![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/02\/1738493993972AB-BRUKSEL-BAYRAK.jpg?ver=8f259c748ee5ba261fc36af367a5528e\")
<\/div>\nAvrupa Birli\u011fi (AB), yar\u0131n d\u00fczenleyece\u011fi ilk savunma konulu zirve toplant\u0131s\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n bu alanda kendi sorumlulu\u011funu daha fazla \u00fcstlenmesi i\u00e7in neler yap\u0131labilece\u011fini tart\u0131\u015facak.<\/span><\/p>\n AB, tarihinde ilk defa savunma konusunda zirve toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenliyor.<\/span><\/p>\n Gayriresmi nitelikli toplant\u0131da herhangi bir karar al\u0131nmayacak ancak \u00f6zellikle haziran ay\u0131nda yap\u0131lacak ve savunmaya \u00f6zel \u00f6nem atfedilmesi planlanan zirvede al\u0131nacak kararlara zemin haz\u0131rlanacak.<\/span><\/p>\n AB \u00fcyesi 27 \u00fclkenin liderleri, AB Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Antonio Costa\u2019n\u0131n liderli\u011finde Br\u00fcksel\u2019deki Egmont Saray\u0131\u2019nda yar\u0131n g\u00fcn boyunca Avrupa\u2019n\u0131n savunmas\u0131n\u0131n gelece\u011fini tart\u0131\u015facak.<\/span><\/p>\n Zirvenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Keir Starmer da kat\u0131lacak.<\/span><\/p>\n AB Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula von der Leyen, 1 Aral\u0131k 2024\u2019te ba\u015flayan yeni 5 y\u0131ll\u0131k idari d\u00f6nemin ilk icraatlar\u0131ndan biri olarak ilk 100 g\u00fcn i\u00e7inde savunma konusunda \u201cbeyaz kitap\/b\u00fclten\u201d (white book) haz\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n Von der Leyen, yeni ekibinde ilk kez savunmadan sorumlu portf\u00f6y olu\u015fturmu\u015f, Litvanyal\u0131 siyaset\u00e7i Andrius Kubilius bu g\u00f6reve getirilmi\u015fti.<\/span><\/p>\n Kubilius ile AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Politikas\u0131 Y\u00fcksek Temsilcisi Kaja Kallas\u2019\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 birlikte s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belge, temel olarak Avrupa\u2019n\u0131n savunma sekt\u00f6r\u00fcndeki kapasitesini, end\u00fcstriyel rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve yat\u0131r\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ele al\u0131yor.<\/span><\/p>\n \u00d6zellikle Rusya\u2019dan y\u00f6nelen tehdit kar\u015f\u0131s\u0131nda AB\u2019nin \u201csavunma entegrasyonuna\u201d y\u00f6nelik genel yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7er\u00e7eveliyor.<\/span><\/p>\n Bunun i\u00e7in de k\u0131ta genelinde hava savunmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek amac\u0131yla Avrupa hava kalkan\u0131, siber savunma yetenekleri, daha yak\u0131n AB-NATO i\u015fbirli\u011fi, \u00fcye \u00fclkeler taraf\u0131ndan daha verimli ve y\u00fcksek miktarda savunma harcamas\u0131, savunma tedarikinde d\u0131\u015f ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 gibi ba\u015fl\u0131klarda \u00f6neriler yer al\u0131yor.<\/span><\/p>\n \u2013 36 g\u00fcnl\u00fck geri say\u0131m<\/span><\/p>\n Von der Leyen\u2019in belgenin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in belirledi\u011fi 100 g\u00fcn hedefinde geriye 36 g\u00fcn kalm\u0131\u015fken AB Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Costa ve AB Konseyinin d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 1 Ocak\u2019ta 6 ayl\u0131\u011f\u0131na \u00fcstlenen Polonya\u2019n\u0131n Ba\u015fbakan\u0131 Donald Tusk\u2019\u0131n giri\u015fimiyle \u201csavunma zirvesi\u201d fikri do\u011fdu.<\/span><\/p>\n Zira Polonya, d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nceli\u011finin \u201cg\u00fcvenlik ve savunma\u201d olaca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n Costa da her f\u0131rsatta Birli\u011fin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck zorlu\u011fun \u201csavunma\u201d oldu\u011funu dile getiriyor.<\/span><\/p>\n Costa, savunma zirvesi d\u00fczenlemek istedi\u011fini \u00fcye \u00fclkelere beyan etti\u011fi davet mektubunda bu alandaki zorluklar\u0131, \u201cRusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya sald\u0131rmas\u0131yla Avrupa\u2019n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden y\u00fcksek yo\u011funluklu sava\u015f\u0131 ve bunun beraberinde AB \u00fclkelerinin ekonomileri ile toplumlar\u0131n\u0131 da hedef alan \u2018hibrit ve siber sald\u0131r\u0131lar’\u201d olarak kategorize etti.<\/span><\/p>\n Bu durumdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunu Ukrayna\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131 kazanmas\u0131, kapsaml\u0131, adil ve kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015fa kavu\u015fulmas\u0131 olarak g\u00f6steren Costa, Orta Do\u011fu\u2019daki durumla da belirlenen bu jeopolitik ba\u011flam\u0131n, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir gelecekte zorlu olmaya devam edece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/span><\/p>\n \u2013 Ayr\u0131l\u0131klar\u0131n \u00fcstesinden gelinebilecek mi?<\/span><\/p>\n Zirvenin g\u00fcndemi iki ana unsura ayr\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n \u0130lk tart\u0131\u015fmalar, Avrupa\u2019n\u0131n kendi savunmas\u0131 i\u00e7in daha fazla sorumluluk almas\u0131na odaklanacak. Bunun derecesi hakk\u0131nda \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131nda mevcut farkl\u0131l\u0131klar\u0131n nas\u0131l a\u015f\u0131laca\u011f\u0131 merak konusu.<\/span><\/p>\n Zira \u201cAvrupa ordusu\u201d fikri etraf\u0131nda bu farkl\u0131l\u0131klar nedeniyle y\u0131llarca s\u00fcren ve sonu\u00e7 al\u0131namayan tart\u0131\u015fmalar haf\u0131zalarda taze.<\/span><\/p>\n Bu nedenle Br\u00fcksel, NATO ba\u011flam\u0131 da dahil olmak \u00fczere, t\u00fcm \u00fcye \u00fclkelerin g\u00fcvenlik ve savunma \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetme, politikalar\u0131nda dikteye gitmeme konusunda da s\u0131navdan ge\u00e7ecek.<\/span><\/p>\n Zirvede ele al\u0131nacak ikinci unsurla, \u00fcye \u00fclkeler nezdindeki bu \u201cayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u201d \u201cortakl\u0131\u011fa\u201d ba\u011flanmas\u0131, ara\u015ft\u0131rma geli\u015ftirmeden \u00fcretimde, savunma end\u00fcstrisinde bireysel \u00fcye \u00fclkeler i\u00e7in maliyeti azalt\u0131rken daha fazla \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flamak ve tekrarlar\u0131n \u00f6nlenmesi hedefleniyor.<\/span><\/p>\n Zirvede \u00fcye \u00fclkelerin AB\u2019nin sahip olmas\u0131 ya da geli\u015ftirmesi gereken savunma yetenekleri ile birlikte daha fazla harcama yapma konusundaki hedeflerinin ne oldu\u011fu, AB b\u00fct\u00e7esinin k\u0131sa, orta ve uzun vadede bu hedeflerle en iyi \u015fekilde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fi ya da hangi \u00f6zel finans ara\u00e7lar\u0131n\u0131n sa\u011flanabilece\u011fi konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmalar\u0131 bekleniyor.<\/span><\/p>\n Ayr\u0131ca, AB d\u0131\u015f\u0131ndaki Avrupal\u0131 ortaklarla savunma i\u015fbirli\u011finin nas\u0131l olmas\u0131 konusunda da tart\u0131\u015fma yap\u0131lacak.<\/span><\/p>\n \u2013 NATO Genel Sekreteri Rutte\u2019nin mesajlar\u0131 ve Trump\u2019\u0131n \u201cy\u00fczde 5\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131<\/span><\/p>\n Bu noktada NATO Genel Sekreteri Rutte\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131 da \u00f6zel anlam ta\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>\n Rutte\u2019nin Genel Sekreterli\u011fi ile yeni AB y\u00f6netimi, iki ay arayla ba\u015flad\u0131. Bu d\u00f6nem, ayn\u0131 zamanda ABD\u2019de Donald Trump y\u00f6netimini iktidara getirecek se\u00e7im s\u00fcrecine de denk geldi.<\/span><\/p>\n Trump\u2019\u0131n kampanya s\u00fcreci boyunca Avrupal\u0131 m\u00fcttefiklerin savunmada \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015feni yerine getirmemesi, savunma harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmamas\u0131 halinde yapacaklar\u0131 konusunda savurdu\u011fu tehditler, Br\u00fcksel i\u00e7in endi\u015feye yol a\u00e7t\u0131.<\/span><\/p>\n AB \u00fcyesi \u00fclkelerden Hollanda\u2019y\u0131 y\u0131llarca y\u00f6netmi\u015f ve \u201cTrump\u2019\u0131n dilinden anlayan Avrupal\u0131 siyaset\u00e7i\u201d olarak bilinen Rutte\u2019nin NATO\u2019ya liderlik etmesi, Br\u00fcksel i\u00e7in bir umuda da i\u015faret ediyor.<\/span><\/p>\n Ancak Rutte, gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131lada (GSY\u0130H) savunma harcamalar\u0131na ayr\u0131lan pay\u0131n artmas\u0131 konusunda Trump\u2019la hemfikir.<\/span><\/p>\n Mevcut hedef olan y\u00fczde 2, halihaz\u0131rda 23 AB \u00fcyesi taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<\/span><\/p>\n Rutte, Trump\u2019\u0131n zikretti\u011fi ancak Br\u00fcksel\u2019de \u201cimkans\u0131z\u201d olarak yank\u0131lanan y\u00fczde 5\u2019lik hedefle ilgili beyanda bulunmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yor.<\/span><\/p>\n Di\u011fer yandan AB \u00fclkeleri, y\u00fczde 2\u2019nin \u00fcst\u00fcnde bir hedef belirlenmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu da biliyor.<\/span><\/p>\n AB\u2019nin d\u0131\u015f ili\u015fkiler ve savunma \u015fefi Kallas, hen\u00fcz Estonya Ba\u015fbakan\u0131yken bu hedefin y\u00fczde 3 olarak belirlenmesini istedi\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti.<\/span><\/p>\n Kallas, yak\u0131n zamandaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda da Avrupa\u2019n\u0131n GSY\u0130H\u2019sinin ortalama y\u00fczde 1,9\u2019unu savunmaya harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Rusya i\u00e7in ise bu oran\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 9 oldu\u011funu belirtmi\u015fti.<\/span><\/p>\n Bu konuda Rutte\u2019nin Avrupa Parlamentosuna (AP) d\u00fczenledi\u011fi ilk ziyarette zikretti\u011fi ifadeler de dikkat \u00e7ekiciydi.<\/span><\/p>\n AP milletvekillerine 13 Ocak\u2019ta hitap eden Rutte, y\u00fczde 2\u2019lik hedefin halihaz\u0131rda yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrarlam\u0131\u015f, \u201cRusya\u2019n\u0131n \u015fu anda \u00fc\u00e7 ayda \u00fcretti\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, Los Angeles\u2019tan Ankara\u2019ya kadar NATO\u2019nun t\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir y\u0131lda \u00fcretti\u011fi \u015feye denk. Rusya, Hollanda ve Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n toplam\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck bir ekonomi de\u011filken \u00fc\u00e7 ayda NATO\u2019nun bir y\u0131lda \u00fcretti\u011fini \u00fcretiyor.\u201d ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n Rutte\u2019nin ayn\u0131 hitapta dikkati \u00e7ekti\u011fi bir ba\u015fka nokta da AB\u2019nin Birlik \u00fcyesi olmayan ancak NATO \u00fcyesi olan Avrupal\u0131 ortaklarla i\u015fbirli\u011fine daha fazla a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmas\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n Zirveye \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Starmer\u2019in davet edilmesi, bu y\u00f6nde al\u0131nm\u0131\u015f bir karar gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu ba\u011flamda NATO i\u00e7inde \u00f6nde gelen ortaklardan T\u00fcrkiye ile i\u015fbirli\u011fi konusunda yap\u0131lacak tart\u0131\u015fmalar da merak ediliyor.<\/span><\/p>\n TAK\/BRT<\/span><\/p>\n<\/p><\/div>\n