<\/p>\n
\n\tT\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) Ba\u015fkan\u0131 Karahan, y\u0131l\u0131n 3. Enflasyon Raporu’nun tan\u0131t\u0131m\u0131 amac\u0131yla \u0130stanbul Finans Merkezi’ndeki T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 Yerle\u015fkesi’nde d\u00fczenlenen bilgilendirme toplant\u0131s\u0131nda konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tBu enflasyon raporu itibar\u0131yla orta vadeli tahminlerin sunulmas\u0131na ili\u015fkin \u00e7er\u00e7evede bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gitme karar\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Karahan, “Yeni yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zda kullanaca\u011f\u0131m\u0131z iki ana kavram\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek isterim: Enflasyon raporlar\u0131m\u0131zda a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131z tahminler ile taahh\u00fct ve \u00e7\u0131pa i\u015flevi g\u00f6recek olan y\u0131l sonu odakl\u0131 ara hedeflerimiz” dedi.<\/p>\n
\n\tKarahan, “Bir di\u011fer ifadeyle bundan b\u00f6yle, veri ak\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak revize edebilece\u011fimiz enflasyon tahminlerimizin yan\u0131 s\u0131ra rapor d\u00f6nemleri aras\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc geli\u015fmeler olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fimiz ara hedeflerimizle kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tBu ara hedeflerin, orta vadede enflasyonun y\u00fczde 5\u2019e gitti\u011fi dezenflasyon s\u00fcrecinde, daha k\u0131sa bir vadede ula\u015f\u0131lmas\u0131 taahh\u00fct edilen y\u0131l sonu enflasyon d\u00fczeyleri oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Karahan, bu ba\u011flamda, ara hedeflerin i\u00e7sel para politikas\u0131 patikas\u0131n\u0131 belirlerken referans olarak al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
\n\tKarahan, b\u00f6ylece, kontrol ufku i\u00e7erisinde enflasyonun ara hedeflere yak\u0131nsamas\u0131n\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\n\tBu noktada para politikas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n enflasyona nihai etkisinin en y\u00fcksek seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme i\u015faret eden “kontrol ufku” kavram\u0131n\u0131n \u00f6nemini de hat\u0131rlatan Karahan, para politikas\u0131n\u0131n gecikmeli etkileri de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde T\u00fcrkiye i\u00e7in kontrol ufkunun \u015fu andan itibaren 12 ile 24 ay aras\u0131ndaki d\u00f6nem olarak tan\u0131mlayabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tKarahan, son d\u00f6nemde k\u00fcresel ticarette tarife oranlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla azalan belirsizli\u011fin, k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcme beklentilerini s\u0131n\u0131rl\u0131 bir miktar iyile\u015ftirdi\u011fine i\u015faret ederek, bu nedenle, d\u0131\u015f talebe ili\u015fkin varsay\u0131mlar\u0131 yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellediklerini aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tJeopolitik gerilimlerle t\u0131rmanan emtia fiyatlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, ham petrol ve ithalat fiyatlar\u0131na dair varsay\u0131mlar\u0131 da yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellediklerini bildiren Karahan, g\u0131da fiyatlar\u0131 varsay\u0131mlar\u0131n\u0131n bir \u00f6nceki rapora k\u0131yasla 2025 y\u0131l\u0131 i\u00e7in sabit kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 2026 y\u0131l\u0131 i\u00e7in ise yukar\u0131 g\u00fcncellendi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\n\tFatih Karahan, tahminleri ve ara hedefleri olu\u015ftururken, fiyat istikrar\u0131 sa\u011flanana kadar para politikas\u0131ndaki s\u0131k\u0131 duru\u015fu s\u00fcrd\u00fcreceklerini esas ald\u0131klar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
\n\tAyr\u0131ca ekonomi politikalar\u0131ndaki e\u015f g\u00fcd\u00fcm\u00fcn de devam edece\u011fi varsay\u0131m\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren Karahan, “Bu \u00e7er\u00e7evede, 2025 y\u0131l sonunda enflasyonun y\u00fczde 25 ile y\u00fczde 29 aral\u0131\u011f\u0131nda olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyoruz. 2026 sonu i\u00e7in ise tahminlerimiz, enflasyonun y\u00fczde 13 ile y\u00fczde 19 aral\u0131\u011f\u0131na gerileyece\u011fine i\u015faret ediyor” dedi.<\/p>\n
\n\tKarahan, k\u00fcresel belirsizliklerin azalmas\u0131n\u0131n ve enflasyonun daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelere gelmesinin etkisiyle tahmin aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceki rapor d\u00f6nemine g\u00f6re daraltt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, bu de\u011ferlerin daha \u00f6nce de payla\u015f\u0131lan enflasyon tahminlerini ve ilgili aral\u0131klar\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\n\tBu raporda farkl\u0131 olarak, enflasyon ara hedeflerini de payla\u015fan Karahan, “\u00d6nceki raporlarda 2025 y\u0131l sonu enflasyon tahminimiz olan y\u00fczde 24 de\u011ferini, 2025 y\u0131l\u0131 ara hedefimiz olarak koruyoruz. 2026 ve 2027 y\u0131llar\u0131 i\u00e7in ise enflasyon ara hedeflerimizi s\u0131ras\u0131yla y\u00fczde 16 ve y\u00fczde 9 olarak belirledik. Enflasyonun 2027 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 9\u2019a geriledikten sonra orta vadede y\u00fczde 5 seviyesinde istikrar kazanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tKarahan, ge\u00e7en d\u00f6nemde enflasyon tahminlerinde bir de\u011fi\u015fim olmas\u0131 durumunda g\u00fcncellemenin kaynaklar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 an\u0131msatarak, bu rapordan itibaren ise bu ileti\u015fimi y\u0131l sonu enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmesinin “ara hedeften farkl\u0131la\u015fmas\u0131” durumunda yapacaklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Karahan, bir farkl\u0131la\u015fma olmas\u0131 halinde sapman\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131, takip eden y\u0131l\u0131n ilk Enflasyon Raporunda payla\u015facaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t\u00d6te yandan \u00f6nceki raporda, 2026 y\u0131l\u0131 “enflasyon tahminini” y\u00fczde 12 olarak payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Karahan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) Ba\u015fkan\u0131 Karahan, y\u0131l\u0131n 3. Enflasyon Raporu’nun tan\u0131t\u0131m\u0131 amac\u0131yla \u0130stanbul Finans Merkezi’ndeki T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 Yerle\u015fkesi’nde d\u00fczenlenen bilgilendirme toplant\u0131s\u0131nda konu\u015ftu.
Bu enflasyon raporu itibar\u0131yla orta vadeli tahminlerin sunulmas\u0131na ili\u015fkin \u00e7er\u00e7evede bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gitme karar\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Karahan, “Yeni yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zda kullanaca\u011f\u0131m\u0131z iki ana kavram\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek isterim: Enflasyon raporlar\u0131m\u0131zda<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":88565,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[101,86],"tags":[],"class_list":["post-88564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-turkiye"],"yoast_head":"\n
\n\t“Yeni yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde, 2026 y\u0131l\u0131 “enflasyon ara hedefini” y\u00fczde 16 olarak belirledik. Aradaki 4 puanl\u0131k fark\u0131n detaylar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, daha y\u00fcksek g\u0131da fiyatlar\u0131 varsay\u0131m\u0131n\u0131n ara hedefi 0,9 puan yukar\u0131 \u00e7ekti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Ara hedef \u00fczerinde, enflasyon ana e\u011filimi ve ataleti 1,9 puan, b\u00fcy\u00fck oranda petrol fiyat\u0131 varsay\u0131m\u0131ndaki g\u00fcncellemeye ba\u011fl\u0131 olarak da TL cinsi ithalat fiyatlar\u0131 1,2 puan yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc etki yapt\u0131. Dezenflasyon s\u00fcrecinde, ara hedeflerimize ula\u015fmak i\u00e7in s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fumuzu s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.”<\/em><\/p>\n
\n\t“Temkinli duru\u015fumuzun s\u00fcrmesiyle enflasyonun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde istikrarl\u0131 olarak gerileyece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz”<\/h2>\n
\n\tTCMB Ba\u015fkan\u0131 Karahan, para politikas\u0131nda ald\u0131klar\u0131 \u00f6nlemler ile yurt i\u00e7i talebin dezenflasyonist seviyelerde seyretmesinin en kritik hususlardan biri oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tAt\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131, enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmelerini, ana e\u011filimini ve beklentilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ara hedeflerin gerektirdi\u011fi s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde belirleyeceklerine dikkati \u00e7eken Karahan, “Temkinli duru\u015fumuzun s\u00fcrmesiyle, enflasyonun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde istikrarl\u0131 olarak gerileyece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Nitekim para politikas\u0131ndaki kararl\u0131 duru\u015fumuz, yurt i\u00e7i talepte dengelenme, T\u00fcrk liras\u0131nda reel de\u011ferlenme ve enflasyon beklentilerindeki d\u00fczelme vas\u0131tas\u0131yla dezenflasyon s\u00fcrecini desteklemeye devam edecek” dedi.<\/p>\n
\n\tKarahan, beklentilerin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimini s\u00fcrd\u00fcrmesi ve hizmet enflasyonundaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn de devam etmesiyle birlikte, enflasyonun ana e\u011filimindeki gerilemenin 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n geri kalan\u0131nda da s\u00fcrece\u011fini belirterek, maliye politikalar\u0131n\u0131n e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn\u00fcn de bu s\u00fcrece katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t\u00d6zetle, para politikas\u0131ndaki s\u0131k\u0131 duru\u015fu, fiyat istikrar\u0131 sa\u011flanana kadar kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcreceklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Karahan, politika faizini, \u00f6ng\u00f6rd\u00fckleri dezenflasyon s\u00fcrecinin gerektirdi\u011fi s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde belirlediklerini belirtti.<\/p>\n
\n\tKarahan, bu s\u00fcre\u00e7te enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmelerini, ana e\u011filimi ve enflasyon beklentilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurduklar\u0131n\u0131 dile getirerek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
\n\t“Politika faizine ili\u015fkin at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131 ve bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc odakl\u0131, ihtiyatl\u0131 ve toplant\u0131 bazl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131n\u0131 bu vesileyle \u00e7izmek isterim. Enflasyonda belirgin ve kal\u0131c\u0131 bir bozulma \u00f6ng\u00f6rmemiz durumunda, t\u00fcm para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde kullanaca\u011f\u0131z.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, “Merkez Bankam\u0131z\u0131n tarihinde derin izler b\u0131rakm\u0131\u015f d\u00f6rt k\u0131ymetli ismi; Say\u0131n R\u00fc\u015fd\u00fc Saraco\u011flu, Say\u0131n Hasan Ersel, Say\u0131n S\u00fcreyya Serdenge\u00e7ti ve Say\u0131n Ercan Kumcu\u2019yu kaybetmenin \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc i\u00e7indeyiz. Her biri farkl\u0131 d\u00f6nemlerde, farkl\u0131 sorumluluklarla Bankam\u0131z \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00e7ok k\u0131ymetli hizmetlerde bulunmu\u015ftur. Kendilerini bir kez daha rahmetle an\u0131yorum. Sevenlerine ve Merkez Bankam\u0131z camias\u0131na ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diliyorum” dedi.<\/p>\n
\n\tS\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kademeli bir \u015fekilde almaya devam ettiklerini belirten Karahan, yurt i\u00e7i talebin yava\u015flama seyrini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyonist etkisinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
\n\t“\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de t\u00fcm para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kararl\u0131l\u0131kla kullanmaya devam edece\u011fiz”<\/h2>\n
\n\tKarahan, 2024 y\u0131l\u0131 haziran ay\u0131ndan bu yana enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn kesintisiz bir \u015fekilde devam etti\u011fini, enflasyonun ana e\u011filimine ili\u015fkin g\u00f6stergelerin de bu durumu destekledi\u011fini dile getirerek, “Fiyat istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 yolunda ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z mesafeyi \u00f6nemsiyoruz. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de t\u00fcm para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kararl\u0131l\u0131kla kullanmaya devam edece\u011fiz” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tK\u00fcresel ticaret politikalar\u0131ndaki son d\u00f6nem belirsizli\u011fin ikili anla\u015fmalar ile bir miktar azalsa da y\u00fcksek d\u00fczeyini korudu\u011funu s\u00f6yleyen Karahan, “Bilindi\u011fi gibi, anla\u015fmalar \u00f6nceki a\u00e7\u0131klamalara k\u0131yasla daha d\u00fc\u015f\u00fck tarife oranlar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131ld\u0131. Bununla birlikte, sekt\u00f6rel \u00f6l\u00e7ekte a\u00e7\u0131klanan y\u00fcksek tarifeler y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalmaya devam ediyor” dedi.<\/p>\n
\n\tKarahan, bir\u00e7ok \u00fclke ve sekt\u00f6re ili\u015fkin belirsizli\u011fin de s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tAyr\u0131ca jeopolitik risklerin de k\u00fcresel ekonomik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm \u00fczerinde etkili olmaya devam etti\u011fini kaydeden Karahan, s\u00f6z konusu belirsizlik ve risklerin k\u00fcresel iktisadi faaliyete dair beklentiler \u00fczerindeki olumsuz etkilerinin de hala hissedildi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\n\tKarahan, belirsizli\u011fin son d\u00f6nemde bir miktar azalmas\u0131n\u0131n ise k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcme g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde s\u0131n\u0131rl\u0131 bir iyile\u015fmeye neden oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\n\tBununla birlikte, b\u00fcy\u00fcme beklentilerinin halen ocak ay\u0131 de\u011ferlerinin alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Karahan, enerji emtia fiyatlar\u0131n\u0131n ge\u00e7en rapor d\u00f6nemine g\u00f6re jeopolitik geli\u015fmeler kaynakl\u0131 olarak bir miktar artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\n\tZay\u0131f talep ko\u015fullar\u0131 ve \u00fcretim art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ise bu d\u00f6nemdeki yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc hareketi s\u0131n\u0131rlayan fakt\u00f6rler oldu\u011funu aktaran Karahan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\n\t“Enerji hari\u00e7 tarafta ise end\u00fcstriyel metal fiyatlar\u0131nda g\u00fcmr\u00fck tarifelerinin etkileri ile art\u0131\u015flar g\u00f6zlemledik. Ekonomilere g\u00f6re farkl\u0131la\u015fan dinamiklere ra\u011fmen, faiz indirim s\u00fcre\u00e7leri nisan ay\u0131 sonras\u0131nda da \u00fclkeler genelinde devam etti. Bununla birlikte, enflasyon ve b\u00fcy\u00fcme g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerine ba\u011fl\u0131 olarak indirim h\u0131zlar\u0131 de\u011fi\u015febiliyor. Bu ba\u011flamda, politika faizi beklentileri ve fiyatlamalar\u0131nda da her iki y\u00f6nde hareketler g\u00f6rebiliyoruz. Y\u00fcksek bor\u00e7luluk nedeniyle son d\u00f6nemde tahvil getirileri ile ilgili risk alg\u0131s\u0131 g\u00f6reli olarak artt\u0131. Di\u011fer taraftan, hisse senedi piyasalar\u0131 k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte olumlu bir performans g\u00f6steriyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, portf\u00f6y tercihlerinin hisse senetlerine y\u00f6neldi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Yurt i\u00e7i g\u00f6r\u00fcn\u00fcme ge\u00e7meden \u00f6nce \u00f6zetlemek gerekirse, k\u00fcresel belirsizlik bir miktar azalmakla birlikte k\u00fcresel ekonomik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve finansal piyasalar \u00fczerinde etkili olmaya devam ediyor.”<\/em><\/p>\n
\n\t“Y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde finansal ko\u015fullardaki s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam\u0131 ile yurt i\u00e7i talep zay\u0131flad\u0131, d\u0131\u015f denge ise iyile\u015fti”<\/h2>\n
\n\tKarahan, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n hedeflenen bir sonucu olarak, talep kompozisyonundaki dengeli seyrin devam etti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\t2025 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde \u00f6zel t\u00fcketimin y\u0131ll\u0131k b\u00fcy\u00fcmesinin yava\u015flad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Karahan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
\n\t“S\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma \u00f6ncesi d\u00f6neme k\u0131yasla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zel t\u00fcketimin b\u00fcy\u00fcmeye katk\u0131s\u0131n\u0131n belirgin olarak geriledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Keza net ihracat\u0131n y\u0131ll\u0131k katk\u0131s\u0131 da art\u0131k daha dengeli bir resim sergiliyor. Talep kompozisyonundaki normalle\u015fme, b\u00fcy\u00fcme verileri \u00e7eyreklik bazda incelendi\u011finde de a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130lk \u00e7eyrekte \u00f6zel t\u00fcketim gerilerken, ihracat\u0131n artmas\u0131 ve ithalat\u0131n d\u00fc\u015fmesi sonucunda net ihracat\u0131n b\u00fcy\u00fcmeye katk\u0131s\u0131 pozitif oldu. Bu \u00e7er\u00e7evede, y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde finansal ko\u015fullardaki s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam\u0131 ile yurt i\u00e7i talep zay\u0131flad\u0131, d\u0131\u015f denge ise iyile\u015fti.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, ikinci \u00e7eyre\u011fe ili\u015fkin verilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise sanayi \u00fcretim endeksindeki art\u0131\u015f\u0131n yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tTipik oynakl\u0131k sergileyen sekt\u00f6rler d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131nda ise sanayi \u00fcretiminin \u00e7eyreklik bazda s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak geriledi\u011fini ifade eden Karahan, hizmet \u00fcretim endeksinin de ilk \u00e7eyrekteki y\u00fckseli\u015fi sonras\u0131nda may\u0131s ay\u0131 verilerine g\u00f6re ikinci \u00e7eyrekte s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\n\tKarahan, benzer bir e\u011filimin in\u015faat \u00fcretim endeksinde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00f6zetle, ikinci \u00e7eyrekte \u00fcretim g\u00f6stergelerinin genel olarak \u0131l\u0131ml\u0131 seyretti\u011fini belirtti.<\/p>\n
\n\t\u0130lgili bir g\u00f6sterge olarak, imalat sanayisinde kapasite kullan\u0131m oran\u0131n\u0131n da ikinci \u00e7eyrekte yataya yak\u0131n seyretti\u011fini, oran\u0131n temmuz ay\u0131nda ise bir \u00f6nceki aya ve \u00f6nceki \u00e7eyrek ortalamas\u0131na g\u00f6re geriledi\u011fini s\u00f6yleyen Karahan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
\n\t“Buna g\u00f6re, sanayide kapasite kullan\u0131m\u0131 son bir y\u0131ld\u0131r ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nem ortalamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda seyrediyor. \u0130\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, man\u015fet i\u015fsizlik oran\u0131 ikinci \u00e7eyrekte bir miktar artmakla birlikte halen ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nem ortalamalar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a alt\u0131nda. \u00d6te yandan, geni\u015f tan\u0131ml\u0131 g\u00f6stergeler i\u00e7erdikleri farkl\u0131 dinamiklere ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcksek seviyesini koruyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, ilan ba\u015f\u0131na ba\u015fvurulara dair derledi\u011fimiz veriler de bir art\u0131\u015fa i\u015faret ediyor. Burada, 2018 y\u0131l\u0131ndaki s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma d\u00f6nemine yakla\u015fan bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm mevcut. \u0130\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken, bahsetti\u011fim g\u00f6stergeleri de kapsayan ve daha geni\u015f kapsaml\u0131 olan bir veri setine bakmak \u00f6nemli. Nitekim i\u015fsizlik oran\u0131 gibi temel g\u00f6stergelerle di\u011fer i\u015f g\u00fcc\u00fc g\u00f6stergeleri zaman zaman farkl\u0131 sinyaller verebiliyor. Grafikte, bir\u00e7ok i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 g\u00f6stergesinden yararlan\u0131larak olu\u015fturulan ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sunan Bile\u015fik \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Piyasas\u0131 Endeksini g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Endekste g\u00f6r\u00fclen bir art\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k bazda i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131nda s\u0131k\u0131la\u015fmaya, azal\u0131\u015f ise gev\u015femeye i\u015faret ediyor. Buna g\u00f6re endeks, i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131nda s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n, i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n ima etti\u011finden daha az oldu\u011funu g\u00f6steriyor.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, ikinci \u00e7eyrekte, yurt i\u00e7i talepte ivme kayb\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n
\n\tPerakende sat\u0131\u015flar\u0131n alt\u0131n hari\u00e7 tutuldu\u011funda daha \u0131l\u0131ml\u0131 seyretti\u011fini ifade eden Karahan nitekim endeksin alt\u0131n hari\u00e7 art\u0131\u015f\u0131 ikinci \u00e7eyrekte \u00f6nceki \u00e7eyre\u011fe k\u0131yasla yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\n\tKarahan, perakende sat\u0131\u015flarda da ivme kayb\u0131 devam etti\u011fini, alt\u0131n hari\u00e7 olarak ise bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm daha da belirgin oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tKartla yap\u0131lan harcamalar\u0131n ikinci \u00e7eyrekte artt\u0131ktan sonra temmuz ay\u0131nda da s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak y\u00fckseldi\u011fini aktaran Karahan, trendden sapma olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da verilerin kartla yap\u0131lan harcamalardaki s\u00f6z konusu ivme kayb\u0131n\u0131 teyit etti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\n\tSon y\u0131llarda t\u00fcketicilerin \u00f6deme tercihlerindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm dikkate al\u0131narak kart kullan\u0131m e\u011filimine g\u00f6re d\u00fczeltilmi\u015f verilerin \u00f6zel t\u00fcketimin seyriyle daha uyumlu oldu\u011funu belirten Karahan, bu veriler kulland\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcketim harcamalar\u0131ndaki ivme kayb\u0131n\u0131 daha net g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t“\u0130ktisadi Y\u00f6nelim Anketi verileri de parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n etkisiyle i\u00e7 talepte ger\u00e7ekle\u015fen dengelenme ile uyumlu”<\/h2>\n
\n\tKarahan, “\u0130ktisadi Y\u00f6nelim Anketi verileri de parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n etkisiyle i\u00e7 talepte ger\u00e7ekle\u015fen dengelenme ile uyumlu. Nitekim, imalat sanayi firmalar\u0131n\u0131n kay\u0131tl\u0131 i\u00e7 piyasa sipari\u015flerinin, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nem ortalamas\u0131 etraf\u0131nda seyretti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tTalebe ili\u015fkin verilerin bir b\u00fct\u00fcn olarak, ikinci \u00e7eyrekte talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini ifade eden Karahan, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\n\t“Farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stergelerinin ortalamas\u0131, y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde n\u00f6tre yak\u0131n negatif bir seviye ima ediyor. Y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde de negatif b\u00f6lgede ilerleyen bir \u00e7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc var. Dolay\u0131s\u0131yla, finansal ko\u015fullardaki s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam\u0131 ile talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n, bu d\u00f6nemde dezenflasyonist patikayla daha uyumlu hareket etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Y\u0131l\u0131n geri kalan\u0131nda da bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn korunaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130ktisadi faaliyet kapsam\u0131nda, son olarak cari a\u00e7\u0131\u011fa da k\u0131saca de\u011finmek isterim. Cari a\u00e7\u0131k ikinci \u00e7eyrekte bir miktar artmakla birlikte i\u00e7 talep g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile uyumlu bir \u015fekilde \u0131l\u0131ml\u0131 seyretti. Detaylara bak\u0131lacak olursa, son d\u00f6nemde ticaret politikalar\u0131na ili\u015fkin belirsizliklere ve zay\u0131f seyreden k\u00fcresel talebe ra\u011fmen, ihracat art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. \u0130lk \u00e7eyrekte gerileyen ithalat ise ikinci \u00e7eyrekte artt\u0131. Bu geli\u015fmede, s\u00f6z konusu belirsizliklere ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7ekilen talebin de etkisi oldu. Avro\/dolar paritesindeki y\u00fckseli\u015f ise d\u0131\u015f ticaret ve hizmetler dengesine olumlu yans\u0131d\u0131.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, temmuz ay\u0131na ili\u015fkin ge\u00e7ici verilerin d\u0131\u015f ticaret dengesinde iyile\u015fmeye i\u015faret etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tBu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm alt\u0131nda, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n mill\u00ee gelire oran\u0131n\u0131n ikinci \u00e7eyrekte y\u00fczde 1,3 civar\u0131nda oldu\u011funu tahmin ettiklerini bildiren Karahan, 2025 y\u0131l\u0131nda bu oran\u0131n uzun d\u00f6nem ortalamalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalmaya devam edece\u011fini \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tKarahan, di\u011fer taraftan, cari a\u00e7\u0131k \u00fczerinde enerji fiyatlar\u0131 ve k\u00fcresel ticaret politikalar\u0131 kaynakl\u0131 yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc risklerin canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korudu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
\n\t“T\u00fcketici enflasyonu temmuz ay\u0131nda y\u00fczde 33,5\u2019e gerileyerek \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f kaydetti”<\/h2>\n
\n\t2024 haziran ay\u0131nda ba\u015flayan dezenflasyon s\u00fcrecinin finansal piyasalardaki oynakl\u0131klara ve jeopolitik geli\u015fmelere kar\u015f\u0131n kesintisiz bir \u015fekilde devam etti\u011fini belirten Karahan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\n\t“T\u00fcketici enflasyonu temmuz ay\u0131nda y\u00fczde 33,5\u2019e gerileyerek 2024 may\u0131s ay\u0131ndaki zirveye k\u0131yasla 42 puanl\u0131k \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f kaydetti. A\u011fustos \u00f6nc\u00fc verileri de bu e\u011filimin devam etti\u011fine i\u015faret ediyor. Son Rapor d\u00f6neminden bu yana enflasyon, tahmin etti\u011fimiz orta noktan\u0131n \u00fczerinde olmakla birlikte, \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tahmin aral\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Enflasyon son 3 ayda \u00fcst \u00fcste piyasa beklentilerinden d\u00fc\u015f\u00fck ger\u00e7ekle\u015fse de hizmet sekt\u00f6r\u00fcndeki atalet \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden y\u00fcksek seyrederek, tahminler \u00fczerinde risk olu\u015fturmaya devam ediyor. Ana e\u011filim g\u00f6stergeleri, nisan ay\u0131nda finansal piyasalardaki geli\u015fmelerin etkisiyle k\u0131smi bir y\u00fckseli\u015f kaydetmi\u015fti. Takip eden aylarda ise g\u00f6stergelerde \u0131l\u0131ml\u0131 bir seyir izledik. Ana e\u011filim temmuz ay\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclerimizle uyumlu olarak d\u00f6neme \u00f6zg\u00fc unsurlarla ge\u00e7ici olarak y\u00fckseldi. Bu geli\u015fmede, zamana ba\u011fl\u0131 fiyat belirleme e\u011filimi y\u00fcksek hizmet kalemlerindeki fiyat art\u0131\u015flar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Enflasyon ana e\u011filimin \u00fc\u00e7 ayl\u0131k hareketli ortalamalar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde kademeli yava\u015flama e\u011filiminin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz \u00d6te yandan, y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ana e\u011filimi hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, takip etti\u011fimiz alt\u0131 g\u00f6stergenin ortalamas\u0131, y\u00fczde 27\u2019nin alt\u0131na i\u015faret ediyor. Tahmin performans\u0131 g\u00f6rece daha iyi olan medyan enflasyon ise ana e\u011filimin y\u00fczde 25 civar\u0131nda oldu\u011funu ima ediyor. Bu seviyeler t\u00fcketici enflasyonu olan y\u00fczde 33,5 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bize dezenflasyonun s\u00fcrece\u011fini g\u00f6steriyor. Daha \u00f6nce belirtti\u011fim gibi, a\u011fustos ay\u0131 \u00f6nc\u00fc verileri de ana e\u011filimde kademeli yava\u015flaman\u0131n devam\u0131na i\u015faret ediyor.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, alt gruplar baz\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kademeli bir yava\u015flama sergileyen hizmet enflasyonunun temmuz ay\u0131nda haberle\u015fme, sa\u011fl\u0131k, kira gibi zamana ba\u011fl\u0131 fiyat belirleme e\u011filimi y\u00fcksek alt kalemlerin etkisiyle bir miktar y\u00fckseldi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\n\tTemel mal enflasyonunun ise nisan sonras\u0131 d\u00f6nemde kur geli\u015fmelerinin etkisiyle bir miktar y\u00fckselse de bu durumun ge\u00e7ici oldu\u011funu vurgulayan Karahan, “G\u0131da grubunda, zirai don hadisesine ra\u011fmen enflasyonda yava\u015flama g\u00f6r\u00fcyoruz. Zirai don, meyve fiyatlar\u0131n\u0131 y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda olumsuz y\u00f6nde etkilese de sebze fiyatlar\u0131ndaki olumlu seyir bu durumu k\u0131smen dengeledi. Bu d\u00f6nemde di\u011fer g\u0131da grubundaki yava\u015flama da destekleyici oldu” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tKarahan, enerji grubunda ise son d\u00f6nemde maktu vergi ve y\u00f6netilen fiyat geli\u015fmelerinin yan\u0131 s\u0131ra jeopolitik geli\u015fmelerle y\u00fckselen k\u00fcresel enerji fiyatlar\u0131n\u0131n etkilerini izlediklerini aktard\u0131.<\/p>\n
\n\t“Bu ba\u011flamda ana gruplara dair detaylara bakacak olursak hat\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00fczere, emtia fiyatlar\u0131 k\u00fcresel ticaret ve b\u00fcy\u00fcmeye y\u00f6nelik beklentilerle mart ay\u0131nda gerileme e\u011filimine girmi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla y\u0131l\u0131n ikinci enflasyon raporunda ham petrol ba\u015fta olmak \u00fczere emtia fiyat varsay\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellemi\u015ftik” diyen Karahan, ancak haziran ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen jeopolitik geli\u015fmelerin bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc tersine \u00e7evirdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tKarahan, uluslararas\u0131 emtia fiyatlar\u0131n\u0131n petrol ba\u015fta olmak \u00fczere enerji grubu \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00fckseldi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\n\t“Belirginle\u015fen kurakl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde g\u0131da fiyatlar\u0131 \u00fczerinde yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc riskleri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyoruz”<\/h2>\n
\n\tG\u0131da fiyatlar\u0131nda ise iklim ko\u015fullar\u0131 etkili olmaya devam etti\u011fini dile getiren Karahan, “Son aylarda artan s\u0131cakl\u0131klara paralel olarak baz\u0131 b\u00f6lgelerde kurakl\u0131\u011f\u0131n belirginle\u015fti\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Bitkisel \u00fcretim tahminleri gerek zirai don hadisesi gerekse artan s\u0131cakl\u0131klara ba\u011fl\u0131 olarak rekolte kay\u0131plar\u0131na i\u015faret etmekte. Belirginle\u015fen kurakl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde g\u0131da fiyatlar\u0131 \u00fczerinde yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc riskleri art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyoruz” dedi.<\/p>\n
\n\tAlt gruplar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, en y\u00fcksek y\u0131ll\u0131k enflasyonun hizmet grubunda oldu\u011funu kaydeden Karahan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\n\t“Di\u011fer taraftan, son bir y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde hizmet enflasyonunun belirgin bir azal\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini de eklemek gerekir. Bu gruptaki dinamikleri inceledi\u011fimizde, zamana ba\u011fl\u0131 fiyat belirleme ve ge\u00e7mi\u015f enflasyona endeksleme e\u011filimi y\u00fcksek olan kalemlerin hizmet enflasyonunun ataletini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Nitekim, ilk 7 aydaki birikimli enflasyona bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, e\u011fitim ve kira kalemleri \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. E\u011fitim hizmetleri enflasyonu, y\u0131l\u0131n ilk 7 ay\u0131nda \u00f6zel okul \u00fccret geli\u015fmelerine istinaden g\u00fc\u00e7l\u00fc seyretti. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki iki ayda da \u00f6zel \u00fcniversite \u00fccretlerine ba\u011fl\u0131 geli\u015fmelerin etkisini takip edece\u011fiz. E\u011fitim grubunu kira kalemi takip ederken, talep ko\u015fullar\u0131na duyarl\u0131 hizmet kalemlerinde daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir seyir kaydedilmekte. Lokanta ve oteller buna bir \u00f6rnek te\u015fkil ediyor. Bu noktada, kira enflasyonu \u00fczerinde ayr\u0131ca durmak istiyorum. Mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veriler, ayl\u0131k kira enflasyonunda son d\u00f6nemde y\u00fczde 4 civar\u0131nda yatay bir seyre i\u015faret ediyor. Sa\u011fdaki grafikten g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yak\u0131n d\u00f6nem e\u011filim, y\u00fczde 63,6 ile mevcut y\u0131ll\u0131k kira enflasyonunun yakla\u015f\u0131k 15 puan alt\u0131nda bir seyir ima ediyor. Bu durum, bize kira enflasyonunun gerilemeye devam edece\u011fini g\u00f6steriyor. Gerek Perakende \u00d6deme Sistemi mikro verileri gerekse konut de\u011ferleme raporlar\u0131 \u00fczerinden takip edilen verilerin i\u015faret etti\u011fi kira art\u0131\u015f oranlar\u0131 bu a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc teyit ediyor.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, bununla beraber, kira enflasyonunun, deprem ve kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi konut sekt\u00f6r\u00fcne \u00f6zg\u00fc arz y\u00f6nl\u00fc unsurlar\u0131n da etkisiyle \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerinden daha diren\u00e7li bir seyir g\u00f6sterdi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tKiralardaki diren\u00e7li seyrin hizmetlere kira ve kira d\u0131\u015f\u0131 olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da net bir bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden Karahan \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“Kira d\u0131\u015f\u0131nda kalan hizmetlerde, y\u0131ll\u0131k enflasyon a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc belirgin ayr\u0131\u015f\u0131rken ana e\u011filim de kademeli bir yava\u015flama e\u011filimi i\u00e7erisinde. Bu grupta y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yak\u0131n d\u00f6nem e\u011filim ise y\u00fczde 37\u2019ler seviyesinde. Her zaman vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, dezenflasyon s\u00fcrecinde, enflasyon beklentilerinin seyri de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ediyor. Y\u0131l\u0131n ilk iki enflasyon raporu d\u00f6nemiyle k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, enflasyon beklentilerinin t\u00fcm sekt\u00f6rlerde geriledi\u011fini izliyoruz. Yans\u0131da, piyasa kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n farkl\u0131 vadelerdeki enflasyon beklentilerine de yer veriyoruz. Buna g\u00f6re, enflasyondaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn kademeli bir \u015fekilde s\u00fcrmesi bekleniyor. Ancak beklentiler iyile\u015fse de halen enflasyon tahminlerimizin \u00fczerinde seyrediyor. Bu y\u00f6n\u00fcyle beklentiler, dezenflasyon s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk unsuru olmaya devam ediyor. Bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ise para politikas\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ve kararl\u0131 duru\u015fumuzu korumay\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yor.”<\/em><\/p>\n
\n\tS\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 da kademeli bir \u015fekilde almaya devam ettiklerini kaydeden Karahan, enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde iyile\u015fme kaydettiklerini ifade etti.<\/p>\n
\n\tKarahan, bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm alt\u0131nda temmuz ay\u0131nda, para politikas\u0131nda gerekli s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 koruyacak \u015fekilde, politika faizini 3 puanl\u0131k bir indirimle y\u00fczde 43 d\u00fczeyine \u00e7ektiklerini aktararak, s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015funun, dezenflasyon s\u00fcrecinin devam\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tEkonomik birimlerin beklentilerindeki ayr\u0131\u015fma ve olas\u0131 oynakl\u0131klara kar\u015f\u0131, parasal aktar\u0131m\u0131 makroihtiyati tedbirlerle desteklediklerini belirten Karahan, bunun yan\u0131nda likidite ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re etkin bir likidite y\u00f6netimi uygulamaya da devam ettiklerini aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tS\u0131k\u0131 parasal duru\u015fun desteklenmesi i\u00e7in kullan\u0131lan ara\u00e7lar\u0131n 3 ana grupta topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Karahan, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
\n\t“Mevduata y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler ile TL mevduat\u0131n pay\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 ve KKM\u2019yi (Kur Korumal\u0131 Mevduat) kademeli olarak sona erdirmeyi hedefliyoruz. Kredi b\u00fcy\u00fcmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler ile kredi talebindeki dalgalanmalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyoruz ve likiditeye ili\u015fkin ad\u0131mlar\u0131m\u0131z ile sistemdeki fazla T\u00fcrk liras\u0131 likiditeyi y\u00f6netiyoruz. Son d\u00f6nemde, rezerv pozisyonumuzdaki iyile\u015fme ile birlikte TL likidite seviyesi artt\u0131. Bu d\u00f6nemde, olu\u015fan fazla likiditeyi depo al\u0131m ihaleleri ve ters swap i\u015flemleri ile sterilize ediyoruz. Di\u011fer taraftan, para piyasalar\u0131 faizlerindeki oynakl\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmak amac\u0131yla, likidite da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak repo ihaleleriyle fonlama da sa\u011fl\u0131yoruz. Uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z likidite y\u00f6netimiyle para piyasalar\u0131nda faizler, son d\u00f6nemde politika faizine yak\u0131n seviyelerde ger\u00e7ekle\u015fiyor.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, bile\u015fik bazda mevduat ve ticari kredi faizlerinin y\u00fczde 53, t\u00fcketici kredisi faizlerinin y\u00fczde 62 civar\u0131nda olu\u015ftu\u011funu aktararak, bu ba\u011flamda, politika faiz indiriminin, mevduat ve kredi fiyatlamalar\u0131na beklentilerimizle uyumlu \u00f6l\u00e7\u00fcde yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\n\tTemmuz PPK karar\u0131 sonras\u0131nda, temmuz ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131na g\u00f6re t\u00fcketici kredisi faizlerinin 5,3 ve ticari kredi faizlerinin yakla\u015f\u0131k 5,5 puan geriledi\u011fini ifade eden Karahan, para politikas\u0131 duru\u015fu ve makroihtiyati \u00e7er\u00e7eve sayesinde mevduat faizlerinin seviyesinin TL\u2019ye ge\u00e7i\u015fi ve tasarruflar\u0131 desteklemeye devam etti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tKarahan, bireysel kredi b\u00fcy\u00fcmesinin ikinci \u00e7eyrekten itibaren ivmelenen kredi kart\u0131 harcamalar\u0131 kaynakl\u0131 olarak h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, kredi kart\u0131 bakiye geli\u015fmelerinde, t\u00fcketicilerin nakitle \u00f6deme y\u00f6nteminden kartla \u00f6demeye ge\u00e7mesinin de etkisi bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tBireysel kredilere kredi kart\u0131 hari\u00e7 bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme patikas\u0131 g\u00f6zlendi\u011fini kaydeden Karahan, t\u00fcketici kredilerinin, i\u00e7 talepteki dengelenmeyi destekleyecek bir seyirde devam etmesinin b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
\n\tKarahan, ticari tarafta ise TL kredi b\u00fcy\u00fcmesinin, istisna krediler hari\u00e7 bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayl\u0131k b\u00fcy\u00fcme s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve kredi talebiyle uyumlu bir seyir izledi\u011fini ifade ederek, TL ticari kredi b\u00fcy\u00fcmesinin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131n istisna tutulan alanlardan geldi\u011fini bildirdi.<\/p>\n
\n\tYabanc\u0131 para kredilerdeki ayl\u0131k b\u00fcy\u00fcme s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n da, parasal aktar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve finansal istikrar\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla y\u00fczde 0,5\u2019e indirdiklerini belirten Karahan, YP kredi b\u00fcy\u00fcmesindeki yava\u015flaman\u0131n, bununla uyumlu olarak belirginle\u015fmi\u015f durumda oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tKKM taraf\u0131nda ise \u015fubat ay\u0131nda t\u00fczel ki\u015fi hesaplar\u0131 i\u00e7in yeni a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve yenilemeleri sonland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan Karahan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
\n\t“Mevcut durumda, kalan ger\u00e7ek ki\u015fi bakiyesi 12 milyar dolar seviyesinde. Bakiyenin azalmas\u0131 ile birlikte KKM hesaplar\u0131n\u0131n yenileme ve a\u00e7\u0131lma i\u015flemlerini bu y\u0131l sonland\u0131rabilece\u011fiz. Son d\u00f6nemde TL mevduata olan talep g\u00fc\u00e7l\u00fc olup TL pay\u0131 finansal piyasalardaki oynakl\u0131k \u00f6ncesindeki de\u011ferinin \u00fczerinde seyrediyor. Nitekim TL mevduat\u0131n pay\u0131 y\u00fczde 60 ile tarihsel ortalamas\u0131na yak\u0131n bir seviyede ilerliyor. Yat\u0131r\u0131m fonlar\u0131n\u0131 da dahil etti\u011fimizde bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm de\u011fi\u015fmiyor. KKM bakiyesinin azalm\u0131\u015f olmas\u0131 da T\u00fcrk liras\u0131 mevduat pay\u0131n\u0131 art\u0131rarak parasal aktar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor ve merkez bankas\u0131 bilan\u00e7osu \u00fczerindeki riskleri azalt\u0131yor.”<\/em><\/p>\n
\n\tKarahan, tarife belirsizli\u011finin azalmas\u0131yla birlikte, di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelere benzer \u015fekilde may\u0131s ay\u0131nda \u00fclkemize sermaye giri\u015flerinin tekrar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, yurt d\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fiklerin pozisyonlanmalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda nisan ay\u0131ndan sonraki iyile\u015fmenin \u00f6zellikle temmuz ay\u0131nda belirginle\u015fti\u011finin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tBr\u00fct rezervlerin 2024 y\u0131l\u0131 mart ay\u0131ndaki 124 milyar dolar seviyesinden 50 milyar dolar art\u0131\u015fla 8 A\u011fustos\u2019ta 174 milyar dolara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Karahan, swap hari\u00e7 net rezervler ise bu d\u00f6nemde 114 milyar dolar art\u0131\u015fla 50 milyar dolara y\u00fckseldi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tKarahan, kararl\u0131 s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015funun piyasalardaki risk ve oynakl\u0131k g\u00f6stergelerinde de iyile\u015fmeye katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatarak, bu duru\u015fun, enflasyonu ve enflasyona dair belirsizlikleri azaltacak \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e risk g\u00f6stergelerindeki olumlu e\u011filimin devam edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini bildirdi.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"