<\/p>\n
\n\tD\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (\u0130\u0130T) 21. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 Konseyi Toplant\u0131s\u0131’n\u0131 bas\u0131na de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\n\tT\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli bir toplant\u0131ya ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fini s\u00f6yleyen Fidan, “Gazze’deki art\u0131k dayan\u0131lmaz boyuta ula\u015fan a\u00e7l\u0131k nedeniyle konseyi ola\u011fan\u00fcst\u00fc toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131k ve rekor bir kat\u0131l\u0131mla da toplant\u0131m\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Hem buradaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kapal\u0131 oturumda yapt\u0131\u011f\u0131 beyanlar, daha sonra ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde ele al\u0131nan konular asl\u0131nda Gazze meselesini, Filistin meselesini \u00e7\u00f6zmede \u0130slam \u00fclkelerinin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, fikir birli\u011fini, g\u00fc\u00e7 birli\u011fini daha da ileri ta\u015f\u0131ma noktas\u0131nda \u00f6nemli bir a\u015fama oldu” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tFidan, \u00f6zellikle bu toplant\u0131n\u0131n, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyinin (BMGK) eyl\u00fcl ay\u0131nda yap\u0131lacak BM Genel Kurulu toplant\u0131lar\u0131 \u00f6ncesinde d\u00fczenlenmesinin hedeflendi\u011fini hat\u0131rlatarak, “Genel Kurul haftas\u0131na giderken, \u0130slam \u00fclkelerinin tek ses olarak, tek fikir olarak, tek yumruk olarak Filistin meselesinde pozisyon almas\u0131, aralar\u0131ndaki fikir ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 izah etmeleri, tek g\u00f6r\u00fc\u015f olu\u015fturmalar\u0131 ve uluslararas\u0131 topluma bu davan\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olarak da yeni teklifleri sunmas\u0131 bizim i\u00e7in \u00f6nemliydi” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tBunlar\u0131n uluslararas\u0131 diplomasinin inceliklerini i\u00e7eren ve retorikle ilgili konular oldu\u011funu s\u00f6yleyen Fidan, uluslararas\u0131 toplumun atabilece\u011fi ad\u0131mlar\u0131n, \u00fclkelerin nereye kadar neyi zorlayabilecekleri meselesinin \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
\n\tFidan, “Bizim kapal\u0131 oturumda, bug\u00fcn \u00e7ok detayl\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve nihayetinde ger\u00e7ekten muhtevas\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek, etkisi de in\u015fallah y\u00fcksek olacak bir karar kabul edildi b\u00fct\u00fcn \u00fclkeler taraf\u0131ndan. Bu karar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda da yo\u011fun emek oldu” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tBakan Fidan, \u00f6zellikle bakanl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n bu konuda ciddi emek harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, T\u00fcrkiye’nin ortaya koydu\u011fu perspektifin, burada kendi m\u00fcttefikleriyle beraber kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tFidan, gelinen noktay\u0131 \u00f6zetleyerek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“\u00d6zet itibar\u0131yla asl\u0131nda geldi\u011fimiz nokta \u015fu, art\u0131k s\u00f6z\u00fcn bitti\u011fi yerdeyiz. Filistin meselesinde, Gazze meselesinde, insanl\u0131\u011f\u0131n s\u0131nav\u0131 tamam\u0131yla kaybetti\u011fi bir noktaday\u0131z. B\u00fct\u00fcn d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 bunun fark\u0131ndalar, art\u0131k diplomasinin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak gelece\u011fimiz noktan\u0131n sonuna ula\u015fm\u0131\u015f oluyoruz. Art\u0131k bundan sonra daha farkl\u0131 aksiyonlar\u0131n, tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, uluslararas\u0131 toplumlar\u0131n daha fazla bir reaksiyon g\u00f6stermesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistem burada tamam\u0131yla iflas etmi\u015f durumda, konu Filistin olunca, konu Gazze olunca. \u015e\u00fcphesiz Gazze meselesindeki ac\u0131y\u0131 durdurman\u0131n en kestirme yolu \u015fu a\u015famada devam eden m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7lerinde bir netice \u00e7\u0131kmas\u0131.”<\/p>\n
\n\tBakan Fidan, “\u0130yimser olmak istemekle beraber, (Binyamin) Netanyahu’nun mevcut politikalar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda asl\u0131nda herhangi bir anla\u015fmayla hi\u00e7bir ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Tamam\u0131yla zaman kazanma ve askeri g\u00fcndemini, politikalar\u0131n\u0131 ilerletme \u00fczerine kurulu bir strateji var.” diyerek, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun \u0130srail ile ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tB\u00f6yle bir denklemin, \u0130slam toplumlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir anlam\u0131 varken pratikte etki olu\u015fturmada yetersiz kald\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Fidan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“Dolay\u0131s\u0131yla \u0130srail’i daha \u00e7ok ticari olarak, siyasi olarak, askeri olarak destekleyen \u00fclkelerin bu noktada asl\u0131nda \u0130srail’e tav\u0131r koymas\u0131, pratikte \u0130srail’e daha b\u00fcy\u00fck bir fren olacak bir mekanizma. Dolay\u0131s\u0131yla buradaki \u00fclkelerin, \u0130srail’le ili\u015fkilerini de\u011fil, olmayan ili\u015fkilerini de\u011fil, \u0130srail’i destekleyen \u00fclkelerle olan ili\u015fkilerini kullanarak bir strateji geli\u015ftirmeleri, bunun \u00fczerinden bask\u0131 \u00fcretilmesi meselesini g\u00fcndemde tutuyoruz.”<\/p>\n
\n\tFidan, masa etraf\u0131ndaki 57 \u00fclkeden bir\u00e7o\u011funun hem Bat\u0131’yla hem ABD ile \u00e7ok ciddi ekonomik, siyasi ve g\u00fcvenlik ili\u015fkileri oldu\u011funu hat\u0131rlatarak, “Bu ili\u015fkilerin asl\u0131nda bir noktada art\u0131k \u0130srail’i frenleme i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 elzem. Bu noktada \u00e7e\u015fitli fikirler var. Onlar\u0131 da kendi aram\u0131zda tart\u0131\u015ft\u0131k.” dedi.<\/p>\n
\n\tFilistin meselesinde bir ters orant\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olundu\u011funu kaydeden Fidan, bu durumu “ilgin\u00e7” olarak nitelendirdi.<\/p>\n
\n\tFidan, T\u00fcrkiye’nin de i\u00e7inde oldu\u011fu diplomatik \u00e7abalara de\u011finerek, “\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n uluslararas\u0131 arenada Filistin’deki devletin tan\u0131nma s\u00fcreciyle ilgili retori\u011fi \u00f6zellikle domine etmesi, yol g\u00f6stermesi \u00f6nemli oldu. Filistin’in devletle\u015fmesi tan\u0131n\u0131rken, Gazze’deki soyk\u0131r\u0131ma devam edilmesi b\u00f6yle bir ters orant\u0131 ve giderek Gazze’nin art\u0131k insans\u0131zla\u015ft\u0131rma politikas\u0131na konu olmas\u0131 tabii ki b\u00fcy\u00fck bir tezat esas itibar\u0131yla.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\t“Bir taraftan Filistin’i devlet olarak tan\u0131yorsunuz di\u011fer taraftan Filistin devletinin asli unsuru olan insan unsurunun yok olmas\u0131na en az\u0131ndan bir par\u00e7as\u0131n\u0131 da Gazze’de g\u00f6z yumuyorsunuz. Burada bir tezat var.” diyen Fidan, birinci hedefin ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun “Filistin’in devletle\u015fme meselesi” oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tFidan, Filistin’in tan\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finerek, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n
\n\t“7 Ekim’de bu ilk sava\u015f ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda biz dedik ki Filistin i\u015fgali devam etti\u011fi s\u00fcrece, \u0130srail zulm\u00fc devam etti\u011fi s\u00fcrece, Filistinliler onurlu, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olan, egemen bir devlet sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, Orta Do\u011fu’daki ne ilk sava\u015f olacak ne son sava\u015f olacak Filistinlilerle \u0130srailliler aras\u0131nda. Hatta bu sava\u015f\u0131n yay\u0131lma riski var. Dolay\u0131s\u0131yla bir taraftan Gazze’deki sava\u015f\u0131 durdurmaya yo\u011funla\u015f\u0131rken hemen g\u00fcndeme iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisinin bir an \u00f6nce raftan indirilerek ger\u00e7ekte hayata ge\u00e7mesi konusunda ciddi bir at\u0131l\u0131m yapma eylemi getirdik.<\/p>\n
\n\t\u015eimdi bu bizim ortaya koydu\u011fumuz strateji di\u011fer \u00fclkeler taraf\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck oranda belirlendi, benimsendi \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm. Kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc g\u00fcndemde tutman\u0131z gerekiyor. Var olan krizi Gazze’de \u00e7\u00f6z\u00fcmlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hayata ge\u00e7irmeniz gerekiyor. Bu asl\u0131nda uluslararas\u0131 toplumun da ilk ba\u015fta \u00f6zellikle Bat\u0131’n\u0131n biraz direndi\u011fi daha sonra da ba\u015fka yol g\u00f6rmedi\u011fi, kabullendi\u011fi bir y\u00f6ntem oldu ve \u015fu anda o noktaya geldik.”<\/p>\n
\n\tBakan Fidan, uluslararas\u0131 toplumun \u0130\u0130T’nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle mesafe katederken, \u0130srail’in ba\u015fka bir hesap yap\u0131p iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm fikrini \u00f6ld\u00fcrme konusunda ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
\n\t“\u00d6zellikle Gazze’de ortaya koydu\u011fu tav\u0131r, Bat\u0131 \u015eeria’da ortaya koydu\u011fu tav\u0131r, fevkalade belirleyici. Uluslararas\u0131 toplum art\u0131k burada kendi iktidarlar\u0131na bedel \u00f6detiyor. \u00d6zellikle Bat\u0131’da bedel \u00f6detiyor. Bat\u0131’da bir\u00e7ok \u00fclke kendi toplumlar\u0131n\u0131n kamuoyu bask\u0131s\u0131ndan hareketle Filistin’i tan\u0131ma noktas\u0131nda ad\u0131m at\u0131yor.” diyen Fidan, art\u0131k hi\u00e7 kimsenin bu tarihi katliam\u0131n, soyk\u0131r\u0131m\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmak istemedi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\n\tFidan, ancak baz\u0131 \u00fclkeler i\u00e7in ge\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, onlar\u0131n Yahudilere soyk\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da Filistinlilere yap\u0131lan soyk\u0131r\u0131mda da yanl\u0131\u015f tarafta olduklar\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\n\tBaz\u0131 \u00fclkelerin kaderinin b\u00f6yle oldu\u011funu ancak bunun bilin\u00e7li bir tav\u0131rla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, onlar\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde hafifletici bir mazeretleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tFidan, “Bizim medeniyetimiz, bizim tarihimiz \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr o noktada, biz faile veya kurbana de\u011fil hareketin kendisine bak\u0131yoruz. Bir zul\u00fcm kime yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n zul\u00fcmd\u00fcr. Kim yaparsa yaps\u0131n yine zul\u00fcmd\u00fcr. Yani o, bu, ba\u015fkas\u0131 de\u011fi\u015fmez. Bu a\u00e7\u0131dan b\u00f6yle bir asl\u0131nda de\u011fer farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da var.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tToplant\u0131 marj\u0131nda yap\u0131lan ikili temaslara de\u011finen Fidan, M\u0131s\u0131r, Irak, Suriye, \u0130ran ve Afrika’yla \u00f6nemli g\u00fcndemleri oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
\n\tFidan, Gambiya’n\u0131n 90’l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye’nin askeri, ekonomik, teknik i\u015fbirli\u011fi alan\u0131nda yo\u011fun yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke oldu\u011funu, Cibuti ile y\u00fcr\u00fcyen iyi ili\u015fkileri bulundu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
\n\tBunun yan\u0131 s\u0131ra \u0130ran’la \u015fu anda devam eden n\u00fckleer m\u00fczakereler ve sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6neme ili\u015fkin genel de\u011ferlendirmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Fidan, “\u0130ran’\u0131n Avrupa’yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir track var. N\u00fckleer m\u00fczakerelerle ilgili… Bir de Amerika’yla ilgili \u015fu anda ask\u0131da kalm\u0131\u015f m\u00fczakereler…” dedi.<\/p>\n
\n\tBakan Fidan, yak\u0131n zamanda ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc an\u0131msatarak, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“Orada bu konuyu da biz tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Oradan gelen birtak\u0131m yorumlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu yeni g\u00fcndemi de\u011ferlendirme imkan\u0131m\u0131z oldu. Ter\u00f6rle m\u00fccadelenin belli detaylar\u0131na girdik. Irak’\u0131 biliyorsunuz se\u00e7imler var ekim ay\u0131 i\u00e7erisinde. Se\u00e7imlerden \u00f6nce asl\u0131nda Say\u0131n (Irak Ba\u015fbakan\u0131 Muhammed \u015eiya es) Sudani d\u00f6neminde ba\u015flat\u0131lan ikili i\u015fbirli\u011fine ili\u015fkin \u00f6nemli konular var. Su alan\u0131nda i\u015fbirli\u011fi, kalk\u0131nma yolu meselesi, ter\u00f6rle m\u00fccadele, enerji i\u015fbirli\u011fi bir\u00e7ok konuda i\u015f adamlar\u0131n\u0131n ortaya koyduklar\u0131 projeler, asl\u0131nda \u00e7ok dinamik bir g\u00fcndem var.”<\/p>\n
\n\tG\u00fcndemin heyecanl\u0131 hem de sorunlu alanlar oldu\u011funu kaydeden Fidan, T\u00fcrkiye’de devam eden Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye s\u00fcrecini de ele alma imkan\u0131 oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
\n\tBakan Fidan, M\u0131s\u0131r ile Gazze’ye yap\u0131lacak muhtemel yard\u0131m\u0131n ve anla\u015fma konusunun ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, bir\u00e7ok k\u00fcresel meselenin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131.<\/p>\n
\n\tFidan, Suriye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 (Esad Hasan) \u015eeybani ile de s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve son d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131 temaslar\u0131na de\u011findi.<\/p>\n
\n\tFidan, “Suriye’nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, egemenli\u011fine, g\u00fcvenli\u011fine olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha teyit ettik. Ama 8 Aral\u0131k’tan hemen sonra da s\u00f6ylemi\u015ftik. Suriye’de bir d\u00f6nem bitti, bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131 ama daha kolay bir d\u00f6nem ba\u015flamad\u0131. Meydan okumas\u0131 \u00e7ok daha y\u00fcksek. Sorun alanlar\u0131 \u00e7ok daha belirginle\u015fmi\u015f, net bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131. Burada T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu y\u00fcksek.” dedi.<\/p>\n
\n\tB\u00f6lge \u00fclkeleriyle beraber el ele verip ba\u015fta \u0130srail sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fclkenin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak \u00fczere ve bir\u00e7ok konuda i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, i\u00e7eride de uluslararas\u0131 baz\u0131 akt\u00f6rlerin hedefine, amac\u0131na hizmet edecek \u00e7e\u015fitli gruplar oldu\u011funun bilindi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tFidan, bunlar\u0131n iyi y\u00f6netilmesi gerekti\u011fini vurgulayarak, \u00f6te yandan Suriye’nin \u00e7ok ciddi yat\u0131r\u0131ma, kamu kapasitesinin ilerletilmesine ve altyap\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine ihtiya\u00e7 oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
\n\tBu meselelerin zaman alaca\u011f\u0131na ancak \u00f6nemli olan\u0131n bunlar\u0131n yap\u0131labilecek siyasal ortam\u0131n, g\u00fcvenlik ortam\u0131n\u0131n tesis edilmesi oldu\u011funa i\u015faret ederek, “Ama siyasal ve g\u00fcvenlik ortam\u0131 tesis edilmedi\u011fi zaman, burada bir teredd\u00fct has\u0131l oldu\u011fu zaman, problem has\u0131l oldu\u011fu zaman sayd\u0131\u011f\u0131m di\u011fer alanlarda da bir geli\u015fme olmuyor. Dolay\u0131s\u0131yla biz bunun \u00e7ok ciddi \u015fekilde bilincindeyiz. Bu konudaki ad\u0131mlar\u0131 nas\u0131l at\u0131yoruz, b\u00f6lge \u00fclkeleriyle onu da konu\u015ftuk.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (\u0130\u0130T) 21. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 Konseyi Toplant\u0131s\u0131’n\u0131 bas\u0131na de\u011ferlendirdi. T\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli bir toplant\u0131ya ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fini s\u00f6yleyen Fidan, “Gazze’deki art\u0131k dayan\u0131lmaz boyuta ula\u015fan a\u00e7l\u0131k nedeniyle konseyi ola\u011fan\u00fcst\u00fc toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131k ve rekor bir kat\u0131l\u0131mla da toplant\u0131m\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Hem buradaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kapal\u0131 oturumda yapt\u0131\u011f\u0131 beyanlar, daha sonra ikili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":90611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[101,86],"tags":[],"class_list":["post-90610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-turkiye"],"yoast_head":"\n