![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/13\/1741848046014karahan.jpg?ver=0d75cfa9e37ee5ea406d14f8eabf1070\")
<\/div>\nT\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) Ba\u015fkan\u0131 Fatih Karahan, talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyon s\u00fcrecini bozmas\u0131na izin vermeyeceklerini belirterek, \u201cY\u00fczde 24 olan y\u0131l sonu enflasyon hedefimize ula\u015fmak i\u00e7in ne gerekiyorsa yapaca\u011f\u0131z.\u201d dedi.<\/p>\n
Karahan, ABD\u2019deki temaslar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Anadolu Ajans\u0131n\u0131n (AA) New York Ofisini ziyaret etti.<\/p>\n
Burada g\u00fcndeme ili\u015fkin sorular\u0131 da yan\u0131tlayan Karahan, son d\u00f6nemde enflasyonda ger\u00e7ekle\u015fen gerilemenin baz etkilerinden ziyade s\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n da etkisiyle ana e\u011filimdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015ften kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Karahan, y\u0131l\u0131n kalan\u0131nda da enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte ana e\u011filimdeki iyile\u015fmenin etkili olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u201cY\u00fczde 24 olan y\u0131l sonu enflasyon hedefimize ula\u015fmak i\u00e7in ne gerekiyorsa yapaca\u011f\u0131z.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
S\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015funu devam ettireceklerini vurgulayan Karahan, enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn devam\u0131 i\u00e7in talebin dezenflasyonist seviyelerde seyretmesinin son derece \u00f6nemli oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
\u201cTalep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyon s\u00fcrecini bozmas\u0131na izin vermeyece\u011fiz.\u201d diyen Karahan, bireysel kur korumal\u0131 mevduat hesaplar\u0131ndan T\u00fcrk liras\u0131na ge\u00e7i\u015fin, d\u00f6vize ge\u00e7i\u015fe g\u00f6re daha y\u00fcksek oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
TCMB Ba\u015fkan\u0131 Karahan, gelecek d\u00f6nemde politika faizini belirlerken \u00f6nceli\u011fin dezenflasyon patikas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flamak olaca\u011f\u0131na i\u015faret ederek, \u201cEnflasyonda kal\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve fiyat istikrar\u0131 sa\u011flanana kadar s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fumuzu s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Karahan\u2019\u0131n enflasyonla m\u00fccadeleden para ve faiz politikas\u0131na, kur korumal\u0131 mevduattan T\u00fcrk liras\u0131na ge\u00e7i\u015ften yabanc\u0131 para kredilere kadar \u00e7e\u015fitli konularda AA muhabirinin sorular\u0131na verdi\u011fi yan\u0131tlar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
SORU: Ocak ay\u0131nda enflasyon y\u00fcksek geldi ama \u015fubatta yeniden d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fck. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde enflasyon verilerini nas\u0131l okumal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n CEVAP: Y\u0131ll\u0131k enflasyon, May\u0131s 2024\u2019teki zirvesinden bu yana geriliyor. Dezenflasyon s\u00fcrecinin ilk aylar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, 2023 yaz\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmelerin olu\u015fturdu\u011fu baz etkisinden kaynaklan\u0131yordu. Bu d\u00f6nemde politika faiziyle ilgili beklentileri daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6nlendirebilmek ad\u0131na vurguyu ayl\u0131k fiyat geli\u015fmelerine \u00e7ekmi\u015ftik. Bu do\u011frultuda, mevsimsellikten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ana e\u011filim g\u00f6stergelerinin son birka\u00e7 ayl\u0131k trendine bak\u0131yorduk. Geldi\u011fimiz noktada enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn, baz etkilerinden ziyade s\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n da etkisiyle ana e\u011filimdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015ften kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyoruz. Y\u0131l\u0131n kalan\u0131nda da enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte ana e\u011filimdeki iyile\u015fme etkili olacak. Bunun yan\u0131 s\u0131ra mevsimsellikten ar\u0131nd\u0131rma y\u00f6ntemlerinin salg\u0131n sonras\u0131 de\u011fi\u015fen mevsimselli\u011fi yakalayamad\u0131\u011f\u0131 durumlar oluyor. Bunlar bir araya konuldu\u011funda, ana e\u011filim g\u00f6stergelerini bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131yla k\u0131yaslaman\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyoruz.<\/p>\n Bu g\u00f6zle \u015fubat ay\u0131 ana e\u011filim g\u00f6stergelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, mevsimsellikten ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f B endeksinin 2024 y\u0131l\u0131ndaki y\u00fczde 4,3 seviyesinden 2025 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 2,8 seviyesine ve C endeksinin de y\u00fczde 3,7\u2019den y\u00fczde 2,4\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Bilindi\u011fi \u00fczere bu iki endeks ocak, \u015fubat ve temmuz aylar\u0131nda para politikas\u0131n\u0131n etki alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan, ge\u00e7ici fakt\u00f6rlerin etkisiyle y\u00fckseliyor. Bu aylarda medyan ve SATRIM gibi da\u011f\u0131l\u0131ma ba\u011fl\u0131 g\u00f6stergeler, enflasyonun seyri konusunda daha iyi fikir verebiliyor. Medyan fiyat art\u0131\u015flar\u0131, ge\u00e7en sene ocak-\u015fubat d\u00f6nemindeki ayl\u0131k ortalama y\u00fczde 4,7\u2019den bu sene ayn\u0131 d\u00f6nemde y\u00fczde 2,1\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc. SATRIM\u2019de de benzer bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fck. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bir araya koydu\u011fumuzda ayl\u0131k ana e\u011filimin ge\u00e7en seneden bu yana B ve C g\u00f6stergelerinde \u00fc\u00e7te bir oran\u0131nda, medyan ve SATRIM\u2019de ise yar\u0131 yar\u0131ya kadar azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n \u2013 \u201cHedefimize ula\u015fmak i\u00e7in ne gerekiyorsa yapaca\u011f\u0131z\u201d<\/strong><\/p>\n Enflasyon dinamiklerini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan enflasyona alt kalem baz\u0131nda bakmakta da fayda var. Y\u0131ll\u0131k enflasyon geli\u015fmeleri ba\u011flam\u0131nda, mal enflasyonunun d\u00fc\u015f\u00fck seyretti\u011fini, hizmet taraf\u0131nda ise kat\u0131l\u0131klar\u0131n k\u0131r\u0131lmaya ba\u015flamakla birlikte seviyenin y\u00fcksek oldu\u011funu de\u011ferlendiriyoruz. Burada zamana ba\u011fl\u0131 fiyat belirleme ve ge\u00e7mi\u015f enflasyona endeksleme e\u011filimi y\u00fcksek olan kira ve e\u011fitim kalemleri \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Y\u0131ll\u0131k kira enflasyonu, ge\u00e7en sene \u015fubat ay\u0131nda y\u00fczde 121 iken bu sene y\u00fczde 97\u2019ye geldi. Bu kalemde hem seviye y\u00fcksek hem de dezenflasyon yava\u015f. E\u011fitimde de benzer \u015fekilde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir iyile\u015fme g\u00f6zlemliyoruz.<\/p>\n \u00d6te yandan, hizmet grubunda para politikas\u0131na daha duyarl\u0131 kalemlerde belirgin bir iyile\u015fme g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin, lokanta ve otel enflasyonu y\u00fczde 95\u2019ten y\u00fczde 46\u2019ya geriledi. Bu da asl\u0131nda parasal s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu tip hizmet enflasyonunu d\u00fc\u015f\u00fcrmekte etkili oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n Y\u00fczde 24 olan y\u0131l sonu enflasyon hedefimize ula\u015fmak i\u00e7in ne gerekiyorsa yapaca\u011f\u0131z. S\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fumuzu devam ettirerek enflasyonu y\u0131l sonu hedeflerimizle uyumlu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrmeye devam edece\u011fiz.<\/p>\n SORU: Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011finde talep g\u00fc\u00e7l\u00fc geldi. Bu veri enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc i\u00e7in ne anlama geliyor?<\/strong><\/p>\n CEVAP: D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011fe ait milli gelir verileri a\u00e7\u0131klanmadan talep ko\u015fullar\u0131n\u0131 anlayabilmek ad\u0131na kartl\u0131 harcamalar, kredi b\u00fcy\u00fcmesi, perakende sat\u0131\u015f gibi verileri takip ediyorduk. S\u00f6z konusu veriler, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte talebin bir miktar diren\u00e7li olmakla birlikte dezenflasyonist seviyelerde oldu\u011funu g\u00f6steriyordu. \u015eubat sonunda a\u00e7\u0131klanan ilgili b\u00fcy\u00fcme verisi, talebin bizim tahminimizden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Nitekim, son PPK karar metninde de bunu vurgulad\u0131k. Enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn devam etmesi i\u00e7in talebin dezenflasyonist seviyelerde seyretmesi son derece \u00f6nemli. Bu do\u011frultuda ilk \u00e7eyre\u011fe ait a\u00e7\u0131klanan verilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, perakende sat\u0131\u015flar\u0131n ocak ay\u0131nda g\u00fcc\u00fcn\u00fc korudu\u011funu, \u00f6te yandan ta\u015f\u0131t ticareti ve toptan ticaret hacimlerinin geriledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kredi b\u00fcy\u00fcmesi, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011fe g\u00f6re daha \u0131l\u0131ml\u0131. Kartla yap\u0131lan harcama verileri, ocak ve \u015fubat aylar\u0131nda daha zay\u0131f bir seyre i\u015faret ediyor.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla, ilk \u00e7eyre\u011fe ili\u015fkin mevcut talep g\u00f6stergeleri, bir miktar belirsizlik i\u00e7ermekle birlikte t\u00fcketici harcamalar\u0131n\u0131n bir \u00f6nceki \u00e7eyrekte g\u00f6zlenen art\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan daha \u0131l\u0131ml\u0131 seyretti\u011fini ima ediyor. \u0130lk \u00e7eyre\u011fe ili\u015fkin talep g\u00f6stergelerinin birikmesiyle bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc de\u011ferlendirmeye devam edece\u011fiz. Talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyon s\u00fcrecini bozmas\u0131na izin vermeyece\u011fiz.<\/p>\n<\/p><\/div>\n