![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/13\/sl.png?ver=287661348e5a39678a9ca1746ce5588a\")
<\/div>\nGe\u00e7en y\u0131l Eyl\u00fcl ay\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki sens\u00f6rler taraf\u0131ndan kaydedilen sismik sinyal bir s\u00fcre gizemini korudu.<\/p>\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada izler Atlas Okyanusu\u2019nun kuzeyinde yer alan Gr\u00f6nland\u2019\u0131 i\u015faret ediyordu.<\/p>\n
Adadaki Dickson Fiyordu\u2019nda ya\u015fanan devasa bir heyelan, dokuz g\u00fcn boyunca \u201cD\u00fcnya\u2019y\u0131 sallayan\u201d bir dalgay\u0131 tetiklemi\u015fti.<\/p>\n
1200 metre y\u00fckseklikte da\u011f\u0131n zirvesi, yama\u00e7taki eriyen buzulun daha fazla y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131yamamas\u0131 sonucu \u00e7\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n
\u00d6ylesine b\u00fcy\u00fck bir k\u00fctle yer de\u011fi\u015ftirdi ki 200 metre y\u00fcksekli\u011finde bir dalga tetiklendi.<\/p>\n
Olu\u015fan bu mega tsunaminin dar fiyortta s\u0131k\u0131\u015farak, ileri geri gidip gelmesi ile uzun s\u00fcre gizemini koruyan sars\u0131nt\u0131 ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
Bilim insanlar\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi etkisiyle Gr\u00f6nland da\u011flar\u0131n\u0131 destekleyen buzullar\u0131n erimesinin, benzer heyelanlar\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
9 g\u00fcn s\u00fcren sismik gizem, bilim insanlar\u0131ndan olu\u015fan uluslararas\u0131 bir ekip ile Danimarka Donanmas\u0131\u2019n\u0131n i\u015fbirli\u011fi ile \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Dedektif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gibi ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 Science dergisinde yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n
Londra\u2019daki UCL\u2019den akademisyen Doktor Stephen Hicks, ilk tespit edildi\u011finde sismik sinyallerin, depreme benzetilmedi\u011fini hat\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n
Hicks, \u201cBiz buna \u2018tan\u0131mlanamayan sismik cisim\u2019 ad\u0131n\u0131 verdik\u201d diye anlat\u0131yor.<\/p>\n
\u2013 S\u0131r nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc?<\/strong><\/p>\n Bir grup merakl\u0131 bilim insan\u0131, internet ortam\u0131nda gizemli sismik sinyali tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Kaydedilen sinyaller, dokuz g\u00fcn boyunca her 90 saniyede bir ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n Par\u00e7alar Danimarkal\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131n Gr\u00f6nland\u2019da \u00fccra bir fiyortta meydana gelen tsunamiyi rapor etmesiyle birle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Ekip, sismik verileri kullanarak sinyalin kayna\u011f\u0131n\u0131n Gr\u00f6nland\u2019\u0131n do\u011fusundaki Dickson Fiyordu oldu\u011funu belirledi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve tsunami \u00f6ncesi Danimarka Donanmas\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7ekilen fiyordun foto\u011fraflar\u0131 dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok ipucu toplad\u0131. Elde edilen bir uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde, fiyorttaki bir \u00e7ukurda toz bulutu dikkat \u00e7ekiyordu.<\/p>\n Olaydan \u00f6nce ve sonra \u00e7ekilen foto\u011fraflar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran ekip, bir da\u011f\u0131n \u00e7\u00f6kmesiyle tetiklenen olayda buzul k\u00fctlesinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n suya s\u00fcr\u00fckledi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 25 milyon metrek\u00fcp kaya k\u00fctlesinin suya \u00e7arparak 200 metre y\u00fcksekli\u011finde bir \u201cmega tsunami\u201dye neden oldu\u011funu hesaplad\u0131.<\/p>\n Bu yakla\u015f\u0131k, 25 Empire State Binas\u0131\u2019na (381 metre uzunlu\u011funda bir g\u00f6kdelen) e\u015fde\u011fer bir hacim.<\/p>\n \u2013 \u2018Dalga enerjisini da\u011f\u0131tamad\u0131\u2019<\/strong><\/p>\n Genellikle depremler sonucu olu\u015fan tsunamiler a\u00e7\u0131k okyanusta saatler i\u00e7inde etkisini kaybeder. Ancak bu mega tsunami fiyorda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Dr. Hicks, \u201cBu heyelan okyanustan 200 km i\u00e7eride meydana geldi. Bu y\u00fczden dalga enerjisini atamad\u0131\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Dedektif gibi iz s\u00fcren ekip, dalgan\u0131n dokuz g\u00fcn boyunca fiyord i\u00e7inde gidip geldi\u011fini g\u00f6steren bir model olu\u015fturdu.<\/p>\n Dr. Hicks, \u201cBu kadar uzun bir s\u00fcre boyunca bu kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir su hareketi hi\u00e7 g\u00f6rmemi\u015ftik\u201d diye anlat\u0131yor. Bilim insanlar\u0131 heyelan\u0131n, Gr\u00f6nland\u2019daki artan s\u0131cakl\u0131klar nedeniyle da\u011f\u0131n taban\u0131ndaki buzulun erimesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n Dr. Hicks, \u201cDa\u011f\u0131 destekleyen buzul o kadar inceldi ki onu tutmay\u0131 b\u0131rakt\u0131. Ya\u015fanan olay iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin bu b\u00f6lgeleri nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6steriyor.\u201d diyor.<\/p>\n Dr. Hicks, Dickson Fiyordu\u2019ndaki heyelan i\u00e7in \u201cBelki de bir iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi olay\u0131n\u0131n ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131ndaki yer kabu\u011funu etkiledi\u011fi ilk \u00f6rnek\u201d diyor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n