avrupa Birli\u011fi\u2019ne ba\u011flanmak \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r. \u00c7ok zordur ve uzun s\u00fcre\u00e7tir. Ama bu dedi\u011fim hemen olabilir ama ke\u015fke bunu birlikte yapabilsek. Birlikte yapabilsek potansiyeli \u00e7ok daha y\u00fcksek proje olurdu.<\/p>\n Soru: Kap\u0131lar meselesi de vard\u0131\u2026<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Kap\u0131lar meselesi basit i\u015fler. Bir de Haspolat\u2019ta a\u00e7\u0131labilir. G\u00fcney\u2019e \u00e7ok yak\u0131n. Ticari ara\u00e7lar\u0131n Ye\u015fil Hat T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flam\u0131nda ticareti art\u0131r\u0131r.<\/p>\n Soru: Kaymakl\u0131\u2019da da olamaz m\u0131yd\u0131?<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Kaymakl\u0131, askerlerle de konu\u015ftu\u011fumuzda g\u00fcvenlik meseleleri var. Metehan mesela ba\u015far\u0131l\u0131 bir kap\u0131d\u0131r. Ledra Palace sadece diplomatik ge\u00e7i\u015fler i\u00e7indir. Ticari olmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nerdik. En az\u0131ndan taksiler girsin. Ama kabul etmediler. Metehan ba\u015far\u0131l\u0131 ama s\u0131k\u0131\u015f\u0131yor. \u015eimdi ticari ara\u00e7lar da oradan ge\u00e7er. Haspolat\u2019ta da kap\u0131 a\u00e7arsak rahatlar. \u015eimdi biz Haspolat\u2019\u0131 \u00f6nerdik in\u015fallah kabul ederler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bence Rum ve T\u00fcrk halk\u0131 memnuniyet duyacakt\u0131r.<\/p>\n Soru: Eyl\u00fcl ay\u0131nda BM\u2019de \u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00f6r\u00fc\u015fme olacak\u2026<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: \u015eu anda bana \u00f6yle bir bilgi gelmedi ama BM Genel Sekreteri herhalde de\u011ferlendirecek. Biz resmi m\u00fczakerelere ge\u00e7mek i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fim noktaday\u0131z. Ortak zemin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in egemen e\u015fitlik ve e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fc. Bunlar bizim i\u00e7in \u00f6nemlidir, bunlar kabul edildi\u011fi takdirde teyit edildi\u011fi takdirde olabilir, az \u00f6nce anlatt\u0131\u011f\u0131m \u00e7er\u00e7evede.<\/p>\n Soru: G\u00fcven Artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00d6nlemler konusunu kapat\u0131rken sormak isterim, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde Hristodulidis ile de r\u00f6portaj\u0131m\u0131z olacak, kendisine de ayn\u0131 soruyu soraca\u011f\u0131z, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te tamamen resmi m\u00fczakereler ba\u015flamasa bile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 jestler beklemek durumunda m\u0131y\u0131z? K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerden K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n ho\u015funa gidecek bir jest ya da K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlardan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin yarar\u0131na olacak bir jest beklemek durumunda m\u0131y\u0131z?<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Benim i\u00e7in \u00f6nemli olan izolasyonlar\u0131n hafifletilmesidir. S\u0131rf bir \u015fey olsun diye g\u00fcnl\u00fck ufak i\u015flerle u\u011fra\u015fmamak laz\u0131m. K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin hakk\u0131 her halk\u0131n oldu\u011fu kadar serbest seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2026 \u015eu anda ne yaz\u0131k ki G\u00fcney K\u0131br\u0131s veto ediyor diye direkt u\u00e7u\u015f yok. Hep T\u00fcrkiye \u00fczerinden olabiliyor. \u015eimdi hamdolsun Ercan Havaliman\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 20 Temmuz\u2019da, b\u00fcy\u00fck bir havaliman\u0131d\u0131r. Buraya \u00e7ok daha fazla yolcu gelip gidebilir. G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019tan da gelip T\u00fcrkiye\u2019ye gidebilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r. Nas\u0131l bizim insanlar\u0131m\u0131z Larnaka\u2019dan seyahat edebiliyor ve biz bir \u015fey demiyoruz. Herkes serbesttir ama direkt u\u00e7u\u015f olursa bizim i\u00e7in muazzam olur. G\u00fcven gelir. K\u0131br\u0131s meselesi \u00e7\u00f6z\u00fclecekse g\u00fcn\u00fcn sonunda, devaml\u0131 ileti\u015fim olmas\u0131 laz\u0131m. \u0130nsanlar\u0131n birbirini anlamas\u0131 ve empati laz\u0131m. Halklar\u0131n birbirleriyle ne olup bitti\u011fini g\u00f6rmeleri laz\u0131m. Bug\u00fcn direkt u\u00e7u\u015f olsa K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc \u00f6zg\u00fcven kazan\u0131r. Bu \u00f6zg\u00fcvenle, ileride K\u0131br\u0131s meselesi daha kolay \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Sen bast\u0131r\u0131rsan ve \u00f6zg\u00fcveni kazanmay\u0131z ekonomik olarak geli\u015fmeyiz. Bir antla\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi i\u00e7in anla\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 yeterli de\u011fil, anla\u015fman\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 laz\u0131m. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 i\u00e7in iki taraf aras\u0131nda e\u015fitlik laz\u0131m. \u015eu anda ambargo ve izolasyonlar alt\u0131nda olan KKTC<\/a>, e\u015fit noktaya gelememi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck bir tecrit ve k\u0131s\u0131tlama ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. G\u00fcney\u2019e bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131n\u0131z turizmdir. Cruise gemileri gelir gider, milyonlarca insan Larnaka\u2019da, Limasol\u2019da \u00e7ar\u015f\u0131ya iner. Turizm faaliyetlerinde direkt u\u00e7u\u015flar bug\u00fcn \u0130ngiltere\u2019nin \u00e7e\u015fitli havalimanlar\u0131ndan \u00fc\u00e7 bu\u00e7uk saat sonra Larnaka\u2019ya inebilir. Ticaret yapabilir. B\u00fcy\u00fck bir potansiyel var dolay\u0131s\u0131yla biz yeteri kadar geli\u015femedik bizde yok. Bunlar\u0131 s\u00f6ylerken bunu anlaman\u0131z laz\u0131m. K\u0131br\u0131s T\u00fcrk\u00fc milli siyaset gere\u011fi ezilse de kak\u0131lsa da itilse de, taviz vermez. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz bu egemenli\u011fi b\u00fct\u00fcn bu ulusal kimli\u011fi ve hepimizin tarif etti\u011fi gibi milli davam\u0131z\u0131 kolay kazanmad\u0131k. Varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir. Gelecek ku\u015faklar\u0131n kendi kimlikleriyle yeti\u015febilmeleri, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu topraklarda devam edebilmesi i\u00e7in ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n yere sa\u011flam basmas\u0131 laz\u0131m. \u015eimdi hamdolsun, o zemini yakalad\u0131k. Ekonomik konularda bu izolasyon ve ambargolardan dolay\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klardan kurtulmak i\u00e7in esas milli meselede taviz verme niyetinde olamay\u0131z. Bunu da kar\u015f\u0131 taraf\u0131n anlamas\u0131 laz\u0131m. Kar\u015f\u0131 tarafta bir zihniyet var. Bunlar\u0131 biz biraz daha cezaland\u0131ral\u0131m da en son bizim noktaya gelecekler, teslim olacaklar. Yoktur \u00f6yle bir \u015fey. Bu saatten sonra teslim olma yoktur. Kar\u015f\u0131 taraf\u0131n medeni birtak\u0131m evrensel de\u011ferlerle bu s\u00fcreci en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirmesi laz\u0131m. Yani bu \u015fekilde ili\u015fki bizleri ileriye ta\u015f\u0131yamaz. \u0130leriye birlikte y\u00fcr\u00fcyebilmek i\u00e7in ta\u015f\u0131nabilmek ve \u2018co-existence\u2019 dedi\u011fimiz iki ayakl\u0131 bir varl\u0131kta K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n da Rumlar kadar egemen oldu\u011funu ve bu n\u00fcfus meselesine gelince samimiyetle s\u00f6yl\u00fcyorum, AB ailesine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Sizin n\u00fcfusunuz bilmiyorum 1 milyonu ge\u00e7ti mi ama Almanya, Fransa gibi AB\u2019de duruyorsunuz, ayr\u0131 bir devlet. Ben de ayr\u0131 bir halk ve devlet olarak o e\u015fitli\u011fi talep ediyorum.<\/p>\n Soru: Hristodulidis\u2019in AB\u2019yi dahil etme fikri hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc almak istiyordum. Siz cevap verdiniz asl\u0131nda. T\u00fcrkiye yok AB\u2019de..<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: T\u00fcrkiye yok AB i\u00e7erisinde bir de, Yunanistan ve K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar \u00e7ok etkin, iki devlet var orada\u2026 T\u00fcm bu AB kararlar\u0131 birlikte al\u0131nabildi\u011fi i\u00e7in ve \u00e7o\u011fu konularda consensus oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer AB \u00fclkelerini de direkt etkileyebiliyorlar ve di\u011fer AB \u00fclkeleri de K\u0131br\u0131s konusunda Yunanistan ve G\u00fcney K\u0131br\u0131s Y\u00f6netimi ne diyorsa aynen onu teyit ediyorlar. Orada \u015fimdi normalde 27 \u00fclke var. Yunanistan ve G\u00fcney K\u0131br\u0131s iki \u00fclke, 25 \u00fclke de Yunanistan ve G\u00fcney K\u0131br\u0131s ne diyorsa yap\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n da dertleri oldu\u011funda Yunanistan ve Rum y\u00f6netimi onlara destek olurlar. G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netimi nas\u0131l Avrupa Birli\u011fi\u2019ne girdi? Biz \u00e7ok iyi biliyoruz. O zaman Annan Plan\u0131\u2019ndan sonra 10 tane \u00fclke al\u0131nacakt\u0131. Yunanistan dedi ki G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 almazsan\u0131z ben onlar\u0131 onaylamam. Ve dolay\u0131s\u0131yla \u00e7o\u011fu b\u00f6yle bir komplikasyonun do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 bile bile T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiler zarar g\u00f6recek, haks\u0131zl\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc K\u0131br\u0131s konusu daha \u00e7\u00f6z\u00fclmedi, haks\u0131zl\u0131k \u00e7\u00fcnk\u00fc K\u0131br\u0131s kurulu\u015f anla\u015fmalar\u0131nda diyor ki \u2018T\u00fcrkiye ile Yunanistan\u2019\u0131n birlikte olmad\u0131klar\u0131 bir \u00fclkeler toplulu\u011funa K\u0131br\u0131s giremez\u2019. Anayasada b\u00f6yle diyor ve buna ra\u011fmen al\u0131nd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc veto ettiler. Dediler ki Yunanistan kabul etmeyecek di\u011ferlerini, G\u00fcney K\u0131br\u0131s girmezse. Yani AB ili\u015fkileri b\u00f6yle. 25 \u00fclke \u2018dur bakal\u0131m K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerine haks\u0131zl\u0131k yap\u0131yorsunuz, bu anla\u015fma b\u00f6yle olmaz\u2019 demez. \u00c7\u00fcnk\u00fc birlikte hareket ederler. Her kararda consensus olmas\u0131 laz\u0131m. Her \u00fclkenin kendine g\u00f6re bir derdi vard\u0131r. O derdin \u00e7\u00f6z\u00fclmesine Yunanistan ve K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi\u2019nin deste\u011fini ister. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birtak\u0131m anlay\u0131\u015flarla bir blok\u2026 Bu blok taraft\u0131r. O blok s\u00fcbjektiftir, objektif de\u011fildir. Ben AB kar\u015f\u0131t\u0131 de\u011filim. Benim gerek\u00e7em var. AB\u2019yi severim. Anavatan\u0131m T\u00fcrkiye ve o dedi ki \u2018hedef AB\u2019. Ben K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerine bakt\u0131\u011f\u0131mda biz medeni insanlar\u0131z. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler ruhen bat\u0131ya d\u00f6n\u00fck medeni insanlard\u0131r. E\u011fitim alm\u0131\u015f, Oxford, Cambridge, Londra her yerde T\u00fcrkiye\u2019nin en iyi \u00fcniversitelerinde okumu\u015f. Her yerde ba\u015far\u0131l\u0131 olan, lisan bilen, k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle sanat\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc de\u011feriyle biz bu \u00fclkede ba\u015far\u0131l\u0131 insanlar\u0131z. O nedenle o sayg\u0131y\u0131 g\u00f6rmek durumunday\u0131z. Benim gen\u00e7lerim vard\u0131r. En iyi m\u00fczisyen, en iyi sanat\u00e7\u0131, en iyi sporcu, en iyi edebiyat\u00e7\u0131\u2026<\/p>\n Voleybolcular\u0131m\u0131z\u0131 depremde kaybettik. Bu vesileyle ben herkese iyi dileklerimi sunuyorum. Bu evlatlar bizim evlatlar\u0131m\u0131z. Hep sizin insanlar\u0131n\u0131z da bize ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diledi. \u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. O \u00e7ocuklar\u0131 kaybettik ac\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck. Ama hayat devam ediyor. Hristodulidis\u2019e dedim ki deprem konusunda i\u015f birli\u011fi yapabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc neticede maalesef deprem ku\u015fa\u011f\u0131nda oldu\u011fumuz s\u00f6ylenmektedir. \u0130n\u015fallah hi\u00e7 olmaz ama olursa ne yapaca\u011f\u0131z. Larnaka\u2019daysa ben Larnaka\u2019ya ko\u015faca\u011f\u0131m. Girne\u2019de olursa sen Girne\u2019ye ko\u015facaks\u0131n. Bu i\u015f i\u00e7in uzmanlar\u0131m\u0131z var bizim de. \u00c7ok tecr\u00fcbe kazand\u0131k. Ad\u0131yaman\u2019da da \u00e7ok insanlar\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n i\u00e7indeydi. G\u00fcvenlik Kuvvetlerimiz, polisimiz, itfaiyemiz, sivil savunmam\u0131zla\u2026Sizin de orada uzmanlar\u0131n\u0131z var. Uluslararas\u0131 temaslar\u0131 var. Her g\u00fcn teknoloji geli\u015fir, aletler cihazlar\u2026Medeniyettir bu. \u0130ki taraf i\u015f birli\u011fi yapalabilir. Ben bunu \u00f6nerdim, kabul g\u00f6rd\u00fc. BM nezdinde bir toplant\u0131 yap\u0131ld\u0131. Dahas\u0131 olsun in\u015fallah i\u015f birli\u011fi bu bir \u00f6rnektir. Sadece deprem de\u011fil mesela yang\u0131n. D\u00fcn mesela bir yang\u0131n vard\u0131 Lefko\u015fa\u2019da ben hemen talimat verdim kar\u015f\u0131 tarafla ileti\u015fime ge\u00e7sin \u00d6zel Temsilcime. \u0130leti\u015fime ge\u00e7ti ve dedi ki \u2018biz hemen ne varsa burada potansiyel yard\u0131ma gelmek isteriz\u2019. Yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. G\u00fcney zor kabul eder bizim yard\u0131m\u0131m\u0131z\u0131. Yard\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmesi oradaki mant\u0131k nedir bilir misin\u2026 in\u015fallah bunlar\u0131 yazars\u0131n ve halk okur\u2026 Hemen mant\u0131k \u2018bunlar\u0131n stat\u00fcs\u00fc y\u00fckselir\u2019. Karde\u015fim biz burada selden bahsederiz, insan \u00f6l\u00fcyor ben sana diyorum ben de yard\u0131mc\u0131 olay\u0131m isterim senin stat\u00fcn y\u00fckselir sonra yok diyorsun\u2026 bir yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ve hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019den yard\u0131m gelmedi\u011finde ka\u00e7 defa Anastasiadis\u2019i arad\u0131m. B\u00fcy\u00fck yang\u0131nlar ya\u015fad\u0131m, arad\u0131m, \u2018l\u00fctfen bana yolla dedim\u2019, yollad\u0131. Yani bunu yapmak laz\u0131m, \u00f6zg\u00fcven ve sayg\u0131y\u0131 kazanmak i\u00e7in baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131 atmak laz\u0131m. Aman kuzeyin stat\u00fcs\u00fc y\u00fckselir, aman dokunmay\u0131m falan\u2026 Bu ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ben inan\u0131yorum ki, liderlik ad\u0131m atarsa halk arkas\u0131ndan gelir. Ben \u00e7ok fazla Rum tan\u0131r\u0131m, \u00e7ok say\u0131da Rum bu konularda farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek istiyorum. Neticede, ben bar\u0131\u015f, huzur ve g\u00fcvenlik ve tabii ki K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n ger\u00e7eklerine g\u00f6re siyasette geli\u015fmeler bekliyorum. Mara\u015f a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 burada \u00f6nemlidir. 47 y\u0131l kapal\u0131 \u015fimdi a\u00e7t\u0131k temizledik. Plaj\u0131 a\u00e7t\u0131k insanl\u0131\u011fa a\u00e7t\u0131k. Oradaki \u0130ngiliz de Rum da kim ise gelip g\u00f6rebiliyor. Ta\u015f\u0131nmaz Mal Komisyonu uluslararas\u0131 hukukun bir par\u00e7as\u0131. Temenni ederim ki, yava\u015f yava\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr, mal\u0131n\u0131 alacak olan gelir. Oturur. Burada evkaf, Vak\u0131flar \u0130daresi kendilerine g\u00f6re ger\u00e7ekten tarihten gelen haklar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemektedirler. Orada bir s\u0131k\u0131nt\u0131 var \u00e7\u00fcnk\u00fc toprak benimdir, bina onundur diyor. Bunlar\u0131n da \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle Mara\u015f a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ile hak hukuk sahibi hakk\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n Soru: \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te daha ad\u0131mlar gelecek mi?<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar<\/a>: Pilot b\u00f6lge a\u00e7t\u0131k. Oradaki mal m\u00fclk sahipleri ba\u015fvursunlar. Ben de bu s\u00fcreci destekliyorum. \u0130n\u015fallah h\u0131zlan\u0131r. Herkes oraya girebilir. \u00c7ok say\u0131da Rum da gelip ziyaret ediyor, denize giriyor. Mara\u015f\u2019\u0131 ya\u015f\u0131yor. Yoksa bildi\u011finiz gibi 47 senedir kapal\u0131yd\u0131. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde ba\u015fka \u00f6neriler oldu. Denkta\u015f bey zaman\u0131nda da. Verelim Ercan a\u00e7\u0131ls\u0131n. Hi\u00e7biri kabul g\u00f6rmediydi. Durum bu.\u201d<\/p>\n<\/p><\/div>\n