<\/p>\n
TCMB Ba\u015fkan\u0131 Karahan, “Fiyat istikrar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme ve toplumsal refah art\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in bir \u00f6n ko\u015ful niteli\u011finde.” dedi.<\/p>\n
Karahan, y\u0131l\u0131n 4. Enflasyon Raporu’nun tan\u0131t\u0131m\u0131 amac\u0131yla \u0130stanbul Finans Merkezi’ndeki T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 Yerle\u015fkesinde d\u00fczenlenen bilgilendirme toplant\u0131s\u0131nda konu\u015ftu.<\/p>\n
Yeni enflasyon tahminlerini duyuran Karahan, belirsizlikler s\u00fcrerken k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcme g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn zay\u0131f kalmaya devam etti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Bu nedenle d\u0131\u015f talebe ili\u015fkin varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 bu y\u0131l i\u00e7in korurken gelecek y\u0131l i\u00e7in s\u0131n\u0131rl\u0131 bir miktarda a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellediklerini ifade eden Karahan, “K\u00fcresel b\u00fcy\u00fcmedeki zay\u0131fl\u0131k ve petrol arz\u0131n\u0131n artmaya devam etmesi ise petrol fiyatlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bask\u0131l\u0131yor. Bu \u00e7er\u00e7evede, petrol fiyatlar\u0131na dair varsay\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ektik.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Karahan, di\u011fer yandan, de\u011ferli ve end\u00fcstriyel metal fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n enerji d\u0131\u015f\u0131 emtia fiyatlar\u0131n\u0131 yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc etkiledi\u011fini belirterek, bu kapsamda, T\u00fcrk liras\u0131 cinsi ithalat fiyatlar\u0131na dair varsay\u0131mlar\u0131n y\u00fckseltildi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
\u00d6te yandan ba\u015fta olumsuz hava ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmak \u00fczere yurt i\u00e7i arz geli\u015fmelerine istinaden g\u0131da fiyatlar\u0131 varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellediklerini s\u00f6yleyen Karahan, tahminleri olu\u015ftururken, para politikas\u0131na dair \u00f6ng\u00f6rd\u00fckleri patikan\u0131n \u00f6nceki rapor d\u00f6nemine g\u00f6re daha yukar\u0131da kald\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc esas ald\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, tahminleri olu\u015ftururken ekonomi politikalar\u0131ndaki e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn devam edece\u011fi varsay\u0131m\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan Karahan, “Bu \u00e7er\u00e7evede, 2025 y\u0131l sonunda enflasyonun y\u00fczde 31 ile y\u00fczde 33 aral\u0131\u011f\u0131nda olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyoruz. 2026 sonu i\u00e7in ise tahminlerimiz, enflasyonun y\u00fczde 13 ile y\u00fczde 19 aral\u0131\u011f\u0131na gerileyece\u011fine i\u015faret ediyor. 2025, 2026 ve 2027 y\u0131llar\u0131 i\u00e7in enflasyon ara hedeflerimizi, s\u0131ras\u0131yla y\u00fczde 24, y\u00fczde 16 ve y\u00fczde 9 olarak koruyoruz.” dedi.<\/p>\n
Enflasyonun 2027 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 9\u2019a geriledikten sonra orta vadede y\u00fczde 5 seviyesinde istikrar kazanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini kaydeden Karahan, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
“2025 y\u0131l\u0131 tahmin aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellenmesinde, \u00f6ne \u00e7\u0131kan unsurlardan biri g\u0131da fiyatlar\u0131 varsay\u0131m\u0131m\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z art\u0131\u015f oldu. Petrol fiyatlar\u0131 varsay\u0131m\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131n, ithalat fiyatlar\u0131 varsay\u0131m\u0131ndaki g\u00fcncelleme de tahminlerimizi yukar\u0131 y\u00f6nde etkiledi. Ayr\u0131ca, talep ko\u015fullar\u0131 dezenflasyonist olmakla birlikte, \u00e7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n son d\u00f6nemde \u00f6ng\u00f6r\u00fclerimizin \u00fczerinde seyretmesi tahminlerimizi yukar\u0131 \u00e7ekti.”<\/p>\n
“Dezenflasyon s\u00fcrecinde, ara hedeflerimize ula\u015fmak i\u00e7in s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fumuzu s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz”<\/p>\n
Karahan, ana e\u011filim ve beklentilerdeki gerilemenin \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerinden daha s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131n da 2025 enflasyon tahminlerini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
2026 y\u0131l\u0131na ili\u015fkin tahminlerde a\u015fa\u011f\u0131 ve yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc etkilerin birbirini dengelemesini beklediklerini ifade eden Karahan, “\u0130\u00e7sel para politikas\u0131 tepkisiyle i\u00e7 talepteki yava\u015flama belirginle\u015fecek ve enflasyon beklentileri iyile\u015fecek. Bu unsurlar, tahminlerimizi a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nde etkiledi. S\u00f6z konusu yukar\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc etkilerin birbirini dengelemesi nedeniyle 2026 y\u0131l\u0131 tahmin aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruduk.Her zaman alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fimiz \u00fczere, dezenflasyon s\u00fcrecinde, ara hedeflerimize ula\u015fmak i\u00e7in s\u0131k\u0131 para politikas\u0131 duru\u015fumuzu s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.” de\u011ferlendirmelerinde bulundu.<\/p>\n
Karahan, atacaklar\u0131 ad\u0131mlar\u0131 ara hedeflerin gerektirdi\u011fi s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde belirlemeye kararl\u0131l\u0131kla devam edeceklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
“Temkinli duru\u015fumuzun s\u00fcrmesiyle, enflasyonun \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde istikrarl\u0131 olarak gerileyece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Para politikas\u0131ndaki kararl\u0131 duru\u015fumuz, talep, kur ve beklenti kanallar\u0131 \u00fczerinden dezenflasyon s\u00fcrecini g\u00fc\u00e7lendirecek.” ifadelerini kullanan Karahan, bu kapsamda, att\u0131klar\u0131 ad\u0131mlar ve ald\u0131klar\u0131 \u00f6nlemlerle yurt i\u00e7i talebin dezenflasyonist seviyelerde seyretmesinin s\u00fcrecin temel ta\u015flar\u0131ndan olmaya devam edece\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
Karahan, beklentilerin iyile\u015fme e\u011filimini s\u00fcrd\u00fcrmesi ve hizmet enflasyonundaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn devam\u0131n\u0131n enflasyonun ana e\u011filimindeki gerilemeye \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de destek verece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Orta Vadeli Program\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen makroekonomik \u00e7er\u00e7evenin de bu s\u00fcrece katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fcklerini dile getiren Karahan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“\u00d6zetlemek gerekirse, para politikas\u0131ndaki s\u0131k\u0131 duru\u015fumuzu, fiyat istikrar\u0131 sa\u011flanana kadar kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Para politikas\u0131 karar metinlerimizde de belirtti\u011fimiz gibi, politika faizini, \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz dezenflasyon s\u00fcrecinin gerektirdi\u011fi s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde belirliyoruz. Bu s\u00fcre\u00e7te enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmelerini, ana e\u011filimi ve enflasyon beklentilerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruyoruz. Bu noktada \u015fu hususun da alt\u0131n\u0131 yeniden \u00e7izmek isterim, politika faizine ili\u015fkin at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131 ve bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc odakl\u0131, ihtiyatl\u0131 ve toplant\u0131 bazl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla almay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn ara hedeflerden belirgin bir bi\u00e7imde ayr\u0131\u015fmas\u0131 durumunda ise para politikas\u0131 duru\u015fumuzu s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rmaya her zaman haz\u0131r\u0131z.”<\/p>\n
Karahan, fiyat istikrar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme ve toplumsal refah art\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in bir \u00f6n ko\u015ful niteli\u011finde oldu\u011funu belirterek, “Bu ba\u011flamda, dezenflasyon s\u00fcrecinde, enflasyonu belirledi\u011fimiz ara hedeflerle uyumlu olacak \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in ne gerekiyorsa yapmaya devam edece\u011fiz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Talebe ili\u015fkin veriler bir b\u00fct\u00fcn olarak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyonist d\u00fczeyde oldu\u011funu g\u00f6steriyor”<\/p>\n
S\u0131k\u0131 para politikas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kademeli bir \u015fekilde almaya devam ettiklerini belirten Karahan, yurt i\u00e7i talebin yava\u015flama seyrini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyonist d\u00fczeyde seyretti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Karahan, 2024 y\u0131l\u0131 haziran ay\u0131ndan bu yana devam eden dezenflasyon s\u00fcrecinin son d\u00f6nemde yava\u015flasa da atacaklar\u0131 ad\u0131mlarla enflasyonun ara hedeflerle uyumlu \u015fekilde seyretmesini sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
Fiyat istikrar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131 do\u011frultusunda ald\u0131klar\u0131 mesafeyi \u00f6nemsediklerini aktaran Karahan, gelecek d\u00f6nemde de t\u00fcm para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kararl\u0131l\u0131kla kullanmaya devam edeceklerini bildirdi.<\/p>\n
“K\u00fcresel belirsizlik, tarihsel ortalamalar\u0131n \u00fczerinde kalmaya devam ediyor”<\/p>\n
Karahan, d\u0131\u015f ticarette korumac\u0131l\u0131k e\u011filiminin belirgin \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131na hep birlikte \u015fahit olundu\u011funu ifade ederek “K\u00fcresel belirsizlik, tarihsel ortalamalar\u0131n \u00fczerinde kalmaya devam ediyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131n y\u00fcksek belirsizli\u011fin k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcme \u00fczerindeki olumsuz etkileri ilk beklentilere g\u00f6re s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Karahan, k\u00fcresel iktisadi faaliyetin y\u0131lba\u015f\u0131ndan bu yana g\u00f6rece diren\u00e7li bir seyir izledi\u011fini kaydetti. Bu geli\u015fmede, y\u00fcksek tarifelerden etkilenmemek i\u00e7in, \u00fcretim ve ticaretin \u00f6ne \u00e7ekilmesi gibi ge\u00e7ici unsurlar\u0131n etkili oldu\u011funu de\u011ferlendirdiklerini ifade eden Karahan s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“\u00d6te yandan k\u00fcresel ekonomi genelinde s\u00fcregelen zay\u0131f bir seyirden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Artan korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve uzayan belirsizlik d\u00f6neminin, 2026 y\u0131l\u0131 b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131na da yans\u0131mas\u0131 ve bu zay\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn devam etmesi olas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu ba\u011flamda, \u00f6nemli ticaret ortaklar\u0131m\u0131z\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fcmelerinin tarihsel ortalamalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyoruz. Bununla birlikte, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f talep g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikle Orta Do\u011fu ve Afrika \u00fclkeleri kaynakl\u0131 olarak 2026 y\u0131l\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 bir toparlanma g\u00f6stermesini bekliyoruz.”<\/p>\n
Karahan, emtia taraf\u0131nda, enerji ve enerji d\u0131\u015f\u0131 emtia fiyatlar\u0131 aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fman\u0131n dikkat \u00e7ekti\u011fini aktararak, zay\u0131f talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve ham petrol \u00fcretim art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n enerji fiyatlar\u0131 \u00fczerinde a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc bask\u0131 olu\u015fturmaya devam etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Enerji hari\u00e7 tarafta ise end\u00fcstriyel ve de\u011ferli metal fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n etkili oldu\u011funu kaydeden Karahan, g\u00fcvenli finansal varl\u0131k aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011ferli metal fiyatlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00fcklerken, sekt\u00f6rel tarife oranlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015fin de end\u00fcstriyel metal fiyatlar\u0131na yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Karahan k\u00fcresel dezenflasyon s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir a\u015fama kaydedildi\u011fine i\u015faret ederek son d\u00f6nemde ise \u00fclkeler aras\u0131 farkl\u0131la\u015fmalar olmakla birlikte s\u00fcrecin bir miktar ivme kaybetti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Tarife ad\u0131mlar\u0131n\u0131n temel mal fiyatlar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken belirsizli\u011fin fiyatlar \u00fczerindeki yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc riskleri canl\u0131 tuttu\u011funu aktaran Karahan, “S\u00f6z konusu riskleri g\u00f6zetmekle birlikte, bir\u00e7ok merkez bankas\u0131 faiz indirim s\u00fcre\u00e7lerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
Karahan, faizlerin geldi\u011fi mevcut seviyenin, tarifelerin neden oldu\u011fu enflasyonist risklerin ve b\u00fcy\u00fcme-istihdam g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc gibi fakt\u00f6rlerin merkez bankalar\u0131n\u0131n kararlar\u0131nda etkili oldu\u011funu belirterek indirimlerin ileriki d\u00f6nemde bir\u00e7ok \u00fclkede farkl\u0131 h\u0131zlarda s\u00fcrece\u011finin tahmin edildi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
S\u0131k\u0131 para politikam\u0131z\u0131n hedeflenen bir sonucu olarak, talep kompozisyonunda dengelenen seyir devam ediyor”<\/p>\n
Karahan yurt i\u00e7i makroekonomik geli\u015fmelere ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde de bulunurken “S\u0131k\u0131 para politikam\u0131z\u0131n hedeflenen bir sonucu olarak, talep kompozisyonunda dengelenen seyir devam ediyor. 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, \u00f6nceki y\u0131llar\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine k\u0131yasla, \u00f6zel t\u00fcketimin b\u00fcy\u00fcmeye katk\u0131s\u0131n\u0131n belirgin olarak geriledi\u011fini, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131n ise kademeli \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Bu y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, artan k\u00fcresel ticaret belirsizliklerinin etkisiyle \u00f6ne \u00e7ekilen ithalat talebinin net ihracat\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fini belirten Karahan, s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma \u00f6ncesine k\u0131yasla burada da daha dengeli bir resmin mevcut oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Karahan, ikinci \u00e7eyrekte artan sanayi \u00fcretiminin, a\u011fustos itibar\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte yatay seyretti\u011fini aktararak s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Oynakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek sekt\u00f6rler d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131nda ise, sanayi \u00fcretiminde \u00e7eyreklik bazda s\u0131n\u0131rl\u0131 bir gerileme var. Hizmet \u00fcretim endeksi de ikinci \u00e7eyrekteki s\u0131n\u0131rl\u0131 y\u00fckseli\u015fi sonras\u0131nda a\u011fustos verilerine g\u00f6re yataya yak\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc korudu. \u0130malat sanayisi kapasite kullan\u0131m oran\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrek ortalamas\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcyoruz. Bununla birlikte oran, eyl\u00fclde ve ard\u0131ndan ekim ay\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa art\u0131\u015f kaydetti. Veriler, sanayide kapasite kullan\u0131m\u0131n\u0131n son alt\u0131 \u00e7eyrektir ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nem ortalamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda seyretti\u011fini g\u00f6steriyor.”<\/p>\n
Karahan, ikinci \u00e7eyrekte bir miktar artan man\u015fet i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte yatay seyretti\u011fini ifade ederek, geni\u015f tan\u0131ml\u0131 g\u00f6stergelerin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte d\u00fc\u015f\u00fc\u015f kaydetmekle birlikte y\u00fcksek seviyesini korudu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6nceki raporda tan\u0131tt\u0131klar\u0131 ve i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken takip ettikleri bir di\u011fer g\u00f6stergenin ise Bile\u015fik \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Piyasas\u0131 Endeksi oldu\u011funu kaydeden Karahan, i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na dair geni\u015f kapsaml\u0131 bir veri setine dayanan endeksin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte art\u0131\u015f g\u00f6stermekle birlikte, zay\u0131f seyrini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti.<\/p>\n
Karahan, bu \u00e7er\u00e7evede, tamamlay\u0131c\u0131 g\u00f6stergeler ile birlikte, i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n man\u015fet i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n ima etti\u011fine k\u0131yasla daha az s\u0131k\u0131 oldu\u011funu de\u011ferlendiren Karahan, talep ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in sat\u0131\u015f ve t\u00fcketim g\u00f6stergelerini d\u00fczenli \u015fekilde takip ettiklerini aktard\u0131.<\/p>\n
G\u00f6stergelerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte, yurt i\u00e7i talepte ivme kayb\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret etti\u011fini kaydeden Karahan, “Perakende sat\u0131\u015flarla ba\u015flayacak olursam, hacim endeksindeki geli\u015fim alt\u0131n hari\u00e7 tutuldu\u011funda daha net bir resim sunuyor. A\u011fustos ay\u0131 itibar\u0131yla, endeksin \u00e7eyreklik art\u0131\u015f oran\u0131 \u00f6nceki iki \u00e7eyre\u011fe k\u0131yasla yava\u015flad\u0131. Tam bu noktada, e-faturaya ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin ekonomide kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131c\u0131 etkisinden de bahsetmek gerekiyor. Nitekim, firmalar\u0131n kay\u0131tl\u0131 sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 art\u0131ran bu ge\u00e7i\u015f, do\u011fal olarak perakende sat\u0131\u015f hacim endeksi \u00fczerinde de etki yap\u0131yor. Bu etki d\u00fczeltildi\u011finde, sat\u0131\u015flardaki art\u0131\u015f\u0131n daha \u0131l\u0131ml\u0131 oldu\u011funu not etmekte fayda var.” dedi.<\/p>\n
“Y\u0131l\u0131n geri kalan\u0131nda dezenflasyonist g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn korunaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz”<\/p>\n
Karahan, talep ba\u011flam\u0131nda kulland\u0131klar\u0131 bir di\u011fer g\u00f6stergenin de kartla yap\u0131lan harcamalar oldu\u011funu ifade ederek “Kart harcamalar\u0131n\u0131, son y\u0131llarda \u00f6deme tercihlerindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc dikkate alarak, kart kullan\u0131m e\u011filimine g\u00f6re d\u00fczeltiyoruz. Bu d\u00fczeltilmi\u015f veriler, \u00f6zel t\u00fcketimin seyriyle daha uyumlu olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Kart harcamalar\u0131n\u0131n da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte nispeten yatay seyretti\u011fini aktaran Karahan, \u0130ktisadi Y\u00f6nelim Anketi verilerinin de parasal s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n etkisiyle i\u00e7 talepte ger\u00e7ekle\u015fen dengelenme ile uyumlu oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Karahan, imalat sanayisi firmalar\u0131n\u0131n kay\u0131tl\u0131 i\u00e7 piyasa sipari\u015flerinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte geriledi\u011fini ifade ederek \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Ekim ay\u0131 verileri ise bir miktar art\u0131\u015fa i\u015faret ederken, g\u00f6stergelerin ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nem ortalamas\u0131 etraf\u0131nda yatay seyretti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Talebe ili\u015fkin veriler bir b\u00fct\u00fcn olarak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte talep ko\u015fullar\u0131n\u0131n dezenflasyonist d\u00fczeyde oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stergelerinin ortalamas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte negatif bir d\u00fczeye i\u015faret ediyor. Y\u0131l\u0131n geri kalan\u0131nda dezenflasyonist g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn korunaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz.”<\/p>\n
Karahan, ithalat\u0131n ikinci \u00e7eyrekte ticaret belirsizlikleri nedeniyle \u00f6ne \u00e7ekilen talebin etkisiyle artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte ise azal\u0131\u015f kaydedildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bu azal\u0131\u015fta, alt\u0131n ithalat\u0131ndaki gerileme ve enerji fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fck seyrin de etkili oldu\u011funu aktaran Karahan, ekim ay\u0131 ge\u00e7ici verilerinin, ithalatta ayl\u0131k bazda art\u0131\u015f\u0131 ima etti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Karahan, t\u00fcketim mallar\u0131 ithalat\u0131nda ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekteki azal\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan, ekim ay\u0131nda da gerilemenin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade ederek s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
Bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, cari a\u00e7\u0131k ikinci \u00e7eyrekte bir miktar artmakla birlikte i\u00e7 talep g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile uyumlu bir \u015fekilde \u0131l\u0131ml\u0131 seyretti ve cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n mill\u00ee gelire oran\u0131 y\u00fczde 1,3 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrek tahminlerimiz, bu oran\u0131n yatay kalaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Dolay\u0131s\u0131yla 2025 y\u0131l\u0131nda da oran\u0131n, uzun d\u00f6nem ortalamalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Bununla birlikte cari a\u00e7\u0131k \u00fczerinde, alt\u0131n ve enerji fiyatlar\u0131 ile ticaret belirsizlikleri kaynakl\u0131 riskler canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor.”<\/p>\n
“Son iki ayda, dezenflasyon s\u00fcrecinin yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7tik”<\/p>\n
Enflasyon g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde de bulunan Karahan, “Son iki ayda, dezenflasyon s\u00fcrecinin yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7tik.” dedi.<\/p>\n
Karahan, bir \u00f6nceki Rapora k\u0131yasla g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k t\u00fcketici enflasyonuna katk\u0131s\u0131 1,5 puan y\u00fckseldi\u011fini aktararak, ayn\u0131 d\u00f6nemde di\u011fer ana alt gruplar\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131n ise enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc y\u00f6nde oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
Bu dinamikler e\u015fli\u011finde, t\u00fcketici enflasyonu ekim ay\u0131 itibar\u0131yla y\u00fczde 32,9 oran\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ferek s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6sterdi\u011fini i\u015faret eden Karahan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Bildi\u011finiz \u00fczere, \u00f6nceki rapor d\u00f6neminde enflasyon ger\u00e7ekle\u015fmeleri tahmin aral\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde seyretmi\u015fti. Son iki ayda ise enflasyon, tahmin aral\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu. Bu geli\u015fmenin arka plan\u0131na bakacak olursak; g\u0131da fiyatlar\u0131 kaynakl\u0131 etkilerin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bir \u00f6nceki enflasyon raporunda, olumsuz hava ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u0131da fiyatlar\u0131 \u00fczerinde yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc riskler olu\u015fturdu\u011fundan bahsetmi\u015ftik. Son aylarda ise arza y\u00f6nelik bu risklerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Nitekim bitkisel \u00fcretim tahminleri may\u0131s ay\u0131ndaki ilk tahminlere k\u0131yasla a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncellendi. S\u00f6z konusu geli\u015fmelerin de etkisiyle, g\u0131da enflasyonu son d\u00f6nemde belirgin bir y\u00fckseli\u015f g\u00f6sterdi. G\u0131da fiyatlar\u0131ndaki olumsuz seyrin yan\u0131 s\u0131ra, bu d\u00f6nemde hizmet ve temel mal enflasyonlar\u0131nda kaydedilen iyile\u015fmeler \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu. Enerji grubunda ise gerileyen k\u00fcresel enerji fiyatlar\u0131n\u0131n olumlu etkilerini izledik. Resmi daha net g\u00f6rmek amac\u0131yla g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcketici fiyatlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, enflasyonda yava\u015flama e\u011filiminin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Bununla birlikte, ayl\u0131k ortalamalar \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden y\u00fcksek seyrediyor.”<\/p>\n
“S\u0131k\u0131 duru\u015fumuzla ana e\u011filimdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn devam\u0131n\u0131 sa\u011flamakta kararl\u0131y\u0131z”<\/p>\n
Karahan, enflasyonun yak\u0131n d\u00f6nemdeki seyrini anlayabilmek amac\u0131yla ana e\u011filim g\u00f6stergelerindeki geli\u015fmeleri takip ettiklerini kaydetti.<\/p>\n
Son \u00fc\u00e7 aydaki y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ana e\u011filimi hesapland\u0131\u011f\u0131nda takip edilen alt\u0131 g\u00f6stergenin ortalamas\u0131n\u0131n y\u00fczde 28\u2019li seviyeler oldu\u011funa vurgu yapan Karahan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Tahmin performans\u0131 g\u00f6rece daha iyi olan medyan enflasyon ise ana e\u011filimin y\u00fczde 27 civar\u0131nda oldu\u011funu ima ediyor. Bu seviyeler mevcut t\u00fcketici enflasyonu seviyesi olan y\u00fczde 32,9\u2019un alt\u0131nda olsa da bize dezenflasyon s\u00fcrecinin yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Di\u011fer taraftan, tasar\u0131m gere\u011fi daha uzun vadeye y\u00f6nelik olan ve tek seferlik etkileri d\u0131\u015flayan trend enflasyon g\u00f6stergesinde, s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa bir gerileme e\u011filimi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.”<\/p>\n
T\u00dcFE\u2019deki gruplar baz\u0131nda temel mallara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ikinci \u00e7eyrekte ya\u015fanan T\u00fcrk liras\u0131ndaki de\u011fer kayb\u0131n\u0131n, enflasyon \u00fczerindeki etkisinin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Karahan, “S\u0131k\u0131 duru\u015fumuzla ana e\u011filimdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn devam\u0131n\u0131 sa\u011flamakta kararl\u0131y\u0131z.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00d6te yandan, son d\u00f6nemde temel mal enflasyonunun gerek y\u0131ll\u0131k gerekse ayl\u0131k bazda g\u00f6rece yatayla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 not etmek gerekti\u011fini belirten Karahan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Hizmet grubuna d\u00f6necek olursak, burada son bir y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde belirgin bir iyile\u015fme kaydedilse de, hala y\u00fcksek seviyeler s\u00f6z konusu. \u0130lgili dinamikleri inceledi\u011fimizde, zamana ba\u011fl\u0131 fiyat belirleme ve ge\u00e7mi\u015f enflasyona endeksleme e\u011filimi y\u00fcksek kalemlerin etkisiyle hizmet enflasyonundaki ataletin diren\u00e7li seyrini korudu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Nitekim, y\u0131ll\u0131k enflasyon geli\u015fmelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; kira ve e\u011fitim kalemleri halen \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Lokanta-otel gibi talep ko\u015fullar\u0131na duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olan hizmet alt kalemlerinde ise man\u015fet enflasyona daha yak\u0131n seviyeler s\u00f6z konusu. Hizmetlerde ilk 10 ayda en y\u00fcksek fiyat art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steren sekt\u00f6r e\u011fitim oldu. E\u011fitim hizmetleri enflasyonu, bir \u00f6nceki y\u0131la k\u0131yasla gerilese de y\u00fcksek seyretmekte. Alt k\u0131r\u0131l\u0131ma bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle \u00fcniversite \u00fccretlerinde g\u00f6reli fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu izleniyor. 2019 sonuyla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, t\u00fcketici fiyatlar\u0131 ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda 7,8 kat artarken, \u00fcniversite \u00fccretleri 15 kat artm\u0131\u015f durumda.”<\/p>\n
Karahan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte vak\u0131f \u00fcniversitelerinde \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclerinin \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ifade ederek tahmin g\u00fcncellemesinde, s\u0131n\u0131rl\u0131 olmakla birlikte, buradan da bir etki geldi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
E\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcnde son d\u00f6nemde, ge\u00e7mi\u015f enflasyona endeksleme mekanizmas\u0131nda zay\u0131flat\u0131c\u0131 y\u00f6nde ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Karahan, hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir di\u011fer kalemin ise kira enflasyonu oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
“Beklentiler halen enflasyon tahminlerimizin \u00fczerinde”<\/p>\n
Karahan, mevsimsel etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verilerin ayl\u0131k kira enflasyonunda bir s\u00fcredir y\u00fczde 4 civar\u0131nda yatay bir seyre i\u015faret etti\u011fini ifade ederken son birka\u00e7 ayd\u0131r bu e\u011filimin yerini daha d\u00fc\u015f\u00fck oranl\u0131 art\u0131\u015flara b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
Y\u0131ll\u0131kland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f son \u00fc\u00e7 ay kira enflasyonunun e\u011filiminin y\u00fczde 51 d\u00fczeyinde oldu\u011funu ifade eden Karahan, bu e\u011filimin, mevcut y\u0131ll\u0131k kira enflasyonunun yakla\u015f\u0131k 15 puan alt\u0131nda oldu\u011funu ve kira enflasyonunun gerilemeye devam edece\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini kaydetti.<\/p>\n<\/p>\n
Karahan, internet ilan fiyatlar\u0131, konut kredisi de\u011ferleme raporlar\u0131 ve Perakende \u00d6deme Sistemi verilerinden elde edilen t\u00fcm \u00f6nc\u00fc g\u00f6stergelerin bu a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc teyit etti\u011fini ifade ederek s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bununla beraber, kira enflasyonunun, deprem ve kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi konut sekt\u00f6r\u00fcne \u00f6zg\u00fc arz y\u00f6nl\u00fc unsurlar\u0131n da etkisiyle, \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden daha y\u00fcksek seyretti\u011fini not etmemiz gerekiyor. Her zaman vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi dezenflasyon s\u00fcrecinde, enflasyon beklentilerinin seyrini \u00f6nemsiyor ve \u00fc\u00e7 ayr\u0131 segment baz\u0131nda takip ediyoruz. Ekim ay\u0131nda enflasyon beklentilerindeki gerileme e\u011filimi kesintiye u\u011frad\u0131. \u00d6nceki Rapor d\u00f6nemine k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise 12 ay sonras\u0131 beklentilerdeki d\u00fczelmenin yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Piyasa kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n farkl\u0131 vadelerdeki enflasyon beklentilerinde kademeli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f izlense de, beklentiler halen enflasyon tahminlerimizin \u00fczerinde. Bu noktada \u00f6nemsedi\u011fimiz ilgili bir husus, ba\u015fta g\u0131da olmak \u00fczere, son d\u00f6nem fiyat geli\u015fmelerinin enflasyon beklentileri ve fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131 kanal\u0131yla dezenflasyon s\u00fcreci \u00fczerinde olu\u015fturdu\u011fu risklerin belirginle\u015fmesi oldu.”<\/p>\n
Karahan, son politika kararlar\u0131nda ad\u0131m b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gittiklerini ifade ederek “\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde, enflasyon beklentilerindeki iyile\u015fmenin, para politikas\u0131ndaki kararl\u0131 duru\u015fumuz ve bunun neticesinde d\u00fc\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrecek enflasyon rakamlar\u0131yla desteklenece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz. Enflasyon beklentilerindeki karamsar yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131 da bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fc destekliyor.” dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TCMB Ba\u015fkan\u0131 Karahan, “Fiyat istikrar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcme ve toplumsal refah art\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in bir \u00f6n ko\u015ful niteli\u011finde.” dedi. Karahan, y\u0131l\u0131n 4. Enflasyon Raporu’nun tan\u0131t\u0131m\u0131 amac\u0131yla \u0130stanbul Finans Merkezi’ndeki T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 Yerle\u015fkesinde d\u00fczenlenen bilgilendirme toplant\u0131s\u0131nda konu\u015ftu. Yeni enflasyon tahminlerini duyuran Karahan, belirsizlikler s\u00fcrerken k\u00fcresel b\u00fcy\u00fcme g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn zay\u0131f kalmaya devam etti\u011fini belirtti. Bu nedenle d\u0131\u015f talebe<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":98712,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[81],"tags":[],"class_list":["post-98711","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kibris"],"yoast_head":"\n