{"id":62283,"date":"2024-09-15T17:56:55","date_gmt":"2024-09-15T14:56:55","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisdakik.com\/index.php\/2024\/09\/15\/tatar-kibris-konusunda-izlenen-yol-dogru-geri-adim-atilmasi-celiskiye-dusulmesi-gibi-bir-durum-yok\/"},"modified":"2024-09-15T17:56:55","modified_gmt":"2024-09-15T14:56:55","slug":"tatar-kibris-konusunda-izlenen-yol-dogru-geri-adim-atilmasi-celiskiye-dusulmesi-gibi-bir-durum-yok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisdakik.com\/?p=62283","title":{"rendered":"Tatar: \u201cK\u0131br\u0131s konusunda izlenen yol do\u011fru\u2026 Geri ad\u0131m at\u0131lmas\u0131, \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fclmesi gibi bir durum yok\u201d"},"content":{"rendered":"
\n
\n <\/div>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin Tatar, K\u0131br\u0131s konusunda ortaya konulan iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm politikas\u0131n\u0131n \u00e7ok net oldu\u011funu, izlenen yolun do\u011fru ve hakl\u0131 oldu\u011fundan zerre kadar \u015f\u00fcphe duyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve geri ad\u0131m at\u0131lmas\u0131, \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fclmesi gibi bir durumun olamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n

Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, Tatar, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm politikas\u0131n\u0131n K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti taraf\u0131ndan desteklendi\u011fini belirtti.<\/p>\n

\u0130zlenen politikaya ili\u015fkin hi\u00e7bir \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fclmedi\u011fini vurgulayan Tatar, \u00e7eli\u015fki i\u00e7inde olan\u0131n, haks\u0131z ve yanl\u0131\u015f savlar ileri s\u00fcrenin Rum taraf\u0131 ile ona \u201c\u015fu veya bu \u015fekilde destek verenler\u201d oldu\u011funu kaydetti. Tatar, K\u0131br\u0131s\u2019ta iki ayr\u0131 devlet oldu\u011funa vurgu yaparak, iki devletin i\u015f birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve iki halk\u0131n ili\u015fkilerini bar\u0131\u015f ve g\u00fcven i\u00e7inde geli\u015ftirecek bir uzla\u015f\u0131ya var\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin Tatar\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

\u201cK\u0131br\u0131s konusundaki yeni d\u00f6nem politikalar\u0131m\u0131z do\u011frudur, hakl\u0131d\u0131r ve hi\u00e7 ku\u015fkusuz devam ettirilerek hedefe ula\u015ft\u0131r\u0131lacak konumdad\u0131r. Hal b\u00f6yleyken kendilerinin kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7eli\u015fkilerini bizim \u00e7eli\u015fkimiz varm\u0131\u015f gibi yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar hatal\u0131d\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131m ortadad\u0131r; se\u00e7imlerin ard\u0131ndan, 26 Ekim 2020\u2019de BM Genel Sekreteri Say\u0131n Guterrres K\u0131br\u0131s konusuyla ilgili bir mektup g\u00f6nderdi ve resmi m\u00fczakerelere ba\u015flanabilmesi i\u00e7in Ada\u2019daki iki taraf aras\u0131nda ortak zemin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek amac\u0131yla bir gayr\u0131 resmi toplant\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Bu toplant\u0131 BM Genel Sekreteri Say\u0131n Guterres\u2019in \u00f6nerisi do\u011frultusunda K\u0131br\u0131s T\u00fcrk ve Rum taraflar\u0131 ile Garant\u00f6r Devletler T\u00fcrkiye, Yunanistan ve \u0130ngiltere\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla gayr\u0131 resmi \u20185+BM\u2019 format\u0131nda 27-29 Nisan 2021 tarihlerinde \u0130svi\u00e7re\u2019nin Cenevre kentinde yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Ben s\u00f6z konusu g\u00f6r\u00fc\u015fmede 50 y\u0131lda federasyonun neden \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7eleri ile ortaya koydum s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in \u00f6ncelikle K\u0131br\u0131s T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n egemen e\u015fitli\u011fi ile e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn teyit edilmesi gerekti\u011fini belirttim ve bug\u00fcn hala ortada olan 6 maddelik \u015fu \u00f6nerilerimi sundum: 1. Resmi g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flayabilmemiz i\u00e7in e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fcm\u00fcz\u00fc ve egemen e\u015fitli\u011fimizi garanti alt\u0131na alan bir BM G\u00fcvenlik Konseyi Karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi. 2. Bu yeni temelde iki Devlet\u2019in i\u015fbirli\u011fi ili\u015fkisine y\u00f6nelik m\u00fczakereler ba\u015flayabilece\u011fi.<\/p>\n

3. \u0130ki devletin ili\u015fkileri ile m\u00fclkiyet, g\u00fcvenlik, s\u0131n\u0131r d\u00fczenlemeleri ve AB\u2019yle ili\u015fkiler konular\u0131n\u0131n resmi m\u00fczakerelerde ele al\u0131nmas\u0131. 4. M\u00fczakerelerin garant\u00f6r \u00fclkeler ve gerekti\u011finde g\u00f6zlemci olarak AB taraf\u0131ndan desteklenebilece\u011fi.<\/p>\n

5. Var\u0131lacak antla\u015fma kapsam\u0131nda iki devletin birbirini tan\u0131mas\u0131 gerekece\u011fi. 6. Var\u0131lacak antla\u015fma ayr\u0131 ayr\u0131 referandumlara sunulmas\u0131.<\/p>\n

Bizim bu \u00f6nerilerimize ra\u011fmen d\u00f6nemin Rum lideri Nikos Anastasiadis BM Genel Sekreteri\u2019nin \u00f6nerisini dikkate almad\u0131 ve yeni fikirler beyan etmeden 2017 Temmuz ay\u0131nda Crans-Montana\u2019da \u2018kald\u0131\u011f\u0131\u2019 yerden g\u00f6r\u00fc\u015fmelere devam edilmesinde \u0131srar etti. Herkesin malumu oldu\u011fu \u00fczere toplant\u0131 sonras\u0131nda BM Genel Sekreteri, taraflar aras\u0131nda m\u00fczakerelere ba\u015flayabilmek i\u00e7in \u2018ortak zeminin bulunamad\u0131\u011f\u0131\u2019, ancak bu konuda \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaya devam edilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

BM Genel Sekreteri Guterres, bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ard\u0131ndan 30 Kas\u0131m\u2019da g\u00f6rev s\u00fcresi dolan BM Genel Sekreteri \u00d6zel Temsilcisi ve BM Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc (UNFICYP) \u015eefi Elizabeth Spehar\u2019\u0131n yerine, Kanadal\u0131 diplomat Colin Stewart\u2019\u0131 atad\u0131. Say\u0131n Stewart K\u0131br\u0131s\u2019taki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken ben 1 Temmuz ve 8 Temmuz 2022 tarihli iki mektupla BM Genel Sekreteri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Rum taraf\u0131na iki taraf\u0131 bir birine yakla\u015ft\u0131racak ve kazan-kazan felsefesiyle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fbirli\u011fi \u00f6nerilerimizi ilettim.<\/p>\n

Bu \u00f6nerilerimizi iletirken de yine egemen e\u015fitlik temelinde, hidrokarbon kaynaklar\u0131, elektrik hatlar\u0131n\u0131n entegre edilmesi, yenilenebilir enerji, su kaynaklar\u0131, d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 ve kara may\u0131nlar\u0131n\u0131n temizlenmesi konular\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yapabilece\u011fimizin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdim. Rum taraf\u0131 bu \u00f6nerilerimize de olumlu yakla\u015f\u0131m g\u00f6stermedi. Yine herkesin malumu oldu\u011fu \u00fczere bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda BM Genel Sekreteri Say\u0131n Guterres, Say\u0131n Holguin\u2019i K\u0131br\u0131s\u2019taki iki taraf aras\u0131nda yeni ve resmi bir s\u00fcrecin ba\u015flayabilmesi i\u00e7in ortak bir zemin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere \u2018\u015fahsi temsilcisi\u2019 olarak g\u00f6revlendirdi.<\/p>\n

Biz ve T\u00fcrkiye federal \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131na asla d\u00f6n\u00fc\u015f olamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak Say\u0131n Holguin\u2019in 6 ayl\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7in sadece ve sadece ortak zemin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamak \u00fczere g\u00f6rev yapmas\u0131na onay verdik. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde Say\u0131n Holguin\u2019e daha \u00f6nce Cenevre\u2019de ortaya koydu\u011fumuz g\u00f6r\u00fc\u015flerle, BM Genel Sekreteri \u00fczerinden Rum taraf\u0131na da sundu\u011fumuz \u00f6nerilerde \u0131srarc\u0131 oldu\u011fumuzu, bu ba\u011flamda Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019den do\u011frudan ticaret, do\u011frudan u\u00e7u\u015f ve d\u00fcnya ile do\u011frudan temas konular\u0131nda bize haklar\u0131m\u0131z\u0131 teslim etmesini bekledi\u011fimizi, bunlar\u0131 egemen e\u015fitli\u011fimiz ve e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fcm\u00fcz\u00fcn teyidi y\u00f6n\u00fcmde at\u0131lm\u0131\u015f ilk ad\u0131m olarak kabul ederek esas hedefimiz olan ve K\u0131br\u0131s\u2019taki iki Devlet\u2019in i\u015fbirli\u011fini \u00f6ng\u00f6ren bir uzla\u015f\u0131ya var\u0131lmas\u0131 i\u00e7in resmi g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flayabilece\u011fimizi izah ettik. Say\u0131n Holguin g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi not etti ancak bu y\u00f6nde bir ilerleme sa\u011flanamad\u0131. Rum taraf\u0131 bilinen g\u00f6r\u00fc\u015flerinden, yani bizi 1974 \u00f6ncesine g\u00f6t\u00fcrme, az\u0131nl\u0131k durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrme anlay\u0131\u015f\u0131ndan, federal \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini bizim m\u00fccadelemizi sekteye u\u011fratmak i\u00e7in kullanma takti\u011finden vazge\u00e7medi.\u201d<\/p>\n

-\u201cStat\u00fc fark\u0131n\u0131n giderilmesine katk\u0131da bulunmamalar\u0131 K\u0131br\u0131s meselesindeki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclmesini engelleyen temel unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmekte\u201d<\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar, bu ay\u0131n sonuna do\u011fru New York\u2019ta K\u0131br\u0131s konusu bir kez daha g\u00fcndeme gelece\u011fine i\u015faret ederek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cBenim s\u00f6ylediklerim, \u00f6nerdiklerim de, T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Say\u0131n Erdo\u011fan\u2019\u0131n 2022 ile 2023 y\u0131llar\u0131nda BM 77 ve 78\u2019nci Genel Kurullar\u0131nda K\u0131br\u0131s konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131larla vurgulad\u0131klar\u0131 ortadad\u0131r. T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nin 18 Temmuz 2024 tarihinde oy birli\u011fi ile yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 K\u0131br\u0131s tezkeresi gayet nettir. Anavatan T\u00fcrkiye Ada\u2019da iki ayr\u0131 Halk, iki ayr\u0131 Devlet bulundu\u011funa ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn anahtar\u0131n\u0131n K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Halk\u0131n\u0131n egemen e\u015fitlik ve e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fc haklar\u0131n\u0131n tescil edilmesi oldu\u011funa i\u015faretle, uluslararas\u0131 topluma bir an \u00f6nce KKTC\u2019nin tan\u0131nmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaktad\u0131r. Rum uzla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yan\u0131 s\u0131ra, BM G\u00fcvenlik Konseyini kontrol eden \u00fclkelerin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Halk\u0131n\u0131n egemen e\u015fitli\u011fi ve e\u015fit uluslararas\u0131 stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn tesciline y\u00f6nelik bir ad\u0131m atmam\u0131\u015f olmamalar\u0131, KKTC\u2019yi tan\u0131nmas\u0131na dolay\u0131s\u0131 ile Ada\u2019daki taraflar aras\u0131ndaki stat\u00fc fark\u0131n\u0131n giderilmesine katk\u0131da bulunmamalar\u0131 K\u0131br\u0131s meselesindeki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclmesini engelleyen temel unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu yanl\u0131\u015f tutumlar\u0131n\u0131 New York g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde bir kez daha kendilerine ifade edecek hakl\u0131 pozisyonumuzu ve tutumumuzdaki kararl\u0131\u011f\u0131 koruyaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yeninden ortaya koyaca\u011f\u0131z. \u0130zlenen yol do\u011fru ve hakl\u0131d\u0131r. Bundan zerre kadar \u015f\u00fcphemiz yoktur dolay\u0131s\u0131 ile geri ad\u0131m at\u0131lmas\u0131, \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fclmesi gibi bir durumun olamaz. As\u0131l \u00e7eli\u015fki i\u00e7inde olan, haks\u0131z ve yanl\u0131\u015f savlar ileri s\u00fcren, Rum taraf\u0131 ile ona \u015fu veya bu \u015fekilde destek verenlerdir. Birle\u015fik Krall\u0131k Parlamentosu\u2019nda da ifade etti\u011fim gibi; K\u0131br\u0131s\u2019ta iki ayr\u0131 Devlet vard\u0131r. Yap\u0131lmas\u0131 gereken bu ger\u00e7ekten hareketle iki Devlet\u2019in i\u015fbirli\u011fini sa\u011flamak, iki Halk\u0131n bir birleri ile ili\u015fkilerini bar\u0131\u015f ve g\u00fcven i\u00e7inde geli\u015ftirecek \u015fekilde bir uzla\u015f\u0131ya varmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<\/p><\/div>\n