![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/09\/ba.jpg?ver=fac5410605c851288b2df286b452b2b8\")
<\/div>\n\nAzerbaycan\u2019\u0131n ev sahipli\u011finde ba\u015flayacak Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi 29. Taraflar Konferans\u0131 (COP29), jeopolitik \u00e7at\u0131\u015fmalar ve k\u00fcresel istikrars\u0131zl\u0131klar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede gerekli finansman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 g\u00fcndemiyle toplanacak.<\/p>\n
T\u00fcm d\u00fcnya iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle orman yang\u0131nlar\u0131, seller, kurakl\u0131k ve su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 gibi felaketlerle ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fclkeler hem ulusal hem de k\u00fcresel iklim hedeflerine ula\u015fabilmek ye\u015fil enerjiye ge\u00e7i\u015f ve karbondan ar\u0131nd\u0131rma gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler aramaya devam ediyor.<\/p>\n
Ba\u015fta ekonomik gerek\u00e7eler, \u00fclkelerin s\u00f6z konusu hedeflere ula\u015fmas\u0131nda engel te\u015fkil ederken COP29 bu engellerin a\u015f\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik at\u0131labilecek ortak ad\u0131mlar\u0131n m\u00fczakere edilmesi konusunda \u00f6nemli bir platform olu\u015fturacak.<\/p>\n
\u2013 D\u00fcnyan\u0131n 2 b\u00fcy\u00fck kirleticisi ABD ve \u00c7in\u2019in liderleri kat\u0131lmayacak<\/p>\n
COP29, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile m\u00fccadelede gelinen noktay\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili di\u011fer \u00f6nemli g\u00fcndem maddelerini masaya yat\u0131rmak i\u00e7in bu y\u0131l 11-22 Kas\u0131m tarihlerinde Bak\u00fc\u2019de d\u00fczenlenecek.<\/p>\n
Azerbaycan\u2019\u0131n bug\u00fcne kadarki en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 etkinli\u011fi olacak COP29\u2019un ilk 2 g\u00fcn\u00fcnde, yakla\u015f\u0131k 100 \u00fclkenin devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 Devlet Ba\u015fkanlar\u0131 Zirvesi d\u00fczenlenecek ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n da bu zirveye kat\u0131lmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
50 binden fazla delegenin kat\u0131lmas\u0131 beklenen ve 11-12 Kas\u0131m tarihlerinde d\u00fczenlenecek D\u00fcnya \u0130klim Eylem Zirvesi\u2019nde Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ve di\u011fer liderlerin ger\u00e7ekle\u015ftirmesi beklenen konu\u015fmalar \u00f6nem ta\u015f\u0131yacak.<\/p>\n
\u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Keir Starmer, Ukrayna Devlet Ba\u015fkan\u0131 Volodimir Zelenskiy, \u0130talya Ba\u015fbakan\u0131 Ba\u015fbakan Giorgia Meloni ve ABD Ba\u015fkan\u0131 Temiz Enerji \u0130novasyonu ve Uygulamas\u0131ndan Sorumlu Dan\u0131\u015fman\u0131 John Podesta da zirveye kat\u0131lmas\u0131 beklenen isimler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
\u00d6te yandan, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 olumsuz y\u00f6nde en fazla etkileyen \u00fclkeler ABD\u2019nin Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden ve \u00c7in\u2019in Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping\u2019in zirve kat\u0131lmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131rken Avrupa Birli\u011fi (AB) Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula von der Leyen ile Brezilya, Japonya, Avustralya ve Meksika\u2019dan liderlerin de kat\u0131l\u0131m g\u00f6stermesi beklenmiyor.<\/p>\n
\u2013 \u0130klim \u201calarm\u201d veriyor<\/p>\n
COP29, \u00fclkelerin \u015eubat 2025\u2019e kadar Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmaya y\u00f6nelik g\u00fcncellenmi\u015f planlar sunmalar\u0131 i\u00e7in belirlenen son tarihin k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6ncesinde ger\u00e7ekle\u015fecek.<\/p>\n
S\u00f6z konusu taahh\u00fctler, Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klardaki art\u0131\u015f\u0131 engelleme hedefinin merkezinde yer al\u0131rken BM tahminlerine g\u00f6re, bug\u00fcne kadarki taahh\u00fctler d\u00fcnyan\u0131n 1,5 santigratl\u0131k \u0131s\u0131nma limitini s\u0131n\u0131rlamay\u0131 ba\u015faramad\u0131. Mevcut politikalar\u0131n, 2100\u2019a kadar d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 2,6 ila 3,1 santigratl\u0131k bir art\u0131\u015f\u0131n ya\u015fanmas\u0131na neden olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
Atmosferdeki karbondioksit ve metan birikimi bug\u00fcne kadar kaydedilen en y\u00fcksek seviyedeyken fosil yak\u0131tlar, s\u00f6z konusu emisyonlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 90\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n
\u2013 Finansman konusunda \u201cNCQG\u201d zirvede \u00f6n plana \u00e7\u0131kacak<\/p>\n
COP29\u2019da yap\u0131lacak g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bu y\u0131l ele al\u0131nacak \u00e7ok say\u0131da konunun aras\u0131nda Yeni Toplu Nicelenmi\u015f Hedef (NCQG) ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kacak.<\/p>\n
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele i\u00e7in y\u0131ll\u0131k 100 milyar dolar<\/a> taahh\u00fcd\u00fcne at\u0131fta bulunan NCQD, s\u00f6z konusu taahh\u00fcd\u00fcn y\u0131l sonunda sona ermesiyle ba\u015flamas\u0131 gereken yeni y\u0131ll\u0131k iklim finansman\u0131 hedefine i\u015faret ediyor.<\/p>\n \u0130klim uzmanlar\u0131, yeni y\u0131ll\u0131k iklim finansman\u0131n daha y\u00fcksek olmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda uyar\u0131larda bulunurken katk\u0131 sa\u011flayan \u00fclkeler ise finansman\u0131n yaln\u0131zca kendi b\u00fct\u00e7elerinden kar\u015f\u0131lanmas\u0131na itiraz ediyor.<\/p>\n Liderler, geli\u015fen ekonomilerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini azaltmalar\u0131na ve bunlara uyum sa\u011flamalar\u0131na ge\u00e7i\u015flerine yard\u0131mc\u0131 olacak kaynaklar\u0131n nas\u0131l finanse edilece\u011fini ele alacaklar\u0131 COP29\u2019da, \u00c7in ve K\u00f6rfez \u00fclkelerinin bu konuda atabilecekleri ilave ad\u0131mlar\u0131n da g\u00fcndeme gelmesi bekleniyor.<\/p>\n Uzmanlar, COP29 kapsam\u0131nda \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn NCDQ\u2019deki rol\u00fcn\u00fc tan\u0131maya y\u00f6nelik verilebilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasi sinyallerin, yat\u0131r\u0131mc\u0131lara 2025 sonras\u0131 iklimle ilgili at\u0131lacak ad\u0131mlar konusunda y\u00f6n verirken \u00fclkelerin finansman eksiklikleri konusundaki kararl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar, iklim finansman\u0131n\u0131n \u00c7in hari\u00e7 geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in 2030\u2019a kadar y\u0131lda 2,4 trilyon dolar<\/a>a \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini ve yaln\u0131zca temiz enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda 1 trilyon dolar<\/a>a ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n \u2013 COP28\u2019de var\u0131lan anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131<\/p>\n Ge\u00e7en y\u0131l Dubai\u2019de d\u00fczenlenen COP28\u2019de yakla\u015f\u0131k 200 \u00fclke enerji sistemlerinde fosil yak\u0131tlardan uzakla\u015fma konusunda anla\u015fmaya varm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Buna g\u00f6re, \u00fclkeler 2050\u2019ye kadar k\u00fcresel enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn net s\u0131f\u0131r emisyona ula\u015fmas\u0131, fosil yak\u0131tlardan uzakla\u015fma, yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030\u2019a kadar \u00fc\u00e7 kat\u0131na ve enerji verimlili\u011finde ilerleme h\u0131z\u0131n\u0131n da iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 konusunda taahh\u00fctlerde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n Buna ra\u011fmen fosil kaynak kullan\u0131m\u0131 veya ticareti konusunda k\u00fcresel bazda kayda de\u011fer bir de\u011fi\u015fim ya\u015fanmazken Suudi Arabistan, Rusya ve ABD gibi \u00fclkeler petrol ve do\u011fal gaz \u00fcretimine ili\u015fkin yeni projeler geli\u015ftirmeye devam ediyor.<\/p>\n COP29\u2019da fosil yak\u0131tlar konusunda \u00fczerine anla\u015fmaya var\u0131labilecek daha somut ad\u0131mlar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine olumlu katk\u0131 vermesi beklenirken yenilenebilir enerji kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bu y\u0131l at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n da taraflarca isti\u015fare edilmesi bekleniyor.<\/p>\n \u2013 2024\u2019\u00fcn \u201cen s\u0131cak y\u0131l\u201d olaca\u011f\u0131 kesinle\u015fti<\/p>\n Avrupa Birli\u011fi\u2019nin (AB) d\u00fcnya g\u00f6zlem platformu Copernicus\u2019tan 7 Kas\u0131m\u2019da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, 2024\u2019\u00fcn kay\u0131tlardaki \u201cen s\u0131cak y\u0131l\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131n belli oldu\u011funun kesinle\u015fti\u011fi ifade edilmi\u015fti.<\/p>\n 2024\u2019\u00fcn 10 ay\u0131 i\u00e7in ortalama k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k anomalisi, 1991-2020 ortalamas\u0131n\u0131n 0,71 santigrat derece \u00fczerinde \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrken bu d\u00f6nem i\u00e7in kay\u0131tlardaki en y\u00fcksek de\u011fere kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bu \u00f6l\u00e7\u00fcm, 2024\u2019\u00fcn kay\u0131tlardaki en s\u0131cak y\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiden kesinle\u015ftirdi.<\/p>\n Copernicus \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Servisi (C3S) M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Samantha Burgess, s\u00f6z konusu verinin COP29\u2019un amac\u0131na ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 bir etki olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011fini kaydetmi\u015fti.<\/p>\n D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kirleticilerinden ABD\u2019de d\u00fczenlenen ve Cumhuriyet\u00e7i Donald Trump\u2019\u0131n zaferiyle sonu\u00e7lanan ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminin olas\u0131 etkilerinin de COP29\u2019da g\u00fcndeme gelecek konular aras\u0131nda yer almas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n Birinci ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan \u00e7ekilen Trump\u2019\u0131n ikinci ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde de fosil yak\u0131t \u00fcretimine \u00f6ncelik verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda uzmanlar nezdinde endi\u015fe yaratan bir unsur olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n