![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/31\/down-canev-degirmenci-ero-4-.jpeg?ver=5f8992a55bf29aea51d63c441291dbf1\")
<\/div>\nDown sendromlu bireylerin aileleri, \u201cEngelsiz Ya\u015fam Evi\u201dnin bir an \u00f6nce hizmete girmesini bekliyor. Engelsiz Ya\u015fam Evinin, bu \u00f6zel bireylerin \u00f6zellikle 18 ya\u015f\u0131ndan sonraki e\u011fitim ve bar\u0131nma ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda \u00f6nemli i\u015flevi olaca\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor.<\/p>\n
Down sendromu, \u201c21. kromozomun fazladan bir kopyas\u0131na sahip olma durumuyla karakterize genetik ve en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kromozomal hastal\u0131k\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131rken \u00f6zellikle bu alandaki sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, Down sendromunun bir hastal\u0131k de\u011fil genetik farkl\u0131l\u0131k oldu\u011funu vurguluyor. Down sendromunu iyile\u015ftirecek veya yok edecek bir t\u0131bbi tedavi bulunmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden \u00f6rg\u00fctler, tek yolun e\u011fitim oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
D\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 6 milyon, KKTC<\/a>\u2019de ise Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son verilerine g\u00f6re 55 Down sendromlu birey ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n Kayd\u0131 bulunan 55 Down sendromlu bireyin 28\u2019i kad\u0131n, 27\u2019si erkek. Y\u00fczde 76,7\u2019si 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda, y\u00fczde 23,3\u2019\u00fc 18 ya\u015f \u00fcst\u00fc\u2026<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 Sosyal Hizmetler Dairesi alt\u0131nda Karakum, G\u00fcne\u015fk\u00f6y ve Gazima\u011fusa\u2019da olmak \u00fczere 3 tane 18 ya\u015f \u00fcst\u00fc engelli rehabilitasyon merkezi bu bireylere hizmet veriyor.<\/p>\n Down sendromlu 18 alt\u0131 ya\u015f alt\u0131 bireyler i\u00e7in Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 alt\u0131 \u00f6zel e\u011fitim merkezinin olanaklar\u0131 mevcut. 0-3 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki \u00f6zel gereksinimli \u00e7ocuk sahibi aileler de Bireyselle\u015ftirilmi\u015f Aile Program\u0131 dahilinde haftada iki g\u00fcn bu merkezlere gidebiliyor.<\/p>\n Farkl\u0131 geli\u015fen bireylerin yat\u0131l\u0131 kalarak e\u011fitim almas\u0131 ve rehabilite edilebilmesi amac\u0131yla Minarelik\u00f6y\u2019de 19 \u015eubat 2016\u2019da temeli at\u0131lan Engelsiz Ya\u015fam Evi ise hen\u00fcz tamamlanamad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131nan bilgiye g\u00f6re, ilk etab\u0131 tamamlanan Engelsiz Ya\u015fam Evinin ikinci etab\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan ihalede teklif verme s\u00fcresi 4 Nisan\u2019da dolacak.<\/p>\n KKTC<\/a>\u2019de Down sendromlu bireylerin aileleri, \u00fclkede sa\u011flanan hizmetlerin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015farak, \u00f6zellikle 18 ya\u015f \u00fcst\u00fc engelli vatanda\u015flar\u0131n s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131 bir ya\u015fam evinin gereklili\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n \u2013 \u201cEn b\u00fcy\u00fck korkumuz bizden sonra bu \u00e7ocuklara ne olaca\u011f\u0131\u201d<\/p>\n Aileler, bug\u00fcne kadar \u00e7ocuklar\u0131na ellerinden gelen en iyi \u015fekilde bakt\u0131klar\u0131na ve her ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131na i\u015faret ederek, en b\u00fcy\u00fck korkular\u0131n\u0131n \u201ckendilerinden sonra \u00e7ocuklar\u0131na ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilememek\u201d oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Bunun yan\u0131nda, kendi \u00e7ocuklar\u0131 gibi \u015fansl\u0131 olmayan di\u011fer engelli bireylerin \u015fu anda onlara hi\u00e7 uygun olmayan huzurevlerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden aileler, bu bireylerin toplum taraf\u0131ndan daha \u00e7ok \u00f6nemsenmesi, korunmas\u0131 ve kollanmas\u0131 gerekti\u011fini kaydediyor.<\/p>\n Down sendromlu bir o\u011flu olan, Engelli Aileleri Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Refia Ar\u0131 ve Down sendromlu karde\u015finin bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen Canev De\u011firmenci, TAK muhabirinin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n Down sendromlu aile bireylerine en iyi \u015fekilde bakabilmek i\u00e7in kariyerlerini yar\u0131da b\u0131rakmak zorunda kalan bu iki kad\u0131n, \u201cEngelsiz Ya\u015fam Evi \u015fu anda en b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131m\u0131z.\u201d dedi; uzun y\u0131llard\u0131r tamamlanmas\u0131n\u0131 bekledikleri ya\u015fam evinin art\u0131k bir an \u00f6nce hizmete sunulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n \u2013 Refia Ar\u0131: \u201cDo\u011fdu\u011fu g\u00fcnden beri m\u00fccadele i\u00e7erisindeyiz\u201d<\/p>\n KKTC<\/a>\u2019de Down sendromlu bir \u00e7ocuk annesi olman\u0131n nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011funu anlatan Refia Ar\u0131, 1995 y\u0131l\u0131nda ikinci \u00e7ocu\u011fu olan Orhan\u2019\u0131n Down sendromlu do\u011fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, ona en iyi \u015fekilde bakabilmek i\u00e7in mesle\u011fini b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n Hem kendi o\u011flu, hem de \u00fclkedeki t\u00fcm \u00f6zel gereksinimli bireylerin \u00f6zellikle devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki e\u011fitim haklar\u0131 i\u00e7in o g\u00fcnden itibaren bitmek bilmeyen bir m\u00fccadeleye girdi\u011fini belirten Ar\u0131, \u015fu anda da Engelli Aileleri Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydetti.<\/p>\n O\u011flu do\u011fdu\u011funda \u00fclkedeki olanaks\u0131zlardan dolay\u0131 T\u00fcrkiye ve \u0130ngiltere\u2019ye giderek \u00e7e\u015fitli testler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve do\u011fru tan\u0131y\u0131 elde ettiklerini belirten Ar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ne kadar geli\u015febilece\u011finin kendilerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frenmeleriyle birlikte fizik tedavi, \u00f6zel e\u011fitim, dil terapisti gibi bir\u00e7ok farkl\u0131 alanda destek aray\u0131\u015f\u0131na girdiklerini s\u00f6yledi, yo\u011fun fizik tedavi s\u00fcrecinin ard\u0131ndan Orhan\u2019\u0131 y\u00fcr\u00fctmeyi ba\u015fard\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n O\u011flunun \u00fclkedeki gelece\u011fine ili\u015fkin her ad\u0131mda \u201c\u00dclkedeki engelli \u00e7ocuklar i\u00e7in ne yapabiliriz?\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket etti\u011fini ve di\u011fer ailelerle \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Ar\u0131, ilk olarak o zamanlar \u00fclkede bulunmayan \u00f6zel gereksinimli \u00e7ocuklar\u0131n kayna\u015fabilece\u011fi bir e\u011fitim merkezi kurmak oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n Ar\u0131, b\u00f6ylece, E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinden al\u0131nan destekle ilk olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan \u201cHisar\u00fcst\u00fc \u00d6zel E\u011fitim Merkezi\u201dni kurduklar\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n \u2013 \u201cPeki \u015fimdi ne yapaca\u011f\u0131z? Her yeni ya\u015fta bu soruyu sorduk\u201d<\/p>\n Ar\u0131, bu s\u00fcre\u00e7te halen daha aktif olan \u00d6zel E\u011fitim Vakf\u0131\u2019n\u0131 da kurduklar\u0131n\u0131 belirterek, o\u011flu 10 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde art\u0131k kurmu\u015f olduklar\u0131 e\u011fitim merkezine devam edemeyecekleri bilgisini ald\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u201cPeki \u015fimdi nereye gidece\u011fiz?\u201d sorusunu y\u00f6nelttiklerinde \u201cKurdu\u011funuz vakfa gitsin.\u201d cevab\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n \u00d6zel gereksinimli bireylerin devletteki e\u011fitim haklar\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fekilde vazge\u00e7mediklerini kaydeden Ar\u0131, ard\u0131ndan Lefko\u015fa \u00d6zel E\u011fitim Merkezi\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi. <\/p>\n O\u011flu 18 ya\u015f\u0131na gelmeden, bu sefer, \u201cpeki 18\u2019den sonras\u0131 nas\u0131l olacak?\u201d sorusuyla yine \u00e7evresiyle \u00e7al\u0131\u015fmalara girdiklerini aktaran Ar\u0131, devlet deste\u011fiyle Karakum\u2019da 18 ya\u015f \u00fcst\u00fc i\u00e7in rehabilitasyon merkezinin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunu G\u00fcne\u015fk\u00f6y ve Gazima\u011fusa\u2019n\u0131n izledi\u011fini kaydetti. <\/p>\n Refia Ar\u0131, bug\u00fcn bu merkezlerin ihtiya\u00e7lar\u0131na k\u0131smen cevap verse de yeterli olmad\u0131klar\u0131n\u0131, merkezlerde fizyoterapist, yetkin m\u00fczik ve spor e\u011fitmenleri gibi eksiklikler oldu\u011funu belirtti. Ar\u0131, bunun yan\u0131nda, di\u011fer \u00fclkelerde \u00e7al\u0131\u015fan ailelerin engelli \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in tuttuklar\u0131 bak\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fccretinin devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkede bu gibi yard\u0131mlar\u0131n olmamas\u0131n\u0131n yan\u0131nda engelli maa\u015f\u0131n\u0131n bile asgari \u00fccretin y\u00fczde 60\u2019\u0131na denk geldi\u011fini ve bunun kimse i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n \u2013 \u201cBenim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u015foktu\u2026 Hayat\u0131m tamamen de\u011fi\u015fti\u201d<\/p>\n Engelli \u00e7ocuklara y\u00f6nelik e\u011fitim alarak ba\u015flatmak istedikleri birtak\u0131m projeleri destek bulamamalar\u0131ndan dolay\u0131 hayata ge\u00e7iremedikleri bilgisini payla\u015fan Ar\u0131, bunlardan en \u00f6nemlisinin 0-2 ya\u015f aras\u0131 engelli bireylere y\u00f6nelik evde e\u011fitim projesi olan \u201cPortage\u201d\u0131n oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6zel bir birey oldu\u011funu \u00f6\u011frenen her ailenin bir kabullenme s\u00fcrecine girdi\u011fini ve bu s\u00fcre\u00e7te psikolojik deste\u011fe ihtiya\u00e7 duydu\u011funu kaydeden Ar\u0131, kendi tecr\u00fcbesini \u015f\u00f6yle aktard\u0131:<\/p>\n \u201cHer aile ilk ba\u015fta kabullenmeyebilir. Benim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u015foktu. Memurdum, \u00e7ocu\u011fum do\u011fdu\u011funda annem bakacakt\u0131, ben i\u015fime devam edecektim. Ama \u00f6\u011frendi\u011fim andan itibaren hayat\u0131m tamamen de\u011fi\u015fti. \u0130\u015fe d\u00f6nemeyece\u011fime karar verdim. Bu \u00e7ocukla u\u011fra\u015f\u0131lmas\u0131 laz\u0131m, fizik tedavisi var; dil terapisi var. Ama mutluyum. \u0130ki \u00e7ocu\u011fuma da istedi\u011fim her \u015feyi verebildim. Her zaman yanlar\u0131nda olabildim.\u201d<\/p>\n Refia Ar\u0131, Down sendromlu o\u011fluyla ilgilenirken, do\u011fdu\u011funda 4 ya\u015f\u0131nda olan ilk o\u011flunu da ihmal etmemek, bu durumdan olumsuz etkilenmesini engellemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, b\u00fcy\u00fck o\u011flunun k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f\u0131na ra\u011fmen sorumluluk almak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, erken ya\u015fta olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n -\u201cBina yap\u0131ld\u0131, kapal\u0131 kald\u0131, orada \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131ld\u0131\u201d<\/p>\n Down sendromlu \u00e7ocuklar aras\u0131ndan do\u011fru e\u011fitimle \u00e7ok iyi yerlere gelebilecek, \u00fcniversite okuyabilen veya bir i\u015f sahibi olabilen \u00e7ocuklar bulundu\u011funu kaydeden Ar\u0131, mevcut okullar\u0131n bu e\u011fitimi sa\u011flayacak yeterlilikte geli\u015ftirilmesinin gereklili\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n Bu kapsamda, \u00f6zel bireylerin e\u011fitimi i\u00e7in en uygun ortam\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ve ileri ya\u015fta kimsesi olmayan engellilerin bar\u0131naca\u011f\u0131 \u201cEngelsiz Ya\u015fam Evi\u201d projesinin hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu belirten, ancak bu binan\u0131n 2016\u2019da temelleri at\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen halen hayata ge\u00e7irilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n verdi\u011fi \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc payla\u015fan Ar\u0131, \u201cBina yap\u0131ld\u0131, kapal\u0131 kald\u0131, orada \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131ld\u0131.\u201d dedi.<\/p>\n Engelsiz Ya\u015fam Evi\u2019nin \u00f6zellikle ailesi olmayan, \u00f6zel gereksinimli bireylere bar\u0131nak sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli oldu\u011funu vurgulayan Ar\u0131, \u015fu anda huzurevlerinde ya\u015fl\u0131larla beraber kalan engelliler oldu\u011funu, her engelli \u00e7ocu\u011fa sahip anne baban\u0131n da \u201cbizden sonra ne olacak? korkusu i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti ve devletin bu \u00e7ocuklara sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Bug\u00fcne kadar ailelerin bir araya gelmesiyle bir\u00e7ok i\u015fin ba\u015far\u0131labildi\u011fini belirten ve aileler olmasa kimsenin bu \u00e7ocuklarla ilgilenmedi\u011fini savunan Ar\u0131, \u201cBiz birbirimize yol g\u00f6steriyoruz, destek oluyoruz. 1995 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne \u00e7ok yol kat ettik. En az\u0131ndan devletin okullar\u0131 var.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u2013 \u201cSevgi her engeli a\u015far\u201d<\/p>\n Ar\u0131, t\u00fcm bu zorluklara ra\u011fmen bir Down sendromluyla ya\u015faman\u0131n \u201cinsana mutluluk getirdi\u011fini\u201d vurgulayarak, \u201cOnlar\u0131n mutlulu\u011fu bula\u015f\u0131c\u0131. Sar\u0131l\u0131rlar, \u00f6perler, size mutluluk verirler.\u201d dedi.<\/p>\n \u201cSevgi bence her engeli a\u015far. Sevgiyle yana\u015f\u0131rsan sevgiyle kar\u015f\u0131l\u0131k bulursun.\u201d vurgusu yapan Refia Ar\u0131, kimilerinin ko\u015fuya kat\u0131lamayabilece\u011fini ama ellerinden tutulursa y\u00fcr\u00fcyebileceklerini kaydetti.<\/p>\n Toplumda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n daha da artmas\u0131 temennisinde bulunan Ar\u0131, \u201cArtan fark\u0131ndal\u0131kla birlikte toplum da engellisine sahip \u00e7\u0131karsa \u00e7ok daha g\u00fczel g\u00fcnlere gelece\u011fimize inan\u0131yorum.\u201d diyerek s\u00f6zlerini sonland\u0131rd\u0131.<\/p>\n \u2013 Canev De\u011firmenci: \u201cOnun i\u00e7in adeta kendi hayat\u0131mdan vazge\u00e7tim\u201d<\/p>\n Ebeveynlerinin vefat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Down sendromlu karde\u015fi 49 ya\u015f\u0131ndaki Sava\u015f\u2019\u0131n t\u00fcm bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen Canev De\u011firmenci de, ona en iyi \u015fekilde bakabilmek i\u00e7in \u201cadeta kendi hayat\u0131ndan vazge\u00e7ti\u011fini\u201d anlatt\u0131.<\/p>\n De\u011firmenci, karde\u015fiyle ilgilenirken mesle\u011fini y\u00fcr\u00fctmenin imkan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu s\u00fcre\u00e7te karde\u015fiyle ilgilenecek bir \u201cbak\u0131c\u0131\u201d aray\u0131\u015f\u0131na girdi\u011fini, ancak g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7bir ki\u015fiyle, bak\u0131m\u0131 \u00e7ok zor olan Sava\u015f\u2019a kendisi gibi bakabilecek merhamet ve sabr\u0131 g\u00f6remedi\u011fini ve bu nedenle g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn raz\u0131 gelmedi\u011fini kaydetti.<\/p>\n Canev De\u011firmenci, meslek hayat\u0131n\u0131n yan\u0131nda aile hayat\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fcn vermek durumunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, Sava\u015f\u2019\u0131n anne-babas\u0131 hayattayken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve onun ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015f evden ve rutininden ayr\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in \u015fu anda abisi Cevdet A\u011flar ile birlikte d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak her gece yan\u0131nda kald\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n Bu \u015fekilde karde\u015flerine gerekli bak\u0131m\u0131 verebildiklerini ifade eden De\u011firmenci, ancak t\u00fcm \u00f6zel gereksinimli bireylerin aileleri gibi, \u201ckendilerine bir \u015fey olmas\u0131 durumunda karde\u015fimize kim bakacak?\u201d endi\u015fesi i\u00e7erisinde olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. De\u011firmenci \u015funlar\u0131 dile getirdi:<\/p>\n \u201cGer\u00e7ekten d\u0131\u015far\u0131dan g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011fil. Yatmak istemiyor, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc edene kadar sabaha kadar oturuyorsunuz. Yemek yiyecek, istemiyor. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk gibi ka\u015f\u0131k ka\u015f\u0131k yediriyorsunuz. Alt\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyorsunuz, banyosunu siz yapt\u0131r\u0131yorsunuz.<\/p>\n Yabanc\u0131 bir insana zaten \u0131s\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Is\u0131nmad\u0131\u011f\u0131nda sorun \u00e7\u0131kar\u0131yor. Tiroidi var, \u015feker hastas\u0131. S\u00fcrekli olarak haplar\u0131n\u0131 i\u00e7ti\u011finden emin olunmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n Ya bize bir \u015fey olursa? Bunlar\u0131 kim yapacak? En b\u00fcy\u00fck korkum o.\u201d<\/p>\n \u2013 \u201cAilelerin psikolojik olarak deste\u011fe ihtiyac\u0131 var\u201d<\/p>\n Down sendromlu bir bireyi, kendileri gibi destek almadan yeti\u015ftiren ailelerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 zorluklara de\u011finen De\u011firmenci, bu s\u00fcrecin maddiyat\u0131ndan \u00e7ok psikolojik olarak zorlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti; devleti bu konuya yeterli \u00f6zeni g\u00f6stermemekle ele\u015ftirdi.<\/p>\n \u015eu anda ya\u015fl\u0131 bak\u0131m evlerinde kalan engelli bireylerin de varl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Canev De\u011firmenci, bu insanlar\u0131n ya\u015fayabilece\u011fi bir yer sa\u011flaman\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revlerden biri olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti ve 4 y\u0131l \u00f6nce binas\u0131 bitmesine ra\u011fmen hen\u00fcz hizmete konulmayan \u201cEngelsiz Ya\u015fam Evi\u201d projesinin bir \u00f6nce a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine de\u011findi. <\/p>\n Engelsiz Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 G\u00fcliz Kaner\u2019in bina i\u00e7in gerekli t\u00fcm mobilya ve materyalin kendisi taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131, devletten sadece personel i\u00e7in b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmas\u0131n\u0131 beklediklerini dile getiren De\u011firmenci, binan\u0131n at\u0131l durumda olmas\u0131ndan dolay\u0131 da bir\u00e7ok altyap\u0131 malzemesinin \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n \u00dclkede alanlar\u0131nda i\u015f bulamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6zel e\u011fitim \u00f6\u011fretmenleri oldu\u011funu savunan De\u011firmenci, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n \u201cOnlara \u00f6denecek maa\u015f yok diye a\u00e7\u0131lam\u0131yor, 4 y\u0131ld\u0131r bina \u00e7\u00fcr\u00fcyor. Bu kadar m\u0131 b\u00fct\u00e7emiz yok? Y\u00fczd\u00fcler y\u00fczd\u00fcler kuyru\u011funa geldiler, durdular. Biz uzman de\u011filiz, \u00e7o\u011fu zaman Sava\u015f\u2019a nas\u0131l yakla\u015fmam\u0131z gerekti\u011fini bilemiyoruz, deste\u011fe ihtiya\u00e7 duyuyoruz. En az\u0131ndan \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcn i\u00e7inde gidebilece\u011fi de\u015farj olabilece\u011fi bir yer olacak.<\/p>\n En az\u0131ndan 5 ki\u015fiyle ba\u015flas\u0131nlar. Yat\u0131l\u0131 olmas\u0131na gerek yok. T\u00fcm hizmetleri vermesine gerek yok. Sadece g\u00fcnd\u00fcz hizmet verecek \u015fekilde a\u00e7s\u0131nlar. Yeter ki ba\u015flas\u0131n.\u201d<\/p>\n \u2013 \u201cBu zorluklar\u0131 hafifletmezlerse sonumuz ne olacak?\u201d<\/p>\n Canev De\u011firmenci, s\u00fcrekli olarak y\u00f6nlendirildikleri 18 ya\u015f \u00fcst\u00fc rehabilitasyon merkezlerine de de\u011finerek, bu merkezlerin Lefko\u015fa\u2019ya uzak oldu\u011funu ve ula\u015f\u0131m\u0131n da kendilerinden beklendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n 21 Mart Down Sendromu Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc\u2019nde kutlamalar\u0131n ve hediye da\u011f\u0131tmalar\u0131n Down sendromlulara bir faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen De\u011firmenci, \u201cOlay bu de\u011fildir. Yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli \u015feyler vard\u0131r. E\u011fer biz bir sosyal devletsek, devletin yapmas\u0131 gereken ilk \u00f6nce bu \u00e7ocuklar\u0131n bir bar\u0131nak alt\u0131nda bulu\u015fmalar\u0131n\u0131, e\u011flenmelerini ve e\u011fitim almalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n Bug\u00fcne sevgi, merhamet ve sab\u0131rla gelebildiklerini dile getiren De\u011firmenci, \u201cAma bu kadar zorlu\u011fu bize birazc\u0131k olsun hafifletmezlerse bizim sonumuz ne olacak?\u201d diye sordu.<\/p>\n De\u011firmenci \u201cFark\u0131ndal\u0131k diyorlar. Bu evin i\u00e7erisinde bir g\u00fcnde verdi\u011fim m\u00fccadelenin kimse fark\u0131nda de\u011fil. Bize \u2018dayan\u0131n n\u2019olacak\u2019 diyen ki\u015filer, bizim yerimizde olsalard\u0131, acaba karde\u015flerine b\u00f6yle bakabilecekler miydi? \u00c7ok merak ediyorum.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<\/p><\/div>\n