![\"\"](\"https:\/\/brtk.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/16\/174739620724920250515_2_69055446_112960071-scaled.jpg?ver=da4dadb7e01c68d4f4c9e2107c694911\")
<\/div>\nTarihinde ilk kez halka kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7an \u0130ngiltere\u2019nin i\u00e7 istihbarat servisi MI5, 100 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc gizli operasyonlar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karan bir sergiye imza att\u0131.<\/p>\n
\u0130ngiliz Ulusal Ar\u015fivi ile yap\u0131lan i\u015fbirli\u011fi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan \u201cMI5: Resmi S\u0131rlar\u201d sergisi, Britanya\u2019n\u0131n en gizli kurumlar\u0131ndan birinin i\u00e7 i\u015fleyi\u015fine nadir bir bak\u0131\u015f sunuyor. Sergi, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6nemindeki casusluktan ter\u00f6rle m\u00fccadele faaliyetlerine kadar bir\u00e7ok d\u00f6nemi kaps\u0131yor.<\/p>\n
Londra\u2019daki Ulusal Ar\u015fivler\u2019de eyl\u00fcl sonuna kadar ziyarete a\u00e7\u0131k olacak sergi, Britanya istihbarat tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n
Sergi; MI5\u2019\u0131n hikayesini, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinden ba\u015flayarak iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131, So\u011fuk Sava\u015f casuslu\u011fu, yerli tehditler ve dijital \u00e7a\u011fda ter\u00f6rle m\u00fccadele s\u00fcre\u00e7lerini anlat\u0131yor.<\/p>\n
Uzun s\u00fcredir m\u00fch\u00fcrl\u00fc dosyalar, casus romanlar\u0131ndan f\u0131rlam\u0131\u015f gibi duran fiziksel e\u015fyalar\u0131n halk\u0131n ilgisine sunuldu\u011fu sergide olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekici ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 nesneler yer al\u0131yor.<\/p>\n
\u2013 Casuslar, sabotajc\u0131lar ve 110 y\u0131ll\u0131k bir limon<\/strong><\/p>\n AA muhabirine a\u00e7\u0131klamada bulunan k\u00fcrat\u00f6r ve tarih\u00e7i Mark Dunton, sergiye ili\u015fkin, \u201cMI5 ilk kez ba\u015fka bir kurumla kendi tarihine dair bir i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor. Bu anlamda yepyeni bir alan a\u00e7\u0131yoruz.\u201d dedi.<\/p>\n Alman casus Karl Muller taraf\u0131ndan 1915\u2019te g\u00f6r\u00fcnmez m\u00fcrekkep olarak kullan\u0131lan, kurumu\u015f ve kararm\u0131\u015f 110 y\u0131ll\u0131k limona i\u015faret eden Dunton, \u201cSimsiyah, buru\u015fmu\u015f, s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumda ama ar\u015fivimizin bir par\u00e7as\u0131. Muller bu limonun suyunu g\u00f6r\u00fcnmez yaz\u0131 i\u00e7in kullan\u0131yordu. Masum g\u00f6r\u00fcnen i\u015f mektuplar\u0131n\u0131n sat\u0131r aralar\u0131na yaz\u0131yordu.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n Dunton, Sovyet ajan\u0131 olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan Kroger \u00e7iftinin evinde bulunan gizli telsiz vericiye ili\u015fkin de \u201cBu vericiyle Moskova\u2019ya fla\u015f mesajlar, her t\u00fcrden gizli bilgi yolluyorlard\u0131. Ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fcleyici \u015feyler var bu sergide.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n MI5\u2019\u0131 duyan baz\u0131 insanlar\u0131n hemen James Bond ve onun hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Dunton, \u201cAma biz burada MI5\u2019\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyoruz, ba\u015far\u0131lar\u0131 da, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 da.\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n Mark Dunton s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n \u201c\u0130nsanlar\u0131n her g\u00fcn bu dosyalar\u0131 inceledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Detaylara olan ilgileri inan\u0131lmaz. Dinleme cihazlar\u0131ndan elde edilen konu\u015fmalar ya da MI5 ajanlar\u0131n\u0131n sokakta takip ettikleri ki\u015filere dair yazd\u0131klar\u0131 raporlar gibi belgeler var.\u201d<\/p>\n \u2013 Bond\u2019un \u00f6tesindeki ger\u00e7ek d\u00fcnya<\/strong><\/p>\n Sergide, \u00fcnl\u00fc casus Guy Burgess\u2019in Sovyetler\u2019e ka\u00e7madan \u00f6nce Reform Kul\u00fcb\u00fc\u2019nde unuttu\u011fu deri evrak \u00e7antas\u0131 ve bir ba\u015fka \u00fcnl\u00fc Cambridge Be\u015flisi \u00fcyesi olan Kim Philby\u2019nin 1963\u2019teki itiraf\u0131na dair yeni belgeler de sergilenenler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n James Bond\u2019un cazibeli d\u00fcnyas\u0131ndan \u00e7ok uzakta olan sergi, kar\u015f\u0131 istihbarat\u0131n zorlu ve titiz ger\u00e7ekli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Dinleme cihazlar\u0131ndan al\u0131nan telefon konu\u015fmalar\u0131 d\u00f6k\u00fcmleri, takip raporlar\u0131 ve daha \u00f6nce gizli olan foto\u011fraflar\u0131n g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi sergide, ziyaret\u00e7iler, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde yeniden olu\u015fturulmu\u015f 20 vaka dosyas\u0131n\u0131 inceleyerek bir MI5 analisti gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilme imkan\u0131na da sahip olabilecek.<\/p>\n So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemindeki g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 ve Cambridge Be\u015flisi gibi s\u0131zmalar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zararlar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi sergi MI5\u2019\u0131n hatalar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n \u00d6te yandan, sergi baz\u0131 \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131 da \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yakalanan Alman ajanlar\u0131n \u00e7ifte ajana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flayan Double Cross Operasyonu gibi b\u00fcy\u00fck zaferler vurgulan\u0131yor.<\/p>\n Sergide ayr\u0131ca, i\u00e7i\u015fleri bakan\u0131 olarak 6 y\u0131l MI5\u2019tan sorumlu bulunan Eski Ba\u015fbakan Theresa May ile eski MI5 genel m\u00fcd\u00fcrleri ve istihbarat tarih\u00e7isi Christopher Andrew gibi siyasi fig\u00fcrlerle yap\u0131lan video r\u00f6portajlara da yer veriliyor.<\/p>\n Ulusal Ar\u015fivler y\u0131llard\u0131r MI5\u2019\u0131n gizlili\u011fi kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f belgelerini al\u0131yordu, ancak bu sergi, ajans\u0131n ilk kez kapsaml\u0131 ve kamusal bir \u015fekilde kendi tarihini anlatmay\u0131 kabul etti\u011fi etkinlik olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n