İngiltere ve Çin’in, Başbakan Keir Starmer’ın önümüzdeki hafta Pekin’e yapması planlanan ziyaret sırasında, iki ülke arasındaki iş dünyası diyaloğunu yeniden canlandırmayı amaçladığı bildirildi. Reuters’a konuşan ve sürece aşina üç kaynağa göre, taraflar 2018 yılında başlatılan ve “Altın Çağ” olarak tanımlanan dönemin bir uzantısı niteliğinde yeni bir iş platformu oluşturmayı hedefliyor.
Reuters‘ın aktardığına göre bu kapsamda, yenilenecek “İngiltere-Çin İş Konseyi”ne her iki ülkeden üst düzey şirket yöneticilerinin davet edilmesi planlanıyor. Kaynaklara göre İngiliz tarafında AstraZeneca, BP, HSBC, InterContinental Hotels Group, Jaguar Land Rover, Rolls-Royce, Schroders ve Standard Chartered gibi şirketlerin yer alması öngörülüyor.
Çin tarafında ise Bank of China, China Construction Bank, China Mobile, Industrial and Commercial Bank of China, China Railway Rolling Stock Corporation, China National Pharmaceutical Group ve elektrikli araç üreticisi BYD’nin sürece dahil olması bekleniyor.
Söz konusu konsey, ilk olarak 2018 yılında dönemin İngiltere Başbakanı Theresa May ve Çin Başbakanı Li Keqiang tarafından başlatılmış, iki ülke ilişkileri o dönemde “altın çağ” olarak tanımlanmıştı.
Ziyaret için kritik eşik: Londra’daki Çin Büyükelçiliği
Kaynaklar, Starmer’ın Pekin ziyaretine ilişkin müzakerelerin bir süredir devam ettiğini ancak sürecin, Çin’in Avrupa’daki en büyük büyükelçilik binasını Londra’da inşa etmesine onay verilmesinin ardından hız kazandığını aktardı. İngiliz hükümetinin bu hafta projeye yeşil ışık yakmasının, görüşmelerin fiilen başlamasını sağladığı ifade edildi.
Buna karşın, konseyin İngilizce adlandırması da dahil olmak üzere bazı teknik ayrıntıların henüz netleşmediği belirtildi. İngiliz tarafının “CEO” ifadesinin konsey adına dahil edilmesine mesafeli yaklaştığı, Çin tarafının ise 2018’de kullanılan Çince karşılığın korunmasından yana olduğu aktarıldı.
Görüşmelerin gerçekleşmesi halinde Çin’i, ülkenin ikinci en üst düzey yetkilisi olan Başbakan Li Qiang’ın temsil etmesi bekleniyor. Kaynaklardan biri, Starmer’ın ziyaret programının en erken cuma günü duyurulabileceğini söyledi.
ABD faktörü belirsizlik yaratıyor
Öte yandan kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin son açıklamalarının Starmer’ın ziyaretini riske sokabileceğine dikkat çekti. Büyükelçilik kararının henüz çok yeni olması nedeniyle, ziyaretin diğer unsurlarının da kesinleşmediği ifade edildi.
Katılımcı şirketlerin CEO düzeyinde temsil edilip edilmeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Reuters’a konuşan bir iş insanı, kendi şirketinin CEO’sunun, ziyaretin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinden emin olunamadığı için daveti geri çevirdiğini söyledi. Reuters’ın görüş almak için temas kurduğu şirketler ise henüz yanıt vermedi.
Starmer’dan Çin’le ilişkileri yeniden kurma hamlesi
Starmer’ın Pekin’e olası ziyareti, 2018’den bu yana bir İngiliz başbakanın Çin’e yapacağı ilk resmi ziyaret olacak. İşçi Partisi liderliğindeki yeni hükümet, muhafazakâr yönetimler döneminde gerilen ilişkileri yeniden dengelemeyi hedefliyor.
Starmer, geçen yıl yaptığı bir konuşmada, önceki hükümetleri Çin’le ilişkilerin bozulmasına göz yummakla eleştirmiş; Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 2018’den bu yana iki, Almanya liderlerinin ise dört kez Çin’i ziyaret ettiğine dikkat çekmişti.
İki ülke arasındaki ticari ilişkiler, İngiltere’nin 2020’de Huawei’yi 5G altyapısından çıkarması ve 2022’de Çinli CGN’nin bir nükleer santral projesindeki payının kamu kaynaklarıyla satın alınması sonrası ciddi darbe almıştı. Siyasi hassasiyetler nedeniyle Huawei ve CGN’nin yeni iş konseyi yapısında yer almasının beklenmediği ifade ediliyor.
Ne Çin Dışişleri Bakanlığı ne de İngiliz hükümeti Starmer’ın ziyaretini henüz resmen doğruladı. İngiltere’nin Pekin Büyükelçiliği, ziyaretin “her zamanki usuller çerçevesinde” duyurulacağını açıkladı.
