ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsrail’in Lübnan’a saldırılarının İran’la yapılan geçici ateşkesin bir parçası olmadığını belirterek, “Asla böyle bir söz vermedik” dedi.
Vance, Macaristan’ın başkenti Budapeşte’ye yaptığı ziyaretten dönerken gazetecilerin sorularını yanıtladı.
İsrail’in, Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesinin İran’la yapılan geçici ateşkesi ihlal edip etmediğine ilişkin soruya Vance, “Asla böyle bir söz vermedik. Bunun böyle olacağına dair hiçbir işaret vermedik” diye konuştu.
Vance, “Uçağa bindiğimde tam bir rapor almam gerekiyor. İsrailliler, müzakerelerin başarılı olduğundan emin olmak için Lübnan’da biraz geri adım atmayı teklif etti. Bunun nedeni ateşkesin bir parçası olması değil” değerlendirmesinde bulundu.
ABD böyle bir “taahhütte bulunmamasına” rağmen İran’ın, bu müzakerenin Lübnan nedeniyle bozulmasını istiyorsa bunun Tahran’ın kararı olacağını kaydeden Vance, “Bunun aptalca olacağını düşünüyoruz, ama bu onların seçimi” ifadelerini kullandı.
Vance, bugün Hürmüz Boğazı’ndaki trafikte artış görüldüğünü, petrol fiyatlarında ise düşüş yaşandığını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikan halkı için iyi bir anlaşma çıkardığını savunan Vance, “İranlılar bir sonraki adımı atmak zorunda, aksi takdirde Başkan savaşa geri dönmek için birçok seçeneğe sahip olacak” dedi.
Vance, İran’ın halihazırda elinde bulundurduğu zenginleştirilmiş uranyum stokunun, müzakerelerin ana konularından biri olduğunu kaydetti.
İran’ın nükleer silah üretmesini istemediklerini belirten Vance, şu ifadeleri kullandı:
“Başkanın çok açık bir şekilde belirttiği gibi, nükleer yakıtı istiyoruz. ABD’nin belirli talepleri var. İranlıların da müzakerelerden elde edebilecekleri şeyler var. Bize ne kadar çok şey vermeye istekli olurlarsa, bence bu müzakerelerden o kadar çok şey elde edecekler. Başkan yaptırımların kaldırılmasından bahsetti. Başkan ekonomik ortaklıklardan ve benzeri şeylerden bahsetti. İranlılar nükleer silah geliştirmeye yakın herhangi bir şeyi durdurma konusunda kesin bir taahhütte bulunmadıkça bunlar gerçekleşmeyecek. Başkan burada tüm kozlara sahip. Yapabileceğimiz birçok şey var ve şu anda iyi bir konumda olduğumuzu düşünüyorum”
Basında 3 farklı 10 maddelik öneri dolaştığını ifade eden Vance, müzakerelerde bulunmuş biri olarak konuya açıklık getirmek istediğini vurguladı.
Başkan Yardımcısı Vance, “10 maddelik ilk öneri, açıkçası ChatGPT tarafından yazıldığını düşündüğümüz ve Steve Wittkoff ile Jared Kushner’e sunulan bir şeydi. Bu öneri anında çöpe atıldı ve reddedildi” dedi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın ABD ile mutabık kalınan 10 maddelik önerinin 3 temel maddesinin ihlal edildiğini belirtmesine ilişkin Vance, müzakerelerden önce bazı anlaşmazlık noktaları bulunduğunu söyledi.
Vance, “Bu çok fazla anlaşma noktası olduğu anlamına gelmeli, çünkü ortada dolaşan 15 maddelik bir plan var. 10 maddelik bir plan da var. Eğer 3 konuda hayal kırıklığına uğramışsa, bu aslında çok fazla anlaşma olduğu anlamına gelir” değerlendirmesini yaptı.
Kalibaf’ın “İngilizceyi ne kadar iyi anladığını merak ettiğini” dile getiren Vance, onun belirttiği bazı konuların yürüttükleri müzakere konuları bağlamında kendisine mantıklı gelmediğini ifade etti.
Vance, Trump’ın ateşkesi ilan etmesinden 1 saat sonra İranlıların birçok füze fırlattığını ve İsrail’in karşılık verdiğini belirterek, “Ateşkesin doğası budur. Hiçbir ateşkes biraz kesinti olmadan gerçekleşmez” şeklinde konuştu.
