{"id":74386,"date":"2025-01-26T12:27:14","date_gmt":"2025-01-26T09:27:14","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisdakik.com\/index.php\/2025\/01\/26\/cocuklarda-dijital-bagimlilik-gelisimi-bozuyor\/"},"modified":"2025-01-26T12:27:14","modified_gmt":"2025-01-26T09:27:14","slug":"cocuklarda-dijital-bagimlilik-gelisimi-bozuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisdakik.com\/?p=74386","title":{"rendered":"\u00c7ocuklarda \u201cdijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u201d geli\u015fimi bozuyor"},"content":{"rendered":"
\n
\n <\/div>\n

\u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Erdem Beyo\u011flu ile Psikolog S\u00fcreyya Geylan G\u00fcrdal, \u00e7ocuklarda \u201cdijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u201d konusunda uyar\u0131 ve \u00f6nerilerde bulundu.<\/p>\n

\u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Erdem Beyo\u011flu ile Psikolog S\u00fcreyya Geylan G\u00fcrdal, toplumda ve \u00e7ocuklar aras\u0131nda giderek b\u00fcy\u00fcyen \u201cdijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k\u201d konusunda T\u00fcrk Ajans\u0131 K\u0131br\u0131s (TAK) muhabirine konu\u015ftu.<\/p>\n

\u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Erdem Beyo\u011flu, ekrana maruz kalman\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 fiziksel, ileti\u015fimsel ve duygusal etkilere ili\u015fkin bilgi vererek, ekran kullan\u0131m s\u00fcreleri ile ilgili tavsiyelerde bulundu.<\/p>\n

Karne hediyeleri konusunda da konu\u015fan Beyo\u011flu, \u201cpahada hafif, ge\u00e7irilen vakitte a\u011f\u0131r\u201d hediye tavsiyesinde bulundu, pahal\u0131 hediyeler verilmesi yerine birlikte yeme\u011fe, tatile, gezmeye gidilmesini \u00f6nerdi.<\/p>\n

Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Psikolojik Dan\u0131\u015fma, Rehberlik ve Ara\u015ft\u0131rma \u015eubesi Sorumlusu, Psikolog S\u00fcreyya Geylan G\u00fcrdal da, \u00e7ocuklara ekran s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmesi gerekti\u011fini ancak bu yap\u0131l\u0131rken \u00e7ocuklar\u0131n keyifli vakit ge\u00e7irece\u011fi aktivitelerin de planlanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

-Beyo\u011flu: \u201c\u00c7ocuklar\u0131n fiziksel, ileti\u015fimsel ve duygusal geli\u015fimlerini bozuyor\u201d<\/p>\n

\u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatristi Dr. Erdem Beyo\u011flu, dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k diye bir tan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak konunun \u201cara\u015ft\u0131r\u0131lmaya de\u011fer bir tablo\u201d olarak var oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n

Beyo\u011flu, \u201cgiderek artan s\u00fcrelerde ekran ba\u015f\u0131nda olmaya \u00e7al\u0131\u015fma, ekran olmad\u0131\u011f\u0131 zaman sinirlenme, i\u00e7e kapanma, huzursuzluk, gerginlik hallerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131\u201d gibi belirtiler g\u00f6steren dijital ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n, ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi vakti ba\u015fkalar\u0131na \u00e7arp\u0131tarak anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlediklerini belirtti.<\/p>\n

Uzun s\u00fcre ekrana maruz kalman\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 fiziksel, ileti\u015fimsel ve duygusal etkilerden de bahseden Beyo\u011flu, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

\u201cS\u00fcrekli olarak ekrana maruz kalma \u00e7ocuklar\u0131n en ba\u015fta dil geli\u015fimlerini bozuyor, ileti\u015fimsel becerilerini bozuyor. \u0130leti\u015fimsel becerilerde, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f grubunda olan \u00e7ocuklarda kelime hazinelerinin geli\u015fimi ciddi anlamda etkileniyor. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n kendilerini daha az kelime ile ifade eden, konu\u015famayan bir hale geldi\u011fini g\u00f6zlemliyoruz.<\/p>\n

Fiziksel geli\u015fimlerini bozuyor. Fiziksel olarak kas \u2013 iskelet sistemlerinde bozulmalar oluyor, a\u011fr\u0131lar, post\u00fcr (duru\u015f) de\u011fi\u015fiklikleri meydana geliyor.<\/p>\n

Bili\u015fsel, duygusal bozukluklar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Duygusal anlamda daha i\u00e7e kapan\u0131k, empatiden biraz daha uzak, daha yaln\u0131z bireyler haline geldiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d<\/p>\n

Hem k\u0131z hem de erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n oyunlara ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu aktaran Beyo\u011flu, \u201cEskiden daha \u00e7ok erkek \u00e7ocuklar\u0131 oyunlara ba\u011f\u0131ml\u0131 oluyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. Ama fark ettik ki bebek giydirme oyunlar\u0131 da k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 taraf\u0131ndan son derece reva\u00e7ta.\u201d dedi.<\/p>\n

-\u201cHayat\u0131m boyunca hi\u00e7bir zaman bu kadar \u00e7ok zeka testi istemedim\u201d<\/p>\n

Pandeminin dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktaki etkisinden de bahseden Beyo\u011flu, \u201cPandemi d\u00f6nemi maalesef \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n zihinsel geli\u015fimlerini, fiziksel geli\u015fimlerini bozdu. \u00c7ocuklar cep telefonlar\u0131 ile tabletler ile daha ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmaya ba\u015flad\u0131. E\u011fitimleri art\u0131k \u2018Google classroom\u2019 gibi \u015feyler \u00fczerinden gelmekte\u2026 \u00dcz\u00fclerek s\u00f6yl\u00fcyorum; pandemi ile birlikte \u00e7ocuklar\u0131n akademik geli\u015fimleri de bozuldu. Ortaokul veya lise \u00e7ocuklar\u0131na 7 \u00e7arp\u0131 9\u2019u sorun, \u00e7ocuklar art\u0131k bunu bilmiyor. Ben hayat\u0131m boyunca hi\u00e7bir zaman bu kadar \u00e7ok zeka testi istemedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131ma gelen \u00e7ocuk bunlar\u0131 bilmiyor, bu zekasal bir yetersizlik mi yoksa pandeminin de etkisiyle e\u011fitim sisteminin bir sonucu mu?\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

\u2013 \u201cAktiviteler son derece \u00f6nemli\u201d<\/p>\n

Dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir sorun oldu\u011funu kaydederek ailelerin bu sorunla m\u00fccadele etmeleri gerekti\u011finin fark\u0131nda olmas\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunan Dr. Erdem Beyo\u011flu, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015flar\u0131na g\u00f6re ekran kullan\u0131m s\u00fcrelerinin d\u00fczenlenmesinin \u00f6nemine vurgu yapt\u0131.<\/p>\n

-S\u00fcre \u00f6nerileri<\/p>\n

Beyo\u011flu, 0-3 ya\u015f aras\u0131 \u00e7ocuklarda ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 hi\u00e7 tavsiye etmezken, 3-6 ya\u015f aras\u0131na yar\u0131m saat, ilkokul \u00e7a\u011f\u0131na bir saat ve ortaokul \u00e7a\u011f\u0131na iki saat civar\u0131nda ekran kullan\u0131m s\u00fcresi \u00f6nerdi.<\/p>\n

\u201cBunu yapmak kolay de\u011fildir.\u201d diyen Beyo\u011flu, bu noktada aktivitelerin \u00f6nemine dikkati \u00e7ekti. Beyo\u011flu, \u201cHi\u00e7bir \u00e7ocuk jimnastik yaparken \u2018Ben Youtube\u2019a girmek istiyorum.\u2019 demez; futbol oynarken \u2018Ben Playstation oynamak istiyorum.\u2019 demez. Dolay\u0131s\u0131yla aktiviteler artt\u0131k\u00e7a \u00e7ocuklar\u0131n ekran kullan\u0131m s\u00fcreleri de gayriihtiyari bir \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur. Bu nedenle evet ekran s\u00fcresini k\u0131s\u0131tlay\u0131n ama daha \u00f6nemlisi mutlaka yerine koyabilecekleri bir \u015feyler yerle\u015ftirin. Bunun da ba\u015f\u0131nda aktiviteler gelmekte. Aktiviteler son derece \u00f6nemli.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

-3\/6\/9\/12 kural\u0131\u2026<\/p>\n

\u201c3\/6\/9\/12 kural\u0131\u201dndan bahsederek uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6neren Dr. Beyo\u011flu bunu, \u201c3 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ekranla kar\u015f\u0131la\u015fmamas\u0131, 6 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce \u00e7ocu\u011fun kendine ait oyun konsolu ve teknolojik cihaz\u0131n\u0131n olmamas\u0131, 9 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce tek ba\u015f\u0131na internet kullan\u0131m\u0131n\u0131n olmamas\u0131, 12 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce de sosyal medya kullanmamas\u0131\u201d olarak a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

-\u201cAnne-babalar bazen karne hediyelerinde a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7ma e\u011filiminde\u201d<\/p>\n

Karne hediyesi konusunda da tavsiyede bulunan Dr. Beyo\u011flu, hediyelerin \u201cpahada hafif, ge\u00e7irilen vakitte a\u011f\u0131r\u201d olmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

Beyo\u011flu, \u201cAnne-babalar bazen karne hediyelerinde a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7ma e\u011filimindedir. Yeni, son model bir telefon, yeni bir Playstation gibi\u2026 \u015eubat tatilinde bu hediyeleri vermek \u00e7ocuk i\u00e7in yeni bir heyecand\u0131r ve daha \u00e7ok bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda vakit ge\u00e7irmesi demektir. Okullar 15 g\u00fcn sonra a\u00e7\u0131lacak. \u00c7ocuk yeni okul d\u00f6nemine yeni bir oyuncakla girmi\u015f olacak ve \u00e7ocu\u011fun okula akademik ilgisi giderek azalacakt\u0131r. \u00d6zellikle \u015fubat tatilinde bu tarz pahada a\u011f\u0131r olan hediyeler yerine pahada hafif olan ama ge\u00e7irilen vakitte a\u011f\u0131r olan hediyeleri tercih ederiz. Birlikte yeme\u011fe gidilmesi, birlikte tatile \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, birlikte gezmeye gidilmesi gibi\u2026\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

-G\u00fcrdal: \u201cTelefon, \u00f6d\u00fcl ve ceza olarak kullan\u0131lmamal\u0131\u201d<\/p>\n

Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Psikolojik Dan\u0131\u015fma, Rehberlik ve Ara\u015ft\u0131rma \u015eubesi Sorumlusu, Psikolog S\u00fcreyya Geylan G\u00fcrdal da, dijital ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kta ekran kullan\u0131m s\u00fcresinin giderek artaca\u011f\u0131 ve uyku, i\u015ftah, duru\u015f bozukluklar\u0131, kilo alma, ders ba\u015far\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015fme, huzursuzluk, tedirginlik gibi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Pandeminin ekrana maruz kalma durumunu artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u00e7al\u0131\u015fmalara i\u015faret eden G\u00fcrdal, \u00e7ocuklara ekran s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmesi gerekti\u011fini ancak bu yap\u0131l\u0131rken keyifli vakit ge\u00e7irece\u011fi aktivitelerin de planlanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Kullan\u0131c\u0131 ile ba\u011f\u0131ml\u0131n\u0131n farkl\u0131 \u015feyler oldu\u011funu belirten G\u00fcrdal, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojik cihazlar\u0131n hi\u00e7 kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek do\u011fru kullan\u0131m\u0131n \u00f6nemine i\u015faret etti. G\u00fcrdal, \u201c\u00c7ok fazla zararl\u0131 i\u00e7erik var. Ailelerin g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k tutmas\u0131 gerekir. \u00c7ocuklar faydal\u0131 uygulamalara y\u00f6nlendirilmeli, belki koruyucu programlar y\u00fcklenmeli, s\u00fcre k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 uygulanmal\u0131, \u00e7ocuklar farkl\u0131 aktivitelere y\u00f6nlendirmeli.\u201d dedi.<\/p>\n

K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 internet kullan\u0131m\u0131na de\u011finen G\u00fcrdal, \u00e7ocuklar\u0131n bilgilendirilmesi, ailenin ise kontrol etmesi gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Telefonu \u00f6d\u00fcl ve ceza olarak kullanmamak gerekti\u011fini de s\u00f6yleyen G\u00fcrdal, bu \u015fekilde ekran\u0131n daha cazip hale gelece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n

-\u201cS\u00f6yledi\u011fimiz de\u011fil, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemlidir\u201d<\/p>\n

Ailelerin de uzun s\u00fcre telefon kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten G\u00fcrdal, ebeveynlerin \u00e7ocuk i\u00e7in rol model oldu\u011funu belirterek, \u201cS\u00f6yledi\u011fimiz de\u011fil, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemlidir.\u201d dedi.<\/p>\n

Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan bu konuda bilin\u00e7lendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran G\u00fcrdal, \u201cGerek rehber \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan gerekse akademik uzmanlar taraf\u0131ndan okullarda e\u011fitimler veriliyor.\u201d dedi.<\/p>\n

Telefon ve tabletleri \u201cucuz bak\u0131c\u0131\u201d olarak niteleyen G\u00fcrdal, \u00e7ocuklar\u0131n ekran\u0131 nas\u0131l, ne kadar ve ne ama\u00e7la kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetlenmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<\/p><\/div>\n