Avrupa Birliği, yaklaşan jet yakıtı arz krizine karşı rafineri üretimini artırmayı ve mevcut kapasiteyi en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen planlar hazırlıyor.
Yetkililer, İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan risklerin Avrupa havacılık sektörünü kısa sürede etkileyebileceğini belirtiyor.
Reuters’ın haberine göre Avrupalı havayolu şirketleri, İran savaşı nedeniyle jet yakıtı arzında haftalar içinde sıkıntı yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Bu durumun yaz sezonu öncesinde seyahatleri aksatabileceği ifade ediliyor. Avrupa’nın jet yakıtında dışa bağımlılığı yüksek seviyede bulunuyor. Bölge, bu yakıt türünde ithalatın yaklaşık yüzde 75’ini Orta Doğu’dan sağlıyor.
AB yeni adımlar atıyor
Reuters’ın incelediği taslak plana göre Avrupa Komisyonu, gelecek aydan itibaren petrol ürünleri için AB genelinde rafineri kapasitesinin haritalandırılmasını başlatacak.
Ayrıca mevcut rafineri kapasitesinin tam olarak kullanılması ve korunması için yeni önlemler devreye alınacak.
Jet yakıtı arzına yönelik özel düzenlemeler ise henüz geliştirme aşamasında bulunuyor.
Avrupa Komisyonu, 22 Nisan’da yayımlanması beklenen taslak plan hakkında yorum yapmadı.
Jet yakıtı fiyatları uçtu
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte jet yakıtı fiyatları hızla yükseldi.
Avrupalı havayolları, savaşın kısa sürede sona ermemesi halinde fiyat artışları, uçuş iptalleri ve uçakların yerde kalması riskine dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise çarşamba günü yaptığı açıklamada savaşın yakında sona erebileceğini belirterek “önümüzdeki iki gün çok önemli olacak” mesajını verdi.
Bu süreçte ABD güçlerinin uyguladığı abluka kapsamında İran limanlarından ayrılan gemilerin geri çevrildiği ifade edildi.
Yaz sezonu risk altında
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’dan gelen arzın yalnızca yarısının karşılanabilmesi halinde haziran ayına kadar jet yakıtı sıkıntısı yaşanabileceğini öngörüyor.
Uzmanlara göre Afrika ve ABD’den yapılacak ek ithalat, arz açığını tamamen kapatmaya yetmeyebilir.
Ayrıca havaalanlarına yakıt sağlayan dağıtım konsorsiyumlarının uzun vadeli stok tutmaması ve birçok havalimanının sınırlı depolama kapasitesine sahip olması riski artırıyor.
Bazı havalimanları, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması halinde üç hafta içinde yakıt sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa’da yerli petrol üretiminin azalması ve temiz enerjiye geçiş politikaları nedeniyle rafineri kapasitesi son yıllarda düşüş gösterdi.
IEA, Avrupa’daki birçok rafinerinin jet yakıtı üretiminde halihazırda maksimum kapasiteyle çalıştığını açıkladı.
