![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/27\/ouz-vadilili-971x551-1611255252.jpg?ver=a6974f5d4f9b52b207eec6513193fc45\")
<\/div>\nYerbilim M\u00fchendisleri Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 O\u011fuz Vadilili adan\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn deprem riski alt\u0131nda oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Vadilili yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda K\u0131br\u0131s yay\u0131n\u0131n etki alan\u0131n\u0131 \u00e7izgisel bir alanla s\u0131n\u0131rlaman\u0131n en temel jeolojik yakla\u015f\u0131mlara bile ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu kaydederek \u201cBu mant\u0131k ile \u00e7izilen ve bas\u0131na sunulan deprem risk haritalar\u0131na l\u00fctfen itibar etmeyiniz. Adan\u0131n t\u00fcm\u00fc riski alt\u0131ndad\u0131r ve bu bilimsel bir ger\u00e7ekliktir\u201d dedi.<\/p>\n
Vadilili a\u00e7\u0131klamas\u0131nda konuyla ilgili \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\u201cSismik olarak aktif olan sol yanal do\u011frultu at\u0131ml\u0131 fay niteli\u011findeki Do\u011fu Anadolu Fay\u0131 (DAF), karakteri gere\u011fi enerjisini, do\u011frultusu y\u00f6n\u00fcnde, yani do\u011fudan bat\u0131ya do\u011fru, se\u011fmenleri \u00fczerine aktararak tahmin edilen s\u00fcrelerden de k\u0131sa zaman aral\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde (3 y\u0131l) b\u00fcy\u00fck depremler \u00fcretmi\u015ftir. Bu geli\u015fmeler sonucunda Do\u011fu Anadolu Fay\u0131n\u0131n Elaz\u0131\u011f-Hatay hatt\u0131 \u00fczerinde biriken enerji azalm\u0131\u015f ve yak\u0131n zaman i\u00e7erisinde bu hat \u00fczerinde art\u00e7\u0131 depremlerin d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir k\u0131r\u0131lmaya y\u00f6nelik yerbilim camias\u0131nda deprem beklentisi de ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Adam\u0131z ise g\u00fcneyimizde denizel alan i\u00e7erisinde dalma batma zonu \u00fczerinde geli\u015fen kuzeye e\u011fimli ters fay karakterli K\u0131br\u0131s Yay\u0131n\u0131n milyonlarca y\u0131ld\u0131r etkisi alt\u0131ndad\u0131r. 1900 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren, yani aletsel \u00f6l\u00e7\u00fcm d\u00f6nemine denk gelen 6 ve \u00fczeri b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip 6 adet deprem ile hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu bize defalarca hissettirmi\u015ftir.<\/p>\n
6.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde Hatay Samanda\u011f depreminin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi alan, Do\u011fu Anadolu Fay\u0131, \u00d6l\u00fc Deniz Fay\u0131 ve K\u0131br\u0131s Yay\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi alan olarak da bilinmektedir. Bu fay kesi\u015fmesinden dolay\u0131d\u0131r ki biz yerbilimciler i\u00e7in \u00f6nceleri bir olas\u0131l\u0131k olan Kahramanmara\u015f ve Hatay depremlerinin K\u0131br\u0131s yay\u0131na enerji aktar\u0131m\u0131, Amerika Birle\u015fik Devletleri Jeoloji Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kurumu\u2019nun (USGS) yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu \u2018Coulumb Stress Modeli\u2019 diyagramlar\u0131 ile art\u0131k bilimsel bir veri haline gelmi\u015ftir. Art\u0131k enerji aktar\u0131m\u0131 yorumdan \u00e7\u0131k\u0131p veriye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Belki de kendi do\u011fal enerji biriktirmesi s\u00fcrecinde on y\u0131llar boyu biriktirece\u011fi enerji ya\u015fanan depremler vas\u0131tas\u0131yla \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede K\u0131br\u0131s yay\u0131na transfer edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Zaten her zaman i\u00e7in adam\u0131z da var olan deprem ihtimali, bu nedenden dolay\u0131d\u0131r ki an itibariyle biraz daha artm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekle\u015fme ihtimali olan deprem i\u00e7in ise yakla\u015f\u0131k b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131nda hen\u00fcz tatmin edici bir \u00e7al\u0131\u015fma yoktur, depremin zaman\u0131 hakk\u0131nda ise kesin bilgi vermek m\u00fcmk\u00fcn de de\u011fildir. Olas\u0131 depremin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de\u011ferlendirilirken K\u0131br\u0131s yay\u0131n\u0131n do\u011fu k\u0131sm\u0131na denk gelen Latakia segmentinin tarihsel \u00f6l\u00e7ekte yaratt\u0131\u011f\u0131 depremler dikkate al\u0131n\u0131p ona g\u00f6re \u00f6nlem almak \u00fclkemiz ad\u0131na yap\u0131lacak en do\u011fru bir karar olacakt\u0131r.<\/p>\n
Art\u0131k l\u00fctfen \u00fclkemizde fay hatt\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 l\u00fctfen b\u0131rakal\u0131m. Deprem nerede olacak, niye olacak, nas\u0131l olacak; orada ka\u00e7 oldu, burada ka\u00e7 oldu, bunu tart\u0131\u015fmayal\u0131m. Adam\u0131z i\u00e7in deprem mekanizmas\u0131 92 milyon y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131 ve devam edecek. Do\u011fu Anadolu fay\u0131n\u0131n ise 13 milyon y\u0131ld\u0131r etkisi alt\u0131nday\u0131z ve daha milyonlarca y\u0131lda bu etki devam edecek\u201d<\/p>\n
-\u201cYap\u0131lan \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri de\u011fersizle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara inanmay\u0131n\u201d<\/strong><\/p>\n Olas\u0131 bir K\u0131br\u0131s depreminin hafife al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fi gibi insanlar\u0131 pani\u011fe sokacak a\u00e7\u0131klamalar\u0131n da dikkat al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Vadilili \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cDaha \u00f6nceki \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri ile bilimsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirmeler yapan Prof. Dr. Naci G\u00f6r\u00fcr gibi \u00e7ok sayg\u0131n bilim insanlar\u0131n\u0131n uyar\u0131lar\u0131n\u0131 \u00fclkemiz ad\u0131na bir \u015fans olarak de\u011ferlendirin. Yap\u0131lan \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri de\u011fersizle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara inanmay\u0131n. Odam\u0131z\u0131n kurumsal a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 ise l\u00fctfen dikkate al\u0131n.<\/p>\n Adam\u0131z\u0131 etkisi alt\u0131nda tutan K\u0131br\u0131s Yay\u0131 kuzeye e\u011fimli ters fay karakterinde oldu\u011fu i\u00e7in depremin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi derinli\u011fin farkl\u0131la\u015fmas\u0131 ise do\u011fald\u0131r. Bundan dolay\u0131 farkl\u0131 derinliklerde \u00fclkemizde ger\u00e7ekle\u015fen depremlerin odak noktalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak her depremin y\u00fczeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 en yak\u0131n nokta olan episant\u0131r\u0131 da de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir. Depremin episant\u0131r\u0131 ayn\u0131 zamanda depremin en kuvvetli hissedildi\u011fi aland\u0131r. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki K\u0131br\u0131s yay\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi ve \u00fcretece\u011fi depremlerin hepsinin de ada \u00fczerinde farkl\u0131 noktalarda y\u00fczeylenmesi K\u0131br\u0131s yay\u0131n\u0131n karakteri gere\u011fidir. <\/p>\n K\u0131br\u0131s yay\u0131n\u0131 bir \u00e7izgisel fay hatt\u0131 (do\u011frultu at\u0131ml\u0131) gibi etki alan\u0131n\u0131 bu \u00e7izgisel alanla s\u0131n\u0131rlamak en temel jeolojik yakla\u015f\u0131mlara bile ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu mant\u0131k ile \u00e7izilen ve bas\u0131na sunulan deprem risk haritalar\u0131na l\u00fctfen itibar etmeyiniz. Adan\u0131n t\u00fcm\u00fc riski alt\u0131ndad\u0131r ve bu bilimsel bir ger\u00e7ekliktir.\u201d<\/p>\n -\u201cDepremleri durdurma gibi bir l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yoktur\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cDepremleri durdurma gibi bir l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yoktur\u201d diyen Vadilili, \u00f6nemli olan\u0131n depremin felakete d\u00f6n\u00fc\u015fmesini engellemek oldu\u011funa vurgu yapt\u0131 ve \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cDepremleri ger\u00e7ek olarak alg\u0131lay\u0131p siyaset\u00e7isi, y\u00f6neticisi, bas\u0131n\u0131 ve toplumuyla; art\u0131k fay hatt\u0131 nereden ge\u00e7erdi? ka\u00e7 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde deprem \u00fcretirdi? Ne zaman olurdu? gibi tart\u0131\u015fmalar ile zaman kayb\u0131na toplumumuzu u\u011fratmayal\u0131m; olas\u0131 gelecek depremde y\u0131k\u0131lmamak i\u00e7in, insanlar\u0131m\u0131z\u0131 kaybetmemek i\u00e7in bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 b\u0131rak\u0131p; depreme daha diren\u00e7li yerle\u015fim yerleri nas\u0131l olu\u015ftururuz, onu tart\u0131\u015fal\u0131m. B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc ona verelim.<\/p>\n Deprem ile m\u00fccadele \u00f6ncelikle e\u011fitimle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ile ilk, orta ve lise de \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za s\u0131ras\u0131yla co\u011frafya ve jeoloji dersleri ile deprem ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkenin olu\u015fumu ile ilgili bilgiler verelim. Jeoloji ve Maden Dairesi ile Maden Tetkik Arama\u2019n\u0131n (MTA) 2013 y\u0131l\u0131nda ilk etab\u0131n\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve devam\u0131n\u0131n yap\u0131labilmesi i\u00e7in 2022 y\u0131l\u0131nda imzalanan protokol gere\u011fi \u00fclkemizdeki diri faylar\u0131n tespitine y\u00f6nelik yap\u0131lmas\u0131 programlanan paleosismik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir an \u00f6nce ba\u015flat\u0131lmas\u0131 \u00fclkemiz ad\u0131na hayati \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n L\u00fctfen panik yapmay\u0131n, inan\u0131n bizler bu s\u00fcrecin do\u011fru y\u00f6netilebilmesi i\u00e7in elimizden gelen katk\u0131y\u0131, bilgimiz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde y\u00f6neticilerimize iktidar muhalefet ayr\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n aktar\u0131yoruz. Evet bug\u00fcne kadar yap\u0131lmayan eksikliklerimiz, hatta yanl\u0131\u015flar\u0131m\u0131z da var. Ama bizler toplum olarak asla s\u0131f\u0131r noktas\u0131nda de\u011filiz. Panik yapmadan \u2018ko\u015far ad\u0131m\u2019 olas\u0131 K\u0131br\u0131s depremine kar\u015f\u0131n \u2018t\u00fcm ada olarak\u2019 hep beraber haz\u0131rlanal\u0131m.<\/p>\n Odam\u0131z bu s\u00fcre\u00e7te bilim \u00e7er\u00e7evesinde toplumumuzu bilgilendirmeye ve \u00fclkemize katk\u0131 koymaya devam edecektir. Bilime inan\u0131n.\u201d<\/p>\n<\/p><\/div>\n