![](\"https:\/\/www.kibristurk.com\/images\/haberler\/2023\/12\/yapay-zeka-otizm-tanisina-basladi-1701680731.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
ODT\u00dc Kuzey K\u0131br\u0131s Kamp\u00fcs\u00fc Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Yeliz Ye\u015filada, AA muhabirine, 10 y\u0131ldan fazla s\u00fcrede \u0130ngiltere’de akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131ktan sonra “Ada ve aile sevgisi” dolay\u0131s\u0131yla KKTC’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n \u00dcniversite kamp\u00fcs\u00fcnde kurulan Etkile\u015fim Analizi ve Modelleme Laboratuvar\u0131’nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 insan bilgisayar etkile\u015fimi ve yapay zeka uygulamalar\u0131 \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Ye\u015filada, \u0130ngiltere’deki Manchester \u00dcniversitesi’ndeki ara\u015ft\u0131rma grubuyla ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n T\u00dcB\u0130TAK destekli tamamlanan projelerinde \u00f6zellikle g\u00f6rme engelliler i\u00e7in web sayfalar\u0131n\u0131n yard\u0131mc\u0131 teknolojiler ile daha kolay seslendirilmesi i\u00e7in algoritmalar geli\u015ftirdiklerini dile getiren Ye\u015filada, burada g\u00f6z izleme teknolojilerini kulland\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n Son d\u00f6nemde \u0130ngiltere’deki Wolverhampton ve Manchester \u00dcniversitesi ile ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri projelerinde g\u00f6z izleme verisinden otizmli bireyleri ayr\u0131\u015ft\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck bir proje yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bildiren Ye\u015filada, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n “Otizmli ve otizmli olmayan 2 grup bireyin g\u00f6z izleme verilerini \u00f6l\u00e7t\u00fck. Daha sonra yapay zeka kullanarak modeller geli\u015ftirdik. ‘Bu modellerle yeni bir g\u00f6z izleme verisiyle otizmli bireyi ayr\u0131\u015ft\u0131rabilir miyiz’ sorusunu ara\u015ft\u0131rd\u0131k. \u00d6zel bir materyal yerine temelde web sayfalar\u0131yla etkile\u015fimden yola \u00e7\u0131karak otizmli olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n \u015eu anda modelleri geli\u015ftiriyoruz, testler yap\u0131yoruz. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z, otizmli bireyler i\u00e7in \u00f6n tan\u0131 amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6z izleme cihaz\u0131, g\u00f6ze k\u0131z\u0131l\u00f6tesi sinyaller g\u00f6nderiyor ve geri gelen yans\u0131mas\u0131n\u0131 kaydediyor. Otizmli ve otizmli olmayan bireye web sayfas\u0131 \u00fczerinde belli i\u015fler veriyoruz, ‘Sayfay\u0131 okuyabilir misiniz’ ya da ‘sayfa i\u00e7erisinde bize \u015funu bulabilir misiniz’ \u015feklinde. Onlar bu i\u015fleri yaparken biz de g\u00f6z izleme verilerini kaydediyoruz. Bu kaydetti\u011fimiz verileri farkl\u0131 \u015fekillerde analiz ediyoruz. Sayfa i\u00e7erisinde nereye ne kadar s\u00fcre bakt\u0131\u011f\u0131, nas\u0131l gezindi\u011fi, b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fleri nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131, nas\u0131l odakland\u0131\u011f\u0131 gibi verileri istatistiksel yakla\u015f\u0131mlarla ele al\u0131yoruz.”<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n Prof. Dr. Ye\u015filada, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda otizmli bireylerle ilgili \u00e7e\u015fitli farklar\u0131 ortaya koyduklar\u0131n\u0131 belirterek, “Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131m\u0131zda, otizmli bireylerin belli noktalara \u00e7ok az odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, sayfa i\u00e7erisinde \u00e7ok fazla gezindi\u011fini ortaya koyduk. Odaklanma s\u00fcreleri \u00e7ok az. Makine \u00f6\u011frenme algoritmalar\u0131, daha sonra bir bireyin g\u00f6z izleme verisiyle otizmli olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6n tan\u0131 niteli\u011finde bir sonucu otomatik olarak ortaya koyuyor.” diye konu\u015ftu.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n – S\u0131rada \u00e7ocuklar var<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, daha \u00e7ok yeti\u015fkinler \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren Ye\u015filada, “\u00c7ocuklar \u00fczerinde de \u00e7al\u0131\u015fmak istiyoruz. Bununla ilgili T\u00dcB\u0130TAK’a ba\u015fvuruda bulunduk, kabul edilirse \u00e7ocuklarla da \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.” dedi.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n Son s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencileri ile birlikte “otizm tan\u0131s\u0131” yapabilecek bir web uygulamas\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Ye\u015filada, “\u00d6\u011frencilerimiz ile birlikte g\u00f6z izlemesini web sitesi \u00fczerinden yap\u0131p bir doktorlar\u0131n kullanabilece\u011fi bir uygulama yapmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n Ama\u00e7lar\u0131n\u0131n ayr\u0131ca otizmli bireyler i\u00e7in bilimsel destekli web tasar\u0131m y\u00f6nergeler geli\u015ftirmek oldu\u011funu belirten Ye\u015filada, “Ki\u015fisel olarak uluslararas\u0131 alanda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu y\u00f6nergelere katk\u0131 koyuyorum. Otizmli bireyler i\u00e7in de geli\u015ftirilmi\u015f web tasar\u0131m y\u00f6nergeleri maalesef bilimsel yakla\u015f\u0131mlarla desteklenmiyor. Biz bilimsel olarak problemleri ortaya koyup bunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye y\u00f6nelik web tasar\u0131m y\u00f6nergeleri geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n Prof. Dr. Ye\u015filada, \u00e7al\u0131\u015fmaya ili\u015fkin modeller geli\u015ftirdikleri ve uluslararas\u0131 yay\u0131nlar\u0131 yaparak bilim d\u00fcnyas\u0131na duyurduklar\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ODT\u00dc Kuzey K\u0131br\u0131s Kamp\u00fcs\u00fc Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Yeliz Ye\u015filada, AA muhabirine, 10 y\u0131ldan fazla s\u00fcrede \u0130ngiltere’de akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131ktan sonra “Ada ve aile sevgisi” dolay\u0131s\u0131yla KKTC’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131. \u00dcniversite kamp\u00fcs\u00fcnde kurulan Etkile\u015fim Analizi ve Modelleme Laboratuvar\u0131’nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 insan bilgisayar etkile\u015fimi ve yapay zeka uygulamalar\u0131 \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Ye\u015filada, \u0130ngiltere’deki Manchester \u00dcniversitesi’ndeki<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20914,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-20913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spor"],"yoast_head":"\n