![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/26\/serakinci1-1024x682.jpg?ver=3c19282bba185e23d2f1e9ed3e883659\")
<\/div>\n\u00a0<\/p>\n
Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Sa\u011fl\u0131k Dan\u0131\u015fman\u0131 Prof. Dr. Nedime Serak\u0131nc\u0131, Mavi Ay olarak da tan\u0131mlanan 1-31 Mart Prostat Kanseri Fark\u0131ndal\u0131k Ay\u0131\u2019nda, erkeklerde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcrlerinden biri olan prostat kanserine, sebeplerine ve tedavisine y\u00f6nelik de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Prostat kanserinin erken te\u015fhisine olanak tan\u0131yan d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla da bilinen Prof. Dr. Nedime Serak\u0131nc\u0131, erkeklerde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcrlerinin akci\u011fer kanseri, prostat kanseri ve kolorektal kanserler oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
\u201cProstat kanseri t\u00fcm kanserlerin neredeyse y\u00fczde 41,9\u2019una denk geliyor\u201d diyen Serak\u0131nc\u0131, prostat sorunu ya\u015fayan hastalar\u0131n genellikle gecikmi\u015f olarak doktora ba\u015fvurmu\u015f olmas\u0131n\u0131n bu oran\u0131n daha y\u00fcksek ve ya\u015fam\u0131 tehdit edici noktaya gelmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
T\u00fcrk Ajans\u0131 K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n (TAK) sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Serak\u0131nc\u0131, \u201cGe\u00e7ikmi\u015f ba\u015fvurunun en \u00f6nemli sebeplerinin ba\u015f\u0131nda, prostat muayenesinden neredeyse bir tabu gibi ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n
\u2013 Prostat konusunda dikkat edilmesi gerekenler<\/strong><\/p>\n \u201cPeki erkekler, prostat konusunda \u015f\u00fcphe duymak ve doktora ba\u015fvurmak i\u00e7in nelere dikkat etmeli?\u201d<\/p>\n Serak\u0131nc\u0131, \u015fu deneyimleri ya\u015fayanlar\u0131n, doktora ba\u015fvurmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor:<\/p>\n \u201cNormalden daha s\u0131k, genellikle gece boyunca idrara \u00e7\u0131kma ihtiyac\u0131; \u0130drar\u0131 oldu\u011fu fark edildi\u011finde neredeyse tuvalete ko\u015fma ihtiyac\u0131; \u0130drara \u00e7\u0131kmaya ba\u015flamada zorluk; \u0130drara \u00e7\u0131karken \u0131k\u0131nmak ihtiyac\u0131 veya uzun zaman almak; \u0130drar\u0131n zay\u0131f ak\u0131\u015f\u0131; \u0130drar\u0131n duraklayarak \u00e7\u0131kmas\u0131; Mesanenizin tamamen bo\u015falmad\u0131\u011f\u0131 hissi; \u0130drarda kan veya menide kan g\u00f6r\u00fclmesi\u201d<\/p>\n \u2013 Prostat kanseri genetik mi? Yoksa ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na m\u0131 ba\u011fl\u0131?<\/p>\n \u201cBir\u00e7ok kanserde oldu\u011fu gibi prostat kanseri i\u00e7in de hem genetik fakt\u00f6rlerin hem de ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n etkili olabilece\u011fini ifade eden Prof. Dr. Serak\u0131nc\u0131, prostat kanserinin, prostat bezinde geli\u015fen en yayg\u0131n kanser t\u00fcr\u00fc oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Serak\u0131nc\u0131 \u201cNormalde prostat kanseri yava\u015f b\u00fcy\u00fcr. Ancak, baz\u0131 durumlarda, nispeten h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyebilir ve de hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda herhangi bir belirti vermeyebilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Serak\u0131nc\u0131, bir erke\u011fin prostat kanseri geli\u015ftirme riskini art\u0131rabilecek fakt\u00f6rleri de \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n \u201cYa\u015f; Kal\u0131t\u0131m (aile \u00f6yk\u00fcs\u00fc), genetik fakt\u00f6rler \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle birinci derece aile bireylerinde risk ikiye katlan\u0131yor (babadan ziyade erkek karde\u015fte olmas\u0131); Irk; Obezite; Enflamasyon (mikrobsuz iltihap); Hormonlar; Metabolik sendromlar; Vitaminler ve ya\u011f asitleri; Sigara; A\u015f\u0131r\u0131 alkol t\u00fcketimi; Egzersiz eksikli\u011fi; Ailede kal\u0131tsal meme ve yumurtal\u0131k kanseri (HBOC) sendromu; S\u0131kl\u0131kla prostatit olmas\u0131; yani prostat bezinin enfeksiyonu veya iltihab\u0131; Cinsel yolla bula\u015fan enfeksiyonlar, frengi, bel so\u011fuklu\u011fu veya klamidya;\u201d<\/p>\n \u201cBir c\u00fcmleye indirgeyecek olursak kilolu olmak, hareketsizlik ve de y\u00fcksek sigara\/alkol t\u00fcketimini sayabiliriz\u201d diyen Nedime Serak\u0131nc\u0131, yukar\u0131daki fakt\u00f6rlerin yan\u0131 s\u0131ra, erkeklerin oto kaporta ve fabrika i\u015f\u00e7ili\u011fi yoluyla kanserojenlerle kar\u015f\u0131la\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n mesleki nedenlerle kad\u0131nlardan daha fazla oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n \u201cBiyolojik fakt\u00f6rler ve genetik fakt\u00f6rlerde, birinci derece akrabalarda prostat ve meme kanseri olmas\u0131 da genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterir\u201d diyen Serak\u0131nc\u0131, \u201cy\u00fcksek testosteron seviyeleri h\u00fccre b\u00fcy\u00fcmesini destekleyebilir ki bu da biyolojik fakt\u00f6rlerdendir. Genel olarak ortalamadan daha uzun boylu olman\u0131n da kansere yatk\u0131nl\u0131\u011fa katk\u0131da bulundu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Kansere yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 etkileyebilecek di\u011fer biyolojik etkiler, kromozomal farkl\u0131l\u0131klar kadar ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkisindeki farkl\u0131l\u0131klarla da ili\u015fkili olabilir\u201d dedi.<\/p>\n Prof. Dr. Serak\u0131nc\u0131, \u201cBir ba\u015fka \u00f6nemli faktor ise erkeklerin, a\u011fr\u0131 veya di\u011fer daha belirgin semptomlar gibi \u00f6nemli bir endi\u015fe nedeni olmad\u0131k\u00e7a, t\u0131bbi yard\u0131m arama niyeti\/olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r. Maalesef bu tarz davran\u0131\u015f da kanserin erken belirtilerini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u2013 Erkeklerin prostat kanseri riskini azaltmak i\u00e7in yapabilecekleri neler var?<\/p>\n Prof. Dr. Serak\u0131nc\u0131, prostat kanseri riskini azaltmak i\u00e7in dikkat edilmesi gereken noktalara da de\u011findi. Serak\u0131nc\u0131, ya\u015fam tarz\u0131n\u0131zda de\u011fi\u015ftirebilecekleri \u015f\u00f6yle \u00f6zetledi:<\/p>\n \u201cDiyetinizi Geli\u015ftirin. Obeziteden, kilo almaktan uzak durmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Kendiniz i\u00e7in uygun olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 kiloyu korumaya \u00f6zen g\u00f6sterin ve buna y\u00f6nelik beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 edinin; D\u00fczenli egzersiz yap\u0131n<\/p>\n \u2013 Sigara hi\u00e7 kullanmay\u0131n, kullan\u0131yorsan\u0131z b\u0131rak\u0131n; D vitamin seviyelerini kontrol ederek d\u00fc\u015f\u00fckse normal aral\u0131kta olacak \u015fekilde art\u0131r\u0131n; Cinsel olarak aktif kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n;<\/p>\n -Hangi ya\u015f grubu erkekler, hangi zaman aral\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l bir kontrol yapmal\u0131?<\/p>\n Prostat kanserinde de erken tan\u0131n\u0131n \u00f6nemine vurgu yapan Prof.Dr. Nedime Serak\u0131nc\u0131, \u201cProstat kanseri taramas\u0131, prostat kanserlerinin erken evrelerde \u00f6zellikle semptomsuz d\u00f6nemde ve metastaz yapmadan \u00f6nce saptanmas\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi ama\u00e7lar\u201d dedi.<\/p>\n \u201cProstat kanseri taramas\u0131na ne zaman ba\u015flamal\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d sorusunun cevab\u0131n\u0131n, ki\u015finin ya\u015f\u0131 ve aile ge\u00e7mi\u015fi dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu kaydeden Serak\u0131nc\u0131, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n \u201cAmerikan \u00dcroloji Derne\u011fi taraf\u0131ndan PSA tabanl\u0131 taraman\u0131n zararlar\u0131 ve yararlar\u0131 hakk\u0131nda al\u0131nan ortak karar do\u011frultusunda 55 ila 69 ya\u015f aras\u0131ndaki erkeklere \u00f6nerilir. Bu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda olmayan erkeklere rutin PSA tabanl\u0131 tarama \u00f6nerilmemektedir. Bununla birlikte, Avrupa \u00dcroloji Derne\u011fi, 40\u2019l\u0131 ya\u015flar da belli aral\u0131klarda PSA testini \u00f6nermektedir.<\/p>\n PSA testi, belirli bir proteinin (prostata \u00f6zg\u00fc antijen olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) kan\u0131n\u0131zda ne kadar oldu\u011funu \u00f6l\u00e7en bir kan testidir. Bu g\u00fcn PSA\u2019n\u0131n istedi\u011fimiz kadar hassas bilgi vermedi\u011fi bilinmekle beraber maalesef elimizdeki en uygun test olup 30 y\u0131ld\u0131r prostat kanseri taramas\u0131 i\u00e7in standart olmu\u015ftur. Bu nedenle doktorunuz prostat kanseri taramas\u0131na ne zaman ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6nermeden \u00f6nce bir\u00e7ok fakt\u00f6r\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduracakt\u0131r. Ve muhtemelen PSA testini \u00f6nererek i\u015fe ba\u015flayacak. Genel yakla\u015f\u0131m 55 ya\u015f\u0131nda ba\u015flaman\u0131z\u0131 \u00f6nerirken, a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda 40 ila 54 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda PSA taramas\u0131na ihtiyac\u0131n\u0131z olabilir:<\/p>\n \u201cProstat kanseri olan en az bir birinci derece akraban\u0131z (baban\u0131z veya erkek karde\u015finiz gibi) olmas\u0131; Prostat kanseri olan en az iki geni\u015f aile \u00fcyesine sahip olmak; Daha agresif kanserler geli\u015ftirme riski daha y\u00fcksek olan bir etnik k\u00f6ken olan Afrikal\u0131-Amerikal\u0131 k\u00f6kenden gelmek; Ailede, birinci derece akrabalarda 2 den fazla bireyde prostat kanseri ve meme kanseri hikayesi olmas\u0131\u201d<\/p>\n Prostat kanseri taramas\u0131nda 55 ila 69 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n erkeklerin taramadan en fazla yararlanaca\u011f\u0131 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu kaydeden Serak\u0131nc\u0131, \u201cBug\u00fcn ya\u015fam\u0131n uzad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak, prostat kanseri olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle PSA testi ile birlikte doktor kontrol\u00fcnden ge\u00e7mek \u00f6nemlidir. Baz\u0131 prostat kanserleri daha agresiftir. Di\u011ferleri yava\u015f b\u00fcy\u00fcyebilir. Doktorlar, tedavinin risklerini ve faydalar\u0131n\u0131 tartmadan \u00f6nce ya\u015f\u0131n\u0131z\u0131 ve di\u011fer fakt\u00f6rleri dikkate alacakt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n \u201cDoktorunuza ne s\u0131kl\u0131kta tarama yapt\u0131rman\u0131z\u0131 \u00f6nerdi\u011fini sormal\u0131s\u0131n\u0131z\u201d diyen Serak\u0131nc\u0131 \u00e7o\u011fu erkek i\u00e7in her iki ila \u00fc\u00e7 y\u0131lda bir taraman\u0131n yeterli olabilece\u011fini s\u00f6yledi. Serak\u0131nc\u0131 \u201c\u0130lk PSA testinizin sonu\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, doktorunuz daha az (veya daha fazla) tarama yapt\u0131rman\u0131z\u0131 \u00f6nerebilir. PSA testinin sonucuna ba\u011fl\u0131 olarak doktorlar, PSA puan\u0131n\u0131z\u0131n ne anlama geldi\u011fini belirlerken ya\u015f\u0131n\u0131z\u0131 ve prostat\u0131n\u0131z\u0131n boyutunu dikkate alacakt\u0131r\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Serak\u0131nc\u0131 \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cGenel olarak, 40\u2019l\u0131 ve 50\u2019li ya\u015flar\u0131ndaki erkekler i\u00e7in: 2,5 ng\/ml\u2019den y\u00fcksek bir PSA skoru anormal kabul edilir. Bu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in medyan PSA 0,6 ila 0,7 ng\/ml\u2019dir. 60\u2019l\u0131 ya\u015flar\u0131ndaki erkekler i\u00e7in: 4.0 ng\/ml\u2019den y\u00fcksek bir PSA skoru anormal kabul edilir. Normal aral\u0131k 1,0 ve 1,5 ng\/ml aras\u0131ndad\u0131r. Bir y\u0131lda belirli bir miktarda y\u00fckselen bir PSA skoru da anormal kabul edilebilir. \u00d6rne\u011fin, puan\u0131n\u0131z bir y\u0131lda 0,35 ng\/ml\u2019den fazla y\u00fckselirse, doktorunuz daha fazla test \u00f6nerebilir.<\/p>\n \u00d6zetleyecek olursak; prostat kanseri olmayan \u00e7o\u011fu erke\u011fin kan PSA seviyeleri 4 ng\/mL\u2018nin alt\u0131ndad\u0131r. PSA d\u00fczeyi 4 ile 10 aras\u0131nda olan (genellikle \u201cs\u0131n\u0131r aral\u0131\u011f\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) erkeklerin prostat kanseri olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 4\u2019te 1\u2019dir. PSA 10\u2019un \u00fczerinde ise prostat kanseri olma \u015fans\u0131 % 50\u2019nin \u00fczerindedir.<\/p>\n Anormal bir PSA Testi sonras\u0131nda ilk etapta doktorunuz PSA testini tekrarlaman\u0131z\u0131 \u00f6nerebilir. Seviyeleriniz hala y\u00fcksekse, doktorunuz bug\u00fcn mevcut olan daha yeni prostat kanseri tarama testlerinden birini \u00f6nerebilir. Bu testler, prostat kanseri riskinizi daha iyi de\u011ferlendirmenize ve biyopsi gerekip gerekmedi\u011fini belirlemenize yard\u0131mc\u0131 olabilir. Sadece prostat biyopsisi prostat kanserini kesin olarak te\u015fhis edebilir.\u201d<\/p>\n \u2013 \u201cProstat kanserinin erken tan\u0131s\u0131na olanak tan\u0131yacak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z t\u00fcm d\u00fcnyada ilgi g\u00f6r\u00fcyor\u201d<\/p>\n Erkeklerin genellikle doktor kontrollerine olduk\u00e7a ilerlemi\u015f semptomlar olmadan gitmedi\u011fini, bu nedenle de \u00e7o\u011fu ki\u015finin erken tan\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. Serak\u0131nc\u0131, bu nedenle erken tan\u0131ya dayal\u0131 olas\u0131 tedaviyi ka\u00e7\u0131rmadan, kanserin kontrol edilerek tedavi edilip edilemeyece\u011fini ke\u015ffetmek \u2013 ger\u00e7ek\u00e7i, ula\u015f\u0131labilir bir hedef i\u00e7in bir tak\u0131m yeni tedavi ve biyobelirte\u00e7lere ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu da vurgulad\u0131. \u201c\u00d6rne\u011fin prostat kanserinde oldu\u011fu gibi tan\u0131da kullan\u0131lan belirte\u00e7lerin yeterli spesifik olmamas\u0131 veya muayene \u015fekli nedeniyle tabu gibi ka\u00e7\u0131n\u0131lma nedeniyle ge\u00e7 kalmalar s\u00f6z konusu\u201d diyen Serak\u0131nc\u0131 kendilerinin de bu sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelebilecek ve kanseri kronik y\u00f6netilebilir bir hastal\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmek i\u00e7in yeni biyobelirte\u00e7ler belirlemeyi hedeflediklerini, prostat kanseri ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da bu do\u011frultuda oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n Serak\u0131nc\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n \u201c\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ilk k\u0131sm\u0131nda bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu doktora \u00f6\u011frencim Eyyup Kavalc\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6sterdik. Ki bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n iki \u00f6nemli bulgusu var. Birincisi, idrarda prostat kanseri h\u00fccresi elde edilebildi\u011fini g\u00f6sterdik. \u0130kincisi de elde edilen h\u00fccrelerden ki\u015fi ve prostat kanserine ait bilindik genetik mutasyonlar\u0131n oldu\u011fu prostat kanseri yatk\u0131nl\u0131k genini yeterli hassasiyette tarayabildi\u011fimizi ortaya koyduk\u201d<\/p>\n S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hala haz\u0131rda devam etmekte olan ikinci ve yeni a\u015famas\u0131nda ise \u2018daha geni\u015f kapsaml\u0131 genom taramas\u0131 yaparak invaziv olmayan tarama arac\u0131 ve tan\u0131ya y\u00f6nelik biyobelirte\u00e7lerin belirlenmesine devam etttiklerini s\u00f6yleyen Serak\u0131nc\u0131, bunun sonucunda da uygun maliyetli, g\u00fcvenilir, herhangi bir laboratuvarda kolayl\u0131kla uygulanabilir hastaya\/ki\u015fiye \u00f6zel risk de\u011ferlendirmesi yap\u0131labilir bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirme a\u015famas\u0131nda\u2019 olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ilk a\u015famas\u0131n\u0131n yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilim d\u00fcnyas\u0131nda harika bir kabul ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta d\u00fcnya kongresinde \u201cen iyi bilim\u201d, bir ba\u015fka uluslararas\u0131 kongrede de \u201cen iyi sunum\u201d \u00f6d\u00fcllerine lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aktaran Prof. Dr. Serak\u0131nc\u0131, \u015fu anda ikinci a\u015faman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 duyurmaya haz\u0131rland\u0131klar\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 zamanda bilimsel yay\u0131na haz\u0131rlan\u0131rken bir yandan da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015faman\u0131n alt yap\u0131s\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<\/p><\/div>\n