{"id":78872,"date":"2025-03-27T11:29:54","date_gmt":"2025-03-27T08:29:54","guid":{"rendered":"https:\/\/kibrisdakik.com\/index.php\/2025\/03\/27\/bugun-dunya-tiyatro-gunu-izel-seylani-politik-durusu-olmayan-karagoz-maskaraliktan-oteye-gitmez\/"},"modified":"2025-03-27T11:29:54","modified_gmt":"2025-03-27T08:29:54","slug":"bugun-dunya-tiyatro-gunu-izel-seylani-politik-durusu-olmayan-karagoz-maskaraliktan-oteye-gitmez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kibrisdakik.com\/?p=78872","title":{"rendered":"Bug\u00fcn D\u00fcnya Tiyatro G\u00fcn\u00fc. \u0130zel Seylani: Politik duru\u015fu olmayan Karag\u00f6z, maskaral\u0131ktan \u00f6teye gitmez"},"content":{"rendered":"
\n
\n <\/div>\n

Geleneksel g\u00f6lge oyunu, Karag\u00f6z ve Hacivat\u2019\u0131 K\u0131br\u0131s\u2019ta ya\u015fatmak ve yeni nesillere sevdirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan tiyatro sanat\u00e7\u0131s\u0131 \u0130zel Seylani, bu \u00e7abalar\u0131nda on y\u0131l\u0131 geride b\u0131rakt\u0131.<\/span><\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda geleneksel Ramazan e\u011flencesi olan Karag\u00f6z ve Hacivat\u2019\u0131 yerel fig\u00fcrlerle destekleyen oyuncu ve g\u00f6lge oyunu \u201chayali\u201dsi \u0130zel Seylani, Karag\u00f6z\u2019\u00fcn yaln\u0131zca bir \u00e7ocuk e\u011flencesi de\u011fil, politik hiciv i\u00e7eren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir geleneksel tiyatro bi\u00e7imi oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/span><\/p>\n

Hiciv ve ironi i\u00e7ermeyen, g\u00fcncelle ba\u011f kurmayan Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n \u201cmaskaral\u0131\u011fa\u201d d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fine dikkat \u00e7eken Seylani, tiyatronun \u00f6z\u00fcn\u00fcn duru\u015f g\u00f6stermek oldu\u011funu belirterek, Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n da bu\u00a0anlay\u0131\u015fla<\/u>\u00a0ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini dile getirdi.<\/span><\/p>\n

Yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok say\u0131da tiyatro oyunu ve film projesinde rol alan sanat\u00e7\u0131 \u0130zel Seylani, 10\u2019uncu y\u0131l\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6lge oyunu yolculu\u011funu TAK muhabirine anlatt\u0131.<\/span><\/p>\n

Seylani, Karag\u00f6z g\u00f6lge oyunu hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak, bu somut olmayan k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131 ya\u015fatmak ve yeni nesillere sevdirmek ad\u0131na y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130zel Seylani, belediyelerle i\u015f birli\u011fi halinde g\u00f6lge oyununu bir\u00e7ok yerle\u015fim birimine ta\u015f\u0131yarak \u00f6zveriyle sahneliyor. Sanat\u00e7\u0131 ayr\u0131ca \u00f6zel g\u00fcnlerdeki g\u00f6sterileriyle de fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131yor.<\/span><\/p>\n

-\u201cProfesyonel g\u00f6steriler ba\u015flayal\u0131 10 y\u0131l oldu\u201d<\/span><\/p>\n

\u201cYardak\u201d yani yard\u0131mc\u0131s\u0131 H\u00fcseyin Kasapo\u011flu ile profesyonel g\u00f6lge oyunu g\u00f6sterilerine, 27 Mart 2015\u2019te, Beyarmudu Belediyesi\u2019nde d\u00fczenlenen Mesarya 1. Tiyatro \u015e\u00f6leni\u2019nde, \u201cKarag\u00f6z Parag\u00f6z\u201d oyunuyla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Seylani, bu oyunun ada genelinde sahnelendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n

Lefko\u015fa Belediye Tiyatrosu\u2019nun Bandabuliya Sahnesi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda oynanan \u201cSihirli Sebzeler\u201din 120\u2019yi a\u015fk\u0131n temsil yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Seylani, be\u015f y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cGizli Hazine\u201d oyunun ise kendi at\u00f6lyesi \u201cHayalhane 127\u201dnin ilk yap\u0131m\u0131 oldu\u011funu kaydetti.<\/span><\/p>\n

\u201cGizli Hazine\u201d oyununu 10 y\u0131lda 300\u2019\u00fcn \u00fczerinde kez sahneledi\u011fini belirten Seylani, oyunun Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Bart\u0131n, Bursa, Adana ve \u0130stanbul\u2019da, ayr\u0131ca Londra ve Berlin\u2019de izleyiciyle bulu\u015ftu\u011funu anlatt\u0131. Seylani, ayn\u0131 oyunu ge\u00e7en yaz G\u00fcney K\u0131br\u0131s\u2019ta Rumca olarak sahneledi\u011fini, bu s\u00fcre\u00e7te Vasilis Papitis\u2019in kendisine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu aktard\u0131.<\/span><\/p>\n

\u0130ngiltere\u2019de y\u00fcksek lisans e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda hocas\u0131n\u0131n \u201cGeleneksel T\u00fcrk tiyatrosu nedir?\u201d sorusuyla Karag\u00f6z\u2019e y\u00f6neldi\u011fini anlatan Seylani, Bat\u0131 tiyatrosunu i\u00e7selle\u015ftirdikten sonra geleneksel tiyatronun de\u011ferini kavrad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Hasan Erkek, Nurhan Karada\u011f ve Metin And gibi isimlerden beslendi\u011fini dile getiren Seylani, \u201cK\u0131br\u0131s\u2019ta bu gelene\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in sorumluluk hissediyorum.\u201d dedi.<\/span><\/p>\n

-\u201cK\u0131br\u0131s\u2019a \u00f6zg\u00fc karakterler yazd\u0131m\u201d<\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki geleneksel Karag\u00f6z oyunlar\u0131nda yer alan etnik stereotiplere mesafeli durdu\u011funu dile getiren Seylani, kendi yazd\u0131\u011f\u0131 oyunlarda K\u0131br\u0131s\u2019a \u00f6zg\u00fc karakterler olu\u015fturdu\u011funu anlatt\u0131. Bu karakterlerin zamanla geleneksel yap\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelebildi\u011fini s\u00f6yleyen Seylani, 10 y\u0131l \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 oyunlarda ortaya \u00e7\u0131kan baz\u0131 karakterleri h\u00e2l\u00e2 kullanmaya devam etti\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle ifade etti:<\/span><\/p>\n

\u201cM\u00e2ni ile konu\u015fan di\u015fsiz bir \u2018gocagar\u0131\u2019 karakteri yaratt\u0131k. \u0130zleyiciyle ba\u011f kurdu, sevildi ve ben bu karakteri on y\u0131ld\u0131r oyunlar\u0131mda kullan\u0131yorum. Bu art\u0131k gelene\u011fin par\u00e7as\u0131 oldu diyebiliriz. Halkla ba\u011f kurabilen, ger\u00e7eklik ta\u015f\u0131yan fig\u00fcrler zamanla geleneksel yap\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olabiliyor.\u201d<\/span><\/p>\n

K\u0131br\u0131s\u2019ta ya\u015fayan bir\u00e7ok fig\u00fcr\u00fcn bu t\u00fcr anlat\u0131lar i\u00e7in zengin bir kaynak sundu\u011funu s\u00f6yleyen Seylani, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde yer edinmi\u015f ki\u015filiklerin de sahneye ta\u015f\u0131nabildi\u011fini anlatt\u0131:<\/span><\/p>\n

\u201cMesela Anibal. \u015eimdi Saffet Anibal\u2019\u0131n bir tasvirini oynatsak, herkes tan\u0131r. Bu t\u00fcr yerel fig\u00fcrlere tutunmam\u0131z gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Aksi takdirde yeni nesle ula\u015fmakta zorlan\u0131yoruz.\u201d<\/span><\/p>\n

-\u201cPolitik duru\u015fu olmayan Karag\u00f6z maskaral\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr\u201d<\/span><\/p>\n

Karag\u00f6z oyunlar\u0131nda politik ele\u015ftiriye mutlaka yer verdi\u011fini dile getiren Seylani, \u201cKarag\u00f6z Parag\u00f6z\u201d oyununda k\u00f6y isimleri \u00fczerinden sava\u015f sonras\u0131 ya\u015fananlar\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201cSihirli Sebzeler\u201dde Lefko\u015fa\u2019n\u0131n tarihi dokusu ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam konular\u0131n\u0131 ele\u015ftirel bir dille i\u015fledi\u011fini anlatt\u0131. Seylani, \u201cGizli Hazine\u201d oyununda ise Karag\u00f6z\u2019\u00fcn Karpaz\u2019daki do\u011fal ya\u015famla temas kurdu\u011fu bir hik\u00e2ye \u00fczerinden, \u00e7evre bilinci ve ekolojik fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Seylani bu oyunda, deniz kirlili\u011fine dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla Hacivat karakterinin bal\u0131k tutmaya g\u00f6nderildi\u011fini, sahnede \u00e7\u0131kan plastik at\u0131klarla g\u00fcncel \u00e7evre sorunlar\u0131na vurgu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/span><\/p>\n

Karag\u00f6z oyunlar\u0131nda en de\u011ferli unsurun politik ele\u015ftiri oldu\u011funu vurgulayan \u0130zel Seylani, hiciv ve ironi i\u00e7ermeyen, g\u00fcncelle ba\u011f kurmayan Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n \u201cmaskaral\u0131\u011fa\u201d d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini vurgulad\u0131. Seylani, tiyatronun \u00f6z\u00fcn\u00fcn s\u00f6z ve duru\u015f oldu\u011funu belirterek, Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n da bu anlay\u0131\u015fla ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle dile getirdi:<\/span><\/p>\n

\u201cBenim yazd\u0131\u011f\u0131m ve on y\u0131ld\u0131r oynad\u0131\u011f\u0131m Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli de\u011feri politik duru\u015fudur. \u00c7ocuklara da oynasak baz\u0131 konularda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak istiyoruz. Bunu didaktik bir \u015fekilde, parmak sallayarak ya da kafas\u0131na vurarak de\u011fil; estetik, felsefi ve bi\u00e7imsel bir dille yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.\u201d<\/span><\/p>\n

Geleneksel Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki baz\u0131 i\u00e7eriklerinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz de\u011ferleriyle uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Seylani, kendi oyunlar\u0131nda e\u015fitlik\u00e7i ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsediklerini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/span><\/p>\n

\u201cBug\u00fcn eski oyunlardaki etnik k\u00f6ken temelli espriler, milliyet\u00e7ilik pompalayan, kendinden olmayan\u0131 \u00f6tekile\u015ftiren anlay\u0131\u015f bizim kabul edebilece\u011fimiz bir \u015fey de\u011fil. Biz insanlarla birlikte hayvanlar\u0131n, do\u011fan\u0131n ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n uyum i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya hayal ediyoruz. Karag\u00f6z oyunlar\u0131m\u0131zda da bunu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.\u201d<\/span><\/p>\n

-\u201cSadece \u00e7ocuklara de\u011fil, yeti\u015fkinlere de hitap ediyor\u201d<\/span><\/p>\n

Karag\u00f6z oyunlar\u0131n\u0131n sadece \u00e7ocuklara de\u011fil, yeti\u015fkinlere de hitap etti\u011fini s\u00f6yleyen Seylani, toplumsal ger\u00e7ek\u00e7i bir tiyatro anlay\u0131\u015f\u0131yla oyunlar\u0131n\u0131 sahneledi\u011fini kaydetti. Seylani, bu yakla\u015f\u0131m\u0131 somutla\u015ft\u0131ran bir \u00f6rne\u011fi \u015fu s\u00f6zlerle aktard\u0131:<\/span><\/p>\n

\u201cYaz aylar\u0131nda elektrik faturalar\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fckseldi\u011fi bir d\u00f6nemde, \u2018Gizli Hazine\u2019 adl\u0131 oyunda Karag\u00f6z tavuk olur, kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan y\u0131lana \u2018Garda\u015fc\u0131\u011f\u0131m batsalli, ne zaman uyand\u0131n be k\u0131\u015f uykusundan?\u2019 der. Y\u0131lan da \u2018Havalar \u0131s\u0131nd\u0131, art\u0131k uyand\u0131m\u2019 der. Karag\u00f6z de devam eder: \u2018Bir \u015fey soray\u0131m sana, bu kadar zaman yatt\u0131n\u0131z, klimalar a\u00e7\u0131k\u2026 Elektrik faturas\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6dersiniz?\u2019 Y\u0131lan da \u2018Biz topra\u011f\u0131n alt\u0131nda ya\u015far\u0131k, \u00f6demeyik\u2019 diye yan\u0131t verir. Karag\u00f6z ise \u2018Bu gidi\u015fle biz de topra\u011f\u0131n alt\u0131na ta\u015f\u0131nacay\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fcnde faturalar\u0131 kald\u0131ram\u0131yoruk\u2019 der. Bu t\u00fcr k\u00fc\u00e7\u00fck detaylar hem \u00e7ocuklar\u0131n hem yeti\u015fkinlerin fark\u0131nda oldu\u011fu \u015feyler. Biz sanat\u00e7\u0131 olarak bunlar\u0131 dile getirdi\u011fimizde toplumsal misyonumuzu yerine getirdi\u011fimize inan\u0131yoruz.\u201d<\/span><\/p>\n

-Ustal\u0131k ni\u015fanesi p\u00fcsk\u00fcl\u2026<\/span><\/p>\n

Bursa\u2019da kat\u0131ld\u0131klar\u0131 festivallerin ard\u0131ndan Karag\u00f6z oyunlar\u0131 i\u00e7in Bursa\u2019dan sanat\u00e7\u0131 davet etmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan \u0130zel Seylani, bu s\u00fcre\u00e7te tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 usta sanat\u00e7\u0131 Tayfun \u00d6zeren\u2019in kendisine geleneksel Karag\u00f6z perdesini hediye etti\u011fini s\u00f6yledi. Seylani, bu perdeyle ilgili ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 deneyimi \u015f\u00f6yle aktard\u0131:<\/span><\/p>\n

\u201cTayfun Hoca, benim Karag\u00f6z Parag\u00f6z oyunumu K\u0131br\u0131s\u2019ta izledi. Bizim davet etti\u011fimiz bir festivalde ba\u015fka bir oyun i\u00e7in buradayd\u0131. Giderken perdesini bana b\u0131rakt\u0131 ve \u2018Sen bu perdeyi hak ediyorsun\u2019 dedi. Perdenin \u00f6n\u00fcnde geleneksel olarak p\u00fcsk\u00fcller olur. Ama bu perdede bir p\u00fcsk\u00fcl eksikti. Nedenini sordu\u011fumda, \u2018Bunu sana birka\u00e7 sene sonra s\u00f6yleyece\u011fim\u2019 dedi.\u201d<\/span><\/p>\n

Y\u0131llar sonra Bursa\u2019da b\u00fcy\u00fck ustalar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir etkinli\u011fe en gen\u00e7 Karag\u00f6zc\u00fc olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Seylani, orada yeniden g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc Tayfun \u00d6zeren\u2019in eksik p\u00fcsk\u00fcl\u00fcn anlam\u0131n\u0131 kendisine \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131:<\/span><\/p>\n

\u201cHi\u00e7bir zaman \u2018olduk\u2019 deme l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok\u201d<\/span><\/p>\n

\u201c\u2018Ne zaman ki usta oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn, o zaman takabilece\u011fin bir p\u00fcsk\u00fcl. O p\u00fcsk\u00fcl, art\u0131k oldum demektir\u2019 dedi. Kendi ustas\u0131n\u0131n da o p\u00fcsk\u00fcl\u00fc hi\u00e7 takmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ben de takmad\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fin bir anlay\u0131\u015f bi\u00e7imi oldu\u011funa inan\u0131yorum. S\u00fcrekli \u00f6\u011freniyoruz, hi\u00e7bir zaman \u2018olduk\u2019 deme l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok. Ben Tayfun Hoca\u2019n\u0131n perdesini kulland\u0131\u011f\u0131m s\u00fcrece \u00f6\u011frenmeye devam edece\u011fim. O y\u00fczden o p\u00fcsk\u00fcl eksik kalacak bu perdede\u2026\u201d<\/span><\/p>\n

-\u201cGen\u00e7ler mesafeli\u201d<\/span><\/p>\n

Sanat\u00e7\u0131 \u0130zel Seylani, g\u00f6lge oyunu gelene\u011fini ya\u015fatmak i\u00e7in bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k olduklar\u0131n\u0131, \u00f6\u011frenmek isteyen herkese destek vermeye haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 kaydederek, \u00f6te yandan yeni mezun oyuncular\u0131n Karag\u00f6z\u2019e ilgi g\u00f6stermedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/span><\/p>\n

G\u00f6lge oyunu sanat\u0131n\u0131n zorluklar\u0131na da dikkat \u00e7eken Seylani, bu alan\u0131n ilgi g\u00f6rmemesinin nedenlerini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131:<\/span><\/p>\n

\u201cNe yaz\u0131k ki oyunculuk mezunlar\u0131 Karag\u00f6z\u2019\u00fc kolay bir alan olarak g\u00f6rm\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1-2 sesle de\u011fil, 10-12 farkl\u0131 sesle karakterleri canland\u0131rmak gerekiyor. Bu da ciddi bir \u00e7al\u0131\u015fma, azim ve disiplin istiyor. Ayr\u0131ca sadece oyunu oynamakla da bitmiyor. Ba\u011flant\u0131 kurman\u0131z, sponsor bulman\u0131z, perde kurman\u0131z, oyunlar\u0131 organize etmeniz gerekiyor. T\u00fcm bunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yeni nesil Karag\u00f6z\u2019e yeterince ilgi g\u00f6stermiyor.\u201d<\/span><\/p>\n

-Yeni proje: \u201cYaban R\u00fcyas\u0131\u201d<\/span><\/p>\n

Yeni oyunlar hakk\u0131ndaki soru \u00fczerine \u201cYaban R\u00fcyas\u0131\u201d adl\u0131 bir projenin haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Seylani, g\u00f6lge oyununun daha fazla \u00e7ocu\u011fa ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in belediyelerle i\u015f birli\u011fi ba\u015flatt\u0131klar\u0131n\u0131 kaydetti.<\/span><\/p>\n

Oyunlar\u0131n uzak b\u00f6lgelerdeki \u00e7ocuklara ula\u015fmas\u0131nda ya\u015fanan sorunlar\u0131n kendisini \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Seylani, bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te, belediyelerle i\u015f birli\u011fi yapmaya haz\u0131rland\u0131klar\u0131n\u0131 da anlatt\u0131.<\/span><\/p>\n

TAK\/BRT<\/p>\n<\/p><\/div>\n