Ya\u015far \u00dcniversitesinden Tar\u0131m Bilimleri ve Teknolojileri Fak\u00fcltesi Dekan Vekili Prof. Dr. \u0130smail T\u00fcrkan, Ege \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Do\u00e7. Dr. Rengin \u00d6zg\u00fcr Uzilday ve Do\u00e7. Dr. Bar\u0131\u015f Uzilday’dan olu\u015fan ekibin tasarlad\u0131\u011f\u0131 deneyle y\u00fcksek tuzlu ortamlara diren\u00e7li bitkinin \u00e7ok zay\u0131f yer\u00e7ekiminde y\u00fcksek tuzlulu\u011fa kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi tolerans\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp s\u00fcrd\u00fcremeyece\u011fi incelenecek.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klamada g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer verilen Prof. Dr. \u0130smail T\u00fcrkan, Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’nda (ISS) ger\u00e7ekle\u015ftirildikten sonra T\u00fcrkiye’de devam edecek olan deney kapsam\u0131nda bitkinin y\u00fcksek tuzlulu\u011fa kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi tolerans ve mikro yer\u00e7ekimi aras\u0131ndaki etkile\u015fimin ortaya konmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
Uzay ortam\u0131nda bu t\u00fcr bir etkile\u015fimin ilk kez ara\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildiren T\u00fcrkan, \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n
“Bitkinin bu \u00f6zelli\u011finin, di\u011fer gezegenlerde kurulmas\u0131 planlanan \u00fcslerde, tuz ve metal i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek regolitlerin (Ay ve Mars topra\u011f\u0131) iyile\u015ftirilmesi ve astronotlar\u0131n \u00e7e\u015fitli at\u0131klar\u0131n\u0131n ar\u0131t\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131labilme potansiyelinde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bitki sodyum klor\u00fcr d\u0131\u015f\u0131nda, lityum ve bor gibi elementlere de toleransl\u0131 oldu\u011fundan uzayda a\u011f\u0131r metal ve di\u011fer \u00e7evresel streslere kar\u015f\u0131 tolerans\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konular\u0131nda ileride yap\u0131lacak deneylerde de kullan\u0131labilir. Bu ilk bilim misyonu kapsam\u0131nda \u00fclkemize ait, d\u00fcnyada model olarak kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f endemik bir bitki t\u00fcr\u00fc ile uzay ortam\u0131nda ilk kez deney yap\u0131lacak olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli.”<\/p>\n
<\/p>\n
![\"Uzay](\"https:\/\/www.trthaber.com\/dosyalar\/images\/02-uzayda-13-deney(1)(1).jpg\")
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00c7ok say\u0131da bilimsel deney yapacaklar<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravc\u0131, 14 g\u00fcn boyunca Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’nda 13 deney yapacak.<\/p>\n Bu deneyler, mikro yer \u00e7ekimi ve uzay ortam\u0131nda insan geneti\u011fi, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, biyoloji gibi alanlarda olacak.<\/p>\n Uzay i\u00e7in yeni nesil ala\u015f\u0131mlar deneyinde y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara dayan\u0131kl\u0131 ala\u015f\u0131mlar\u0131n \u00fcretilmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak.<\/p>\n Deneyin, uzay, havac\u0131l\u0131k ve savunma sanayii i\u00e7in malzeme geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n D\u00fcnyada zorlu ko\u015fullara adapte olan tek h\u00fccreli canl\u0131lar\u0131n yer \u00e7ekimsiz ko\u015fullarda b\u00fcy\u00fcme testleri de ger\u00e7ekle\u015ftirilecek.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Astronotlar\u0131n de\u011fi\u015fimi incelenecek<\/strong><\/p>\n Ba\u015fka bir deneyde astronotlar\u0131n uzayda d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekimi, radyasyon, beslenme, uykusuzluk gibi durumlarda fizyolojik ve biyokimyasal de\u011fi\u015fimleri incelenecek.<\/p>\n Uzay radyasyonunun kanserli h\u00fccre olu\u015fumuna etkisi de ara\u015ft\u0131rma konusu olacak. <\/p>\n <\/p>\n Bitkilerdeki de\u011fi\u015fim incelenecek<\/strong><\/p>\n Bitkilerin, mikro yer \u00e7ekimi alt\u0131ndaki de\u011fi\u015fimleri incelenecek.<\/p>\n Propolis maddesinin mikro yer \u00e7ekiminde bakteriler \u00fczerindeki etkisi ara\u015ft\u0131r\u0131lacak. \u00c7al\u0131\u015fmalar T\u00dcB\u0130TAK Uzay, Axiom Space ve NASA ile koordineli \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye, astronot Alper Gezeravc\u0131’n\u0131n uzay yolculu\u011funu heyecanla takip ediyor. T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131, Gezeravc\u0131’n\u0131n deney \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flan\u0131lan ilk deney EXTREMOPHYTE oldu. Deneyde, Tuz G\u00f6l\u00fc’nde yeti\u015fen bitkinin tuza verdi\u011fi tepki uzay ortam\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Tuz G\u00f6l\u00fc’nde yeti\u015fen endemik bitki uzayda test ediliyor Ya\u015far \u00dcniversitesinden Tar\u0131m Bilimleri ve Teknolojileri Fak\u00fcltesi Dekan Vekili Prof. Dr. \u0130smail<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27381,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-27380","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"yoast_head":"\n![\"Uzay](\"https:\/\/www.trthaber.com\/dosyalar\/images\/01-uzayda-13-deney(1)(1).jpg\")
<\/p>\n
\nBir di\u011fer deney ile tek h\u00fccreli canl\u0131lar\u0131n uzay ve Antarktika b\u00f6lgesindeki b\u00fcy\u00fcme verileri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak.<\/p>\n![\"Uzay](\"https:\/\/www.trthaber.com\/dosyalar\/images\/03-uzayda-13-deney(1)(1).jpg\")
<\/p>\n
\nBir di\u011fer deney de ses frekans de\u011fi\u015fiminden rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n tespit edilmesi olacak.
\nYapay zeka deste\u011fi ile havan\u0131n oksijen seviyesi hesaplanarak d\u00fc\u015f\u00fck yer \u00e7ekiminin sebep oldu\u011fu rahats\u0131zl\u0131klar tan\u0131mlanacak.<\/p>\n