<\/p>\n
\n\tAvrupa se\u00e7imleri \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar yapan siyaset bilimci ve Europe Elects yazar\u0131 Nassreddin Taibi ve sivil toplum kurulu\u015fu The Rights Forum’un Kampanya Direkt\u00f6r\u00fc Edwin van ‘t Pad, AA muhabirine, se\u00e7ime ili\u015fkin beklentilerini, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fi ve \u0130srail lobisinin Hollanda siyasetindeki etkisine ili\u015fkin analizlerini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
\n\tEurope Elects yazar\u0131 siyaset bilimci Taibi, Dilan Ye\u015filg\u00f6z liderli\u011findeki VVD’nin anketlerdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn uzun zamand\u0131r beklenen bir geli\u015fme oldu\u011funu belirterek partinin onlarca y\u0131ld\u0131r \u00f6zellikle eski Ba\u015fbakan Mark Rutte d\u00f6neminde Hollanda merkez sa\u011f\u0131nda g\u00fc\u00e7 merkezi oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
\n\tTaibi, “Rutte \u00e7o\u011funlukla merkezci h\u00fck\u00fcmetler kurdu\u011fu i\u00e7in daha muhafazakar VVD se\u00e7menleri partiye olan g\u00fcvenlerini kaybetti ve \u00f6nceki se\u00e7imlerde \u00c7ift\u00e7i Vatanda\u015f Hareketi Partisi (BBB), JA21 Partisi ve \u00f6zellikle PVV’ye ge\u00e7ti. \u015eimdi VVD sa\u011fa kayd\u0131 ve hatta Dick Schoof h\u00fck\u00fcmeti alt\u0131nda PVV ile birlikte y\u00f6netiyor, daha merkezci VVD se\u00e7menleri de partiyi terk etti ve (Hristiyan Demokrat Parti) CDA ile D66’ya gitti. Daha muhafazakar se\u00e7menler ise PVV\/JA21\/BBB’den geri d\u00f6nmek i\u00e7in VVD’ye hala g\u00fcvenmiyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tGroenLinks (Ye\u015fil Sol) ve PvdA’n\u0131n (\u0130\u015f\u00e7i Partisi) birle\u015fmesine ra\u011fmen b\u00fcy\u00fcmelerinin beklenenden yava\u015f olmas\u0131na de\u011finen Taibi, “GroenLinks\/PvdA’n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00fcy\u00fcme kaydetmemesi, Hollanda se\u00e7men kitlesinin 3 gruba y\u00fcksek oranda kutupla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor: sol-ilerici, merkezci ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f.” dedi.<\/p>\n
\n\tSon h\u00fck\u00fcmetin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir\u00e7ok se\u00e7meni hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak VVD, Yeni Sosyal S\u00f6zle\u015fme Parti (NSC), BBB ve PVV’den gelen se\u00e7menlerin kendi merkezci ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f bloklar\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Taibi, bir di\u011fer fakt\u00f6r\u00fcn de GroenLinks\/PvdA lideri Frans Timmermans’\u0131n 1998’den beri ulusal siyasette olmas\u0131 oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
\n\tTaibi, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n daha geni\u015f normalle\u015fmesini g\u00f6rd\u00fcklerini belirterek “Son y\u0131llarda s\u0131\u011f\u0131nma oran\u0131 azalm\u0131\u015f olsa da g\u00f6\u00e7 ve s\u0131\u011f\u0131nma medyada en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan siyasi konular ve \u00e7o\u011fu se\u00e7men de bu konuyu olduk\u00e7a \u00f6nemli buluyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tThe Rights Forum’dan Van ‘t Pad, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n istikrarl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesine ve anketlerde liderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmesine kar\u015f\u0131n Hollanda siyasetinde en etkili parti olan VVD’nin \u00e7\u00f6kmekte oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\n\tBu t\u00fcr bir sonucun ard\u0131ndan koalisyon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin \u00e7ok zor olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Van ‘t Pad, “T\u00fcm Hollanda partilerinin siyasi yelpazenin tamam\u0131na yay\u0131lmas\u0131 nedeniyle ger\u00e7ekten y\u00fcksek bir par\u00e7alanma var. Sol ve sa\u011f aras\u0131nda her zaman var olan kutupla\u015fma g\u00fc\u00e7lendi. Sa\u011f ger\u00e7ekten sol ile y\u00f6netmek istemiyor, sol ger\u00e7ekten sa\u011f ile y\u00f6netmek istemiyor” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tVan ‘t Pad, partiler aras\u0131ndaki bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatmak i\u00e7in birka\u00e7 merkez partiye ihtiya\u00e7 duyulabilece\u011fini ancak bunun \u00e7ok karma\u015f\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
\n\tVan ‘t Pad, etnik-milliyet\u00e7i politikalar\u0131 nedeniyle a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n \u0130srail’i destekledi\u011fini belirterek “Her halk\u0131n kendine ait topraklarda ya\u015famas\u0131 fikri, genel olarak a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n her yerde uygulamak istedi\u011fi bir \u015fey. \u0130srail’le bu anlamda ideolojik olarak birbirlerine uyuyorlar.” dedi.<\/p>\n
\n\tThe Rights Forum’un \u00f6zellikle Hristiyan a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fa ve \u0130srail i\u00e7in \u00e7ok yo\u011fun lobi yapan gruplara odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Van ‘t Pad, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“Ger\u00e7ekten \u0130srail Knesset’inden, \u0130srail kurulu\u015flar\u0131ndan Hollanda\u2019daki bu Hristiyan gruplar\u0131 besleyen, \u00e7ok say\u0131da ve do\u011frudan ba\u011flant\u0131lar var. Bu partilere konu\u015fma noktalar\u0131, arg\u00fcmanlar veriyorlar, kendi \u00fclkelerinde \u0130srail i\u00e7in lobi yapmalar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan bir araya getiriyorlar. Genellikle temelsiz, \u0130srail propaganda malzemesi Hollanda parlamentosuna giriyor.”<\/p>\n
\n\tVan ‘t Pad, etnik-milliyet\u00e7ili\u011fin Hristiyan \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde \u00e7ok zehirli bir kar\u0131\u015f\u0131m g\u00f6rd\u00fcklerini belirterek \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“Vadedilmi\u015f Toprak, Yahudilere ait gibi kavramlar ama Hristiyan perspektifinden. \u00d6rne\u011fin, Yahudiler Kutsal Topraklara geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Mesih’in gelece\u011fine ve herkesin Hristiyanl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fine inan\u0131yor. Bu inanca g\u00f6re Yahudiler de d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi i\u00e7in Yahudiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu anlay\u0131\u015f ho\u015f kar\u015f\u0131lanm\u0131yor ama yine de Hristiyanl\u0131k’taki bu anlat\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyorlar ve bunu ger\u00e7ekten ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131yorlar, kendi politikalar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131yorlar.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tVan ‘t Pad, bunun \u00e7ok endi\u015fe verici oldu\u011funu ve Hollanda kamuoyu ve siyasi manzaras\u0131n\u0131n do\u011frudan \u0130srail taraf\u0131ndan etkilenmesi anlam\u0131na geldi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tHollanda kar\u015f\u0131 istihbarat birimlerinin bile \u0130srail’in bu etkileme eylemlerini Hollanda ulusal demokrasisine y\u00f6nelik bir tehdit olarak not etti\u011fini belirten Van ‘t Pad, “Neyse ki buna kar\u015f\u0131 bir kar\u015f\u0131 hareket g\u00f6r\u00fcyoruz.” dedi.<\/p>\n
\n\tVan ‘t Pad, pek \u00e7ok partinin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde \u0130srail yanl\u0131s\u0131 politikalar\u0131 takip etse de Hollanda kamuoyunda \u0130srail’e destek veya \u0130srail alg\u0131s\u0131n\u0131n Hollanda’da tarihsel olarak en d\u00fc\u015f\u00fck seviyede oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
\n\t“Hollandal\u0131lar\u0131n neredeyse y\u00fczde 80’i \u0130srail hakk\u0131nda olumsuz g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip ama bir \u015fekilde bu Hollanda siyasi sisteminde veya partilerde yans\u0131t\u0131lm\u0131yor. Burada \u0130srail’in partilerle ne kadar verimli ili\u015fkilere sahip oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz ama kamuyu ikna etmeyi ba\u015faramad\u0131lar.” diyen Van ‘t Pad, kamuoyu ile partiler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark oldu\u011funu ve bunun demokrasi i\u00e7in endi\u015fe verici bir i\u015faret oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tSon d\u00f6rt h\u00fck\u00fcmetin g\u00f6\u00e7 meselesi nedeniyle d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan Van ‘t Pad, insanlar\u0131n belirsizlik i\u00e7inde siyasette kesinlik arad\u0131klar\u0131n\u0131 ve politikac\u0131lar\u0131n, partilerin bu belirsizli\u011fi su\u00e7layacak birini bularak istismar etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tHollanda’da b\u00fcy\u00fck bir konut krizi oldu\u011funu ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n anlat\u0131s\u0131n\u0131n bunun g\u00f6\u00e7 nedeniyle oldu\u011fu \u015feklinde oldu\u011funu belirten Van ‘t Pad, “Oysa rakamlar bunun ger\u00e7ekte b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yeni ev in\u015fa edilmesini \u00e7ok zorla\u015ft\u0131ran \u00e7evreci d\u00fczenlemeler var. \u0130n\u015fa edilen ev say\u0131s\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131yla ayn\u0131 oradan ilerlemiyor. Bu a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131yor.” dedi.<\/p>\n