GreenDrill ve Buffalo Üniversitesi’nin Grönland Buz Levhası’nın altına gömülü kayaları ve çökeltileri toplamaya yönelik olarak 2023 yılında başlattığı projenin sonuçları Grönland’daki Prudhoe Kubbesi’nin erimeye başlamasının “an meselesi” olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar yüzeyin 508 metre altından örnek aldı ve lüminesans tarihleme adı verilen bir teknik kullandı.
Lüksemburg büyüklüğünde
Buz kubbesinin en son yaklaşık yedi bin yıl önce, erken Holosen döneminde eridiği tespit edildi. Bu tespit, kubbenin ılıman sıcaklıklara karşı hassas olduğunu gösteriyor. Holosen dönemi, büyük buzul çağının ardından başlayan son 11 bin 700 yılı kapsıyor. Bugünden yaklaşık 3-5℃ daha yüksek sıcaklıklarla nispeten sıcak bir iklimle karakterize ediliyor. 500 metre kalınlığındaki buz kubbesi, yaklaşık iki bin 500 kilometrekarelik alanı kapsıyor. Kütle, Lüksemburg’un yüz ölçümüyle hemen hemen aynı büyüklüğe denk geliyor.
Araştırmayı yöneten profesör ve yer bilimleri başkan yardımcısı Jason Briner, “Bu insanların ilk kez tarım uygulamalarını geliştirmeye ve medeniyete doğru adımlar atmaya başladığı, iklim istikrarıyla bilinen bir dönemdir” diyor. O dönemdeki doğal ve ılımlı iklim değişikliğinin Prudhoe Kubbesi’ni eritip potansiyel olarak binlerce yıl boyunca geri çekilmiş halde tutabilmiş olmasına vurgu yapan Briner, “Günümüzde insan kaynaklı iklim değişikliğiyle birlikte bu buz kütlesinin yeniden çözülmeye başlaması yalnızca bir an meselesi” şeklinde konuşuyor.
Bazı tahminler, emisyonlar azaltılmadığı takdirde dünyanın 2100 yılına kadar bu ısınma seviyelerine ulaşabileceği konusunda uyarıyor. Araştırma ekibi, erime oranını tahmin etmelerine ve geçmişteki ısınmanın buzun erimesine ne kadar yol açtığını tam olarak belirlemelerine yardımcı olması için kubbe üzerinde tekrar sondaj yapmayı umuyor.
