![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/30\/gorsel-3.jpeg?ver=ececad40e542fc2a67d2c964e961cdda\")
<\/div>\nBug\u00fcn 30 Mart D\u00fcnya Bipolar G\u00fcn\u00fc\u2026\u00a0D\u00fcnya Bipolar G\u00fcn\u00fc, bipolar bozukluk ile ilgili fark\u0131ndal\u0131k, dayan\u0131\u015fma ve toplumsal damgalamaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc olarak kutlan\u0131yor.<\/span><\/p>\n 30 Mart, sanat\u0131nda bipolar bozuklu\u011fun izlerini ta\u015f\u0131yan ve bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesiyle tan\u0131nan ressam Vincent Van Gogh\u2019un do\u011fum g\u00fcn\u00fc\u2026<\/span><\/p>\n Bipolar bozukluk, di\u011fer ad\u0131yla \u201ciki u\u00e7lu miza\u00e7 bozuklu\u011fu\u201d, bir ucunda \u00e7\u00f6kk\u00fcnl\u00fck, isteksizlik, enerjisizlik gibi belirtilerin oldu\u011fu depresyon, di\u011fer ucunda co\u015fku, ne\u015fe, artan enerji ve sinirlilik gibi belirtilerin oldu\u011fu mani\/hipomani ataklar\u0131 veya bu iki d\u00f6nem belirtilerinin ayn\u0131 anda g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi \u201ckarma\u201d ataklarla seyreden, ara d\u00f6nemlerde genellikle hastalar\u0131n ola\u011fan iyilik hallerine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc bir duygu durum bozuklu\u011fu olarak tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n Hastal\u0131\u011f\u0131n kesin nedeni ya da hastal\u0131\u011f\u0131 neyin tetikledi\u011fi bilinmese de genetik fakt\u00f6rler, psikolojik yap\u0131 ve \u00e7evresel fakt\u00f6rler bir\u00e7ok hastal\u0131ktaki gibi bu hastal\u0131kta da etkili. Bu tan\u0131y\u0131 alanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise \u201cdamgalanma\u201d geliyor.<\/p>\n -Hastal\u0131k ciddi ama yap\u0131labilecekler de fazla<\/p>\n 30 Mart D\u00fcnya Bipolar G\u00fcn\u00fc nedeniyle T\u00fcrk Ajans\u0131 K\u0131br\u0131s\u2019a (TAK) konu\u015fan Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. Zeki \u00d6zna\u00e7ar, hastal\u0131\u011f\u0131n belirtilerini, kimlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, tedavisini anlatarak, \u201cBipolar bozukluk ciddi bir hastal\u0131k, bununla birlikte yap\u0131labileceklerin de g\u00f6rece fazla oldu\u011fu bir hastal\u0131k\u2026\u201d dedi.<\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, uygun tedavi alan hastalar\u0131n eski iyilik hallerine yak\u0131n bir hayat s\u00fcrmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ancak uygun tedavi almayan ve s\u0131k s\u0131k atak ge\u00e7iren hastalarda a\u011f\u0131r i\u015flevsellik kayb\u0131 g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini belirtti.<\/p>\n Hastal\u0131\u011f\u0131n toplumlarda g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 1 ila 4 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fini kaydeden \u00d6zna\u00e7ar, \u00fclkemizde bipolar bozukluk tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f hastalar\u0131n say\u0131s\u0131yla ilgili veri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n -Yay\u0131n g\u00f6r\u00fclen iki t\u00fcr var<\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, bipolar bozuklu\u011fun yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen iki t\u00fcr\u00fcyle ilgili \u015fu bilgiyi verdi:<\/p>\n \u201cBipolar bozukluk tip 1, daha \u00e7ok enerji art\u0131\u015f\u0131, hareketlilik, \u00e7ok konu\u015fma, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin h\u0131zlanmas\u0131 gibi bulgularla karakterize mani ataklar\u0131yla; bipolar bozukluk tip 2 daha \u00e7ok keyifsizlik, a\u011flama iste\u011fi, enerjisizlik ve isteksizlik gibi belirtilerle karakterize depresyon ataklar\u0131yla seyreder. Hem mani hem de depresyon belirtilerinin birlikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nemse \u2018karma\u2019 d\u00f6nemdir.\u201d<\/p>\n -Mani\u2026kontrol\u00fc zor bir y\u00fckseli\u015f<\/p>\n Mani ata\u011f\u0131nda \u201ca\u015f\u0131r\u0131 ne\u015felilik veya sinirlilik\u201d, \u201cd\u00fc\u015f\u00fcncelerde h\u0131zlanma\u201d, \u201c\u00f6zg\u00fcvende art\u0131\u015f\u201d, \u201cfazla ve h\u0131zl\u0131 konu\u015fma\u201d, \u201criskli davran\u0131\u015flar\u201d, \u201cuyku ihtiyac\u0131nda azalma\u201d gibi belirtilerin oldu\u011funu anlatan \u00d6zna\u00e7ar, bu d\u00f6nemde hastalar\u0131n \u00e7ok al\u0131\u015fveri\u015f yaparak anlams\u0131z \u015fekilde para harcayabilece\u011fini, yorulmadan saatlerce sokaklarda dola\u015fabilece\u011fini, artan cinsel istek ve bozulan muhakeme yetene\u011fi nedeniyle beklenmeyen cinsel davran\u0131\u015flarda bulunabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n Mani d\u00f6neminde, inkar mekanizmas\u0131n\u0131n etkili oldu\u011funu, hastan\u0131n ger\u00e7e\u011fin ho\u015fa gitmeyen yanlar\u0131n\u0131 inkar etme e\u011filiminde oldu\u011funu ve kendini iyi hissetti\u011fini ifade eden Dr. \u00d6zna\u00e7ar, bu d\u00f6nemde hastalar\u0131n tedavi almay\u0131 \u00e7o\u011funlukla reddetti\u011fini kaydetti.<\/p>\n -Depresyon\u2026 \u00c7\u00f6kk\u00fcn bir ruh hali<\/p>\n Depresyon ataklar\u0131nda \u201c\u00e7\u00f6kk\u00fcn hissetme, \u201cilgi kayb\u0131 ve keyifsizlik, \u201cenerjide azalma\u201d, \u201chareketlerde yava\u015flama veya huzursuzluk, \u201ci\u015ftah de\u011fi\u015fimleri\u201d, \u201codaklanma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc\u201d, \u201cde\u011fersizlik, su\u00e7luluk veya g\u00fcnahkarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceleri\u201d, \u201chayattan zevk almama, karamsarl\u0131k ve zaman zaman da intihar d\u00fc\u015f\u00fcnceleri\u201d gibi belirtiler g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini aktaran \u00d6zna\u00e7ar, \u201cBu durumdaki hasta kendini k\u00f6t\u00fc hissetti\u011fi i\u00e7in genelde tedaviyi kabul eder\u2019\u2019 dedi.<\/p>\n -Atak d\u00f6nemlerinde hezeyanlar ve hal\u00fcsinasyonlar olabilir<\/p>\n Baz\u0131 atak d\u00f6nemlerinde hastan\u0131n ger\u00e7e\u011fi de\u011ferlendirme yetisinin bozulabilece\u011fini kaydeden Dr. \u00d6zna\u00e7ar, bunlar\u0131n \u201cpsikotik \u00f6zellik g\u00f6steren ataklar\u201d olarak nitelendirildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, bu durumdaki hastan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fck hezeyanlar\u0131, dini i\u00e7erikli hezeyanlar ya\u015fayabilece\u011fi gibi zarar g\u00f6rme, \u00fczerine al\u0131nma hezeyanlar\u0131 veya ses duyma \u015feklinde hal\u00fcsinasyonlar g\u00f6rebilece\u011fini de belirtti.<\/p>\n A\u011f\u0131rla\u015fan depresyon ve mani ataklar\u0131nda hastaneye yat\u0131\u015f gerekebilece\u011fini ifade eden \u00d6zna\u00e7ar, yat\u0131l\u0131 tedavinin ortalama 1-2 hafta s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak s\u00fcrenin 3 g\u00fcnden 3-4 haftaya kadar da de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilece\u011fini kaydetti.<\/span><\/p>\n -\u201cTan\u0131n\u0131n do\u011fru konulmas\u0131 tedavinin do\u011fru yap\u0131labilmesinin ilk \u015fart\u0131\u201d<\/span><\/p>\n Her ruh hali de\u011fi\u015fkenli\u011finin bipolar hastal\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Dr. Zeki \u00d6zna\u00e7ar, tan\u0131 s\u00fcreciyle ilgili \u015funlar\u0131 aktard\u0131:<\/p>\n \u201cBorderline gibi ki\u015filik bozuklar\u0131nda da riskli davran\u0131\u015flar ve k\u0131sa s\u00fcreli ruh hali de\u011fi\u015fimleri g\u00f6r\u00fclebilir. Tan\u0131n\u0131n do\u011fru konulmas\u0131, tedavinin do\u011fru yap\u0131labilmesinin ilk \u015fart\u0131d\u0131r. Bazen tek g\u00f6r\u00fc\u015fme yeterli olmaz, hastay\u0131 tekrar tekrar g\u00f6rmek, ailesinden bilgi almak gerekebilir. Do\u011fru te\u015fhis i\u00e7in di\u011fer t\u0131bbi durum ve rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n da d\u0131\u015flanmas\u0131, kesin te\u015fhis \u00f6ncesinde mutlaka rutin kan tahlilleri, beyin MR\u2019\u0131 ve EEG yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Baz\u0131 beyin hastal\u0131klar\u0131, hormonal veya metabolik rahats\u0131zl\u0131klar psikiyatrik durumlarla kar\u0131\u015fan belirtiler g\u00f6sterebilir\u2026 Psikoaktif ila\u00e7\/maddenin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131 da hastal\u0131kla benzer bulgular verebilir. T\u00fcm bunlar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131 gerek.\u201d<\/p>\n \u2013 Hastal\u0131k kimlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/p>\n \u201cHastal\u0131\u011f\u0131n kimlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcyle\u201d ilgili soruyu da yan\u0131tlayan Dr. Zeki \u00d6zna\u00e7ar, b\u00fct\u00fcn psikiyatrik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n biyolojik, psikolojik ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin bir araya geldi\u011fi \u201cbiyopsikososyal\u201d\u00a0modelle a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kal\u0131t\u0131msal \u00f6zelliklerin, ki\u015finin psikolojik yap\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011finin ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin hastal\u0131klarda \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti ve \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n \u201cRahats\u0131zl\u0131klar, tek de\u011fil, bir\u00e7ok fakt\u00f6r bir araya geldi\u011finde \u00e7\u0131kar. Bir ki\u015finin \u00f6zellikle birinci derece yak\u0131nlar\u0131nda bipolar bozukluk varsa hastal\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kma riski artar, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 travmalar\u0131, psikolojik geli\u015fimi ve olgunla\u015fmay\u0131 bozan s\u00fcre\u00e7ler de hastal\u0131\u011fa yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. G\u00f6\u00e7, deprem, bir yak\u0131n\u0131n\u0131 kaybetme, bo\u015fanma, i\u015fsizlik gibi \u00e7evresel fakt\u00f6rler de etkili olabilir. Bununla birlikte, bipolar bozuklu\u011fa tam olarak neyin neden oldu\u011funu ya da ata\u011f\u0131 neyin tetikleyece\u011fini kestirebilmek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d<\/p>\n -\u201cDuygu durumunu bozan\u0131n ne oldu\u011fuyla ilgili tart\u0131\u015fmalar var ama kesin olarak bilinen bir \u015fey yok\u201d<\/p>\n Hastal\u0131\u011f\u0131n bir beyin hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu ancak bunun \u201cMR, tomografi, EEG\u201d gibi y\u00f6ntemlerle g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenemeyece\u011fini de kaydeden \u00d6zna\u00e7ar, genetik incelemelerle de tespit edilebilecek belirli bir gen olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti ve \u015funlar\u0131 ekledi:<\/p>\n \u201cDuygu durumu bozuklu\u011funa tam olarak neyin neden oldu\u011fu konusunda \u00e7e\u015fitli varsay\u0131mlar ve tart\u0131\u015fmalar var ancak kesin olarak bilinen bir \u015fey yok. Bu varsay\u0131mlara internette rastlayanlar\u0131n kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131yor; \u2018serotonin\u00a0seviyeme bakt\u0131rmak istiyorum\u2019 ya da \u2018dopamin acaba bende fazla m\u0131?\u2019 diyen baz\u0131 hastalar tahlil yapt\u0131rmak istiyor. B\u00f6yle bir tahlil olmad\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00f6yle bir tahlile gerek de yok\u2026\u201d<\/p>\n -\u201cDepresyon ataklar\u0131 bipolar bozukluk te\u015fhisi i\u00e7in yeterli de\u011fil\u201d<\/span><\/p>\n Hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikle 20\u2019li ya\u015flardan itibaren g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak 60\u2019l\u0131 ya\u015flarda tan\u0131 alan hastalar oldu\u011funu da ifade eden Dr. Zeki \u00d6zna\u00e7ar, ilk belirtilerin ileri ya\u015flarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 durumlarda olas\u0131 di\u011fer t\u0131bbi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n daha dikkatlice ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, hastal\u0131\u011f\u0131n \u00e7ocukluk veya ergenlik d\u00f6neminde de ba\u015flayabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n Bipolar bozukluk depresyon ataklar\u0131yla ba\u015flayabildi\u011fi i\u00e7in tan\u0131s\u0131n\u0131n gecikebilece\u011fini kaydeden\u00a0 \u00d6zna\u00e7ar, T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, hastalar\u0131n 2.2 ile 11.3 y\u0131l aral\u0131\u011f\u0131nda ge\u00e7 tan\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek \u015funlar\u0131 ekledi:<\/p>\n \u201cDepresyon ataklar\u0131 bipolar bozukluk te\u015fhisi i\u00e7in yeterli de\u011fil. Sadece depresyon ataklar\u0131 ge\u00e7irilmi\u015fse bu durum bir hipomani ya da mani d\u00f6nemi ge\u00e7irilene kadar \u2018yineleyici depresyon\u2019 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Yani en az bir hipomani ya da mani d\u00f6nemi olmadan bipolar bozukluk te\u015fhisi olmaz.\u201d<\/p>\n -\u0130la\u00e7 kullanmaya ne zaman ba\u015flan\u0131yor? Tedavi s\u00fcrecindeki \u00f6nemli noktalar ne?<\/p>\n \u201cNe zaman ila\u00e7 kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131yor, tedavi s\u00fcrecinde \u00f6nemli noktalar nedir?\u201d sorusu \u00fczerine Dr. Zeki \u00d6zna\u00e7ar, bipolar bozuklukta s\u0131kl\u0131kla koruyucu duygu durum d\u00fczenleyici ila\u00e7lar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n D\u00fcnyadaki yakla\u015f\u0131mlara da i\u015faret eden, ilk bipolar ata\u011f\u0131 sonras\u0131nda koruyucu ila\u00e7 ba\u015flanmas\u0131n\u0131 \u00f6neren ve \u00f6nermeyen (2\u2019nci ataktan sonra \u00f6neren) iki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f bulundu\u011funu aktaran \u00d6zna\u00e7ar, \u201cBen, hastada tek bir atak bile olsa, koruyucu ila\u00e7 ba\u015flanmas\u0131ndan yanay\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc her yeni atakta beynin etkilendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor ve her atak bir sonraki ata\u011f\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n Ki\u015fi ne kadar atak ge\u00e7irirse beyinde o kadar etkilenme ve i\u015flevsellikte gerileme olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan \u00d6zna\u00e7ar, bipolar bozuklukta koruyucu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n olduk\u00e7a \u00f6nemli ve gerekli oldu\u011funu ancak bazen hem hastalar\u0131n hem de ailelerin bunu kabullenmekte zorlanabildi\u011fini belirtti.<\/p>\n -\u201cPsikoe\u011fitimi \u00e7ok \u00f6nemsiyorum\u201d<\/span><\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, hasta ve aile ile tedavi konusunda i\u015f birli\u011fi yap\u0131lmas\u0131, takip, d\u00fczenli ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131, psikoe\u011fitimle hastan\u0131n ve ailenin bilgilendirilmesi gibi s\u00fcre\u00e7lerin \u00f6nemli oldu\u011funu kaydederek \u015funu ekledi:<\/p>\n \u201cPsikoe\u011fitim, atak s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hastane yat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 azaltmada neredeyse koruyucu ila\u00e7lar kadar etkili\u2026Ben psikoe\u011fitimi \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. Psikolog, psikiyatrist ve psikiyatri hem\u015fireleri taraf\u0131ndan verilen psikoe\u011fitimle hasta ve yak\u0131nlar\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 ve hastal\u0131k s\u00fcrecini ne kadar do\u011fru \u015fekilde tan\u0131rsa, ne kadar duruma uygun \u015feyler yap\u0131l\u0131rsa hastal\u0131\u011f\u0131n seyri de o kadar hafif olur<\/span>. \u00d6teki durumda belirtileri ve hastal\u0131\u011f\u0131 yeterince tan\u0131mayan birisi \u2018bununla kendim ba\u015fa \u00e7\u0131kabilirim\u2019 diyebilir ya da aile bir atak ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131nda hastan\u0131n tedaviye eri\u015fimi gecikebilir. S\u00fcrecin gecikmesi demek tedavinin gecikmesi, ata\u011f\u0131n \u015fiddetlenmesi ve kontrol\u00fcn zor sa\u011flanmas\u0131 demektir\u2026 Bu e\u011fitimler sadece bozukluk i\u00e7in de\u011fil, a<\/span>nksiyete<\/span><\/em>\u00a0bozuklu\u011fu, yineleyen depresyon ve \u015fizofreni gibi di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klar i\u00e7in de ayn\u0131 derecede \u00f6nemlidir\u2026\u201d<\/span><\/p>\n -\u201cUykusuzluk \u00e7ok \u00f6nemli bir tetikleyici\u2026\u201d<\/p>\n \u201cAtaklar\u0131 neyin tetikledi\u011fine\u201d dair soru \u00fczerine Dr. Zeki \u00d6zna\u00e7ar, \u201cBipolarda uykusuzluk \u00e7ok \u00f6nemli bir tetikleyicidir. Alkol ve madde kullan\u0131m\u0131, stres, d\u00fczensiz ya\u015fam hastal\u0131\u011f\u0131n tetiklenmesinde etkili\u201d dedi.<\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, \u201cuzun kullan\u0131ml\u0131 ila\u00e7lar\u0131n ne gibi yan etkisi olabilece\u011fi, psikiyatrik ila\u00e7lar\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapma ihtimaliyle\u201d ilgili soru \u00fczerine, basit bir antidepresan da olsa duygu durum d\u00fczenleyici de olsa ilaca hekim taraf\u0131ndan ba\u015flanmas\u0131 ve hastan\u0131n yak\u0131n takibinin \u00f6nemli oldu\u011funu kaydetti ve \u015funlar\u0131 ekledi:<\/p>\n \u201cBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapma potansiyeli olan ila\u00e7lar ye\u015fil re\u00e7ete ile sat\u0131lan ila\u00e7lard\u0131r. Asl\u0131nda uygun kullan\u0131mda bu ila\u00e7lar da ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapmaz. Hastaya \u2018\u015fu kadar s\u00fcre, \u015fu miktarda kullan\u2019 deriz ancak hasta \u00f6rne\u011fin g\u00fcnde 1 tablet \u00f6nerilen bir ilac\u0131 g\u00fcnde 3-5 tablet i\u00e7erse, 3-4 haftal\u0131\u011f\u0131na verilen bir ilac\u0131 y\u0131llarca kullan\u0131rsa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k o zaman geli\u015fir.\u201d<\/p>\n \u2013 \u201cI\u015f\u0131k depresyonun psikopatolojisiyle do\u011frudan ilgili..\u201d<\/p>\n Bipolarda ila\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131labilecek di\u011fer tedavi y\u00f6netimleriyle ilgili de bilgi veren Zeki \u00d6zna\u00e7ar, depresyon ataklar\u0131nda fototerapinin de uygulanabilece\u011fini kaydederek \u015funlar\u0131 ifade etti:<\/p>\n \u201cI\u015f\u0131k depresyonun psikopatolojisiyle do\u011frudan ilgilidir\u2026 Bu nedenle g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n az oldu\u011fu, \u00f6zellikle k\u0131\u015f d\u00f6nemlerinde g\u00fcne\u015f g\u00f6rmeyen kuzey \u00fclkelerinde depresyona yatk\u0131nl\u0131k olur. Depresyonda sabah s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 tipik bir belirtidir ve sabah vakitlerinde intiharlar s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu \u00fclkelerde de \u00f6zellikle bu tarz intiharlar s\u0131kt\u0131r. Bahar aylar\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131, tersi \u015fekilde mani\/hipomani ataklar\u0131n\u0131 tetikleyebilir.\u00a0 Ancak bu, yaz ve bahar aylar\u0131nda depresyon olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.\u201d<\/p>\n Bipolar bozuklukta ila\u00e7larla yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayan baz\u0131 atak d\u00f6nemlerin halk aras\u0131nda \u201c\u015fok tedavisi\u201d olarak da bilinen, beyine elektrik uyar\u0131m\u0131 verilen EKT\u2019nin de kullan\u0131labildi\u011fini ifade eden \u00d6zna\u00e7ar, ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00e7ok daha iyi \u015fartlarda ve anestezi etkisi alt\u0131nda yap\u0131lan bu uygulamayla yapay bir epilepsi n\u00f6beti olu\u015fturuldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n \u00d6zna\u00e7ar, rastlant\u0131sal olarak bulunan bu y\u00f6ntemin sadece bipolar bozuklukta de\u011fil, a\u011f\u0131r dfepresyon ve \u015fizofreni gibi psikiyatrik hastal\u0131klarda da kullan\u0131lan psikiyatrideki en etkili y\u00f6ntemlerden oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n -\u201cPlanl\u0131 gebelik\u2026 Yak\u0131n takip\u2026Bipolar bozukluk hastas\u0131 kad\u0131nlar da bebek sahibi olabilir\u2026\u201d<\/p>\n Bipolar bozukluk hastas\u0131 kad\u0131nlar\u0131n da yak\u0131n takiple bebek sahibi olabilece\u011fini kaydeden \u00d6zna\u00e7ar, hamileli\u011fin planl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini, gebelikte ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 riskli olsa da kad\u0131n do\u011fum ve psikiyatri uzmanlar\u0131n\u0131n k\u00e2r- zarar dengesi g\u00f6zeterek veya ila\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 tedavi y\u00f6ntemlerinden yararlan\u0131larak s\u00fcrecin y\u00f6netebilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Durumun her bir hastaya g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini de belirten \u00d6zna\u00e7ar, \u201c\u00c7ok s\u0131k atak ge\u00e7iren, ila\u00e7 uyumu ve sosyal deste\u011fi k\u00f6t\u00fc olan hastalarda gebelik \u00f6nerilmeyebilir\u201d dedi.<\/p>\n -\u201cGereksiz ve yanl\u0131\u015f re\u00e7ete edilen antidepresanlar hastaya zarar verebilir\u201d<\/p>\n Gereksiz ve yanl\u0131\u015f antidepresan re\u00e7ete edilmesi\/\u00f6nerilmesi konusuna de\u011finerek, bu konuda uyar\u0131da bulunan \u00d6zna\u00e7ar, \u201c\u00d6zellikle bipolar bozuklukta antidepresanlar \u00e7ok dikkatli kullan\u0131lmas\u0131 gereken ila\u00e7lard\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 birinin tavsiyesiyle eczaneden serbest\u00e7e antidepresan al\u0131nmas\u0131, re\u00e7ete yetkisi olmamas\u0131na ra\u011fmen mesleki yetkisini a\u015fan ki\u015filerin ila\u00e7 tavsiyesinde bulunmas\u0131 veya psikiyatrist olmayan hekimlerini hastaya bu alandaki ila\u00e7lar\u0131 \u00f6nermesi gibi durumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden \u00d6zna\u00e7ar, bunlar\u0131n hastaya ciddi zarar verebilece\u011fini s\u00f6yledi ve ekledi:<\/p>\n \u201cDepresyon zannedilen bir durum \u015fizofreni \u00f6ncesi \u00f6nc\u00fcl d\u00f6nem olabilece\u011fi gibi, asl\u0131nda bipolar bozukluktan mustarip bir hastan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 karma atak d\u00f6nemi de olabilir. \u00d6rne\u011fin bu iki durumda hastaya antidepresan vermek hastal\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirip yat\u0131l\u0131 tedavi gerektiren durumlara neden olabilir. Veya kalp ritim bozuklu\u011fu nedeniyle \u00e7arp\u0131nt\u0131 \u015fikayeti ya\u015fayan birisine panik atak denilerek antidepresan verilmesi kalp hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisini geciktirebilir. Veya do\u011furganl\u0131k d\u00f6neminde bir kad\u0131na verilen gereksiz bir antidepresan, plans\u0131z bir gebelikte bebe\u011fe zarar verebilir. Ba\u015fka bir \u00f6rnekte, sadece uykusuzluk tarif eden ve asl\u0131nda bipolar bozuklu\u011fun hipomani d\u00f6neminde olan bir ki\u015fiye antidepresan grubundan bir uyku ilac\u0131 verilmesi, hastan\u0131n hipomani d\u00f6neminin h\u0131zl\u0131ca mani veya psikotik \u00f6zellikli maniye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi olabilir. Bu \u00f6rnekleri say\u0131s\u0131z \u015fekilde \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Bu alandaki di\u011fer s\u0131k\u0131nt\u0131lar internetten ve kulaktan dolma bilgilerle hareket edilmesi, damgalama konusunda maalesef ki halen devam eden sorunlar, \u00f6nyarg\u0131lar, \u00fclkedeki ila\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Yasas\u0131\u2019n\u0131n olmamas\u0131 ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetlerine yeterince \u00f6nem verilmemesi olarak s\u0131ralanabilir.\u201d<\/p>\n