Demokrat Parti (DP) Genel Sekreteri ve Girne Milletvekili Serhat Akpınar, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın, FİLO JET gemisi kazasıyla ilgili Meclis gündemine taşınan sorulara yönelik “rol kapma” değerlendirmesine yanıt verdi.
Akpınar, yaşanan facianın ardından DP olarak Cumhuriyet Meclisi’ne taşıdıkları soruların herhangi bir makam veya siyasi rol elde etme amacı taşımadığını belirterek, “Biz kazanın nedenini ilan etmedik. Hiç kimseyi peşinen suçlu ilan etmiyoruz. Tam tersine, gerçeğin teknik inceleme, resmi belgeler ve bağımsız soruşturmayla ortaya çıkarılmasını istiyoruz” dedi.
Akpınar, milletvekilinin görevinin soru sormak, Meclis’in görevinin denetlemek, bakanın görevinin ise cevap vermek ve hesap vermek olduğunu ifade ederek, kamuoyunun aydınlatılması amacıyla 18 başlıkta soru yöneltti.
“İzin hangi makam tarafından verildi?”
Akpınar’ın gündeme getirdiği ilk sorular, FİLO JET’in KKTC limanlarında yolcu taşımasına ve sefer yapmasına ilişkin izin süreçlerine yönelik oldu.
Akpınar, gemiye hangi makam tarafından, hangi tarihte ve hangi mevzuata dayanılarak izin verildiğinin açıklanmasını istedi. İzin öncesinde Bakanlığa hangi teknik yeterlilik, klas, denize elverişlilik, yolcu gemisi güvenlik, stabilite ve sigorta belgelerinin sunulduğunu soran Akpınar, bu belgelerin kaza tarihinde geçerli olup olmadığının da ortaya konulmasını talep etti.
Geminin KKTC makamlarınca gerçekleştirilen son fiziki ve teknik denetiminin ne zaman, nerede ve kimler tarafından yapıldığını soran Akpınar, denetim raporlarının tamamının kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağını da gündeme getirdi.
“Geçmişteki teknik sorunlar araştırıldı mı?”
Akpınar, geminin geçmişinde tespit edilmiş teknik eksiklik, kusur, sefer kısıtlaması veya güvenlik uyarılarının Bakanlığın bilgisine gelip gelmediğini sordu.
Bu tür sorunların Bakanlığın bilgisine ulaşması halinde hangi işlemlerin yapıldığının açıklanmasını isteyen Akpınar, daha önce gündeme gelen teknik sorunların giderildiğini gösteren onarım, survey ve yeniden uygunluk belgelerinin Bakanlığa sunulup sunulmadığının da açıklanmasını istedi.
Geminin gövde bütünlüğü, su geçirmez bölmeleri ve kapıları, sintine ve tahliye sistemleri, stabilitesi ile acil durum sistemlerinin ne zaman kontrol edildiğini soran Akpınar, yolcu koltuklarının güverte ve gövdeye bağlantılarının güvenliğinin de denetlenip denetlenmediğinin teknik kayıtlarıyla birlikte ortaya konulmasını talep etti.
Türk Loydu ve kaptanın yeterlilik belgesi soruldu
Akpınar, Türk Loydu veya başka bir klas kuruluşu tarafından gemi hakkında düzenlenmiş rapor, onay, survey veya klas belgelerinin Bakanlık dosyasında bulunup bulunmadığını da sordu.
Söz konusu belgelerin bulunması halinde kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulunan Akpınar, geminin kaptanı ve diğer kilit gemiadamlarının yeterlilik belgelerinin hangi devlet tarafından düzenlendiğinin açıklanmasını istedi.
Bu belgelerin STCW kapsamında geçerliliğinin yanı sıra geminin tonajı ve sefer bölgesi bakımından yeterliliğinin KKTC makamlarınca doğrulanıp doğrulanmadığını soran Akpınar, kaptanın yeterlilik belgesinin hangi eğitim, deniz hizmeti, sınav ve yeterlilik süreci sonucunda verildiğinin araştırılıp araştırılmadığını da gündeme taşıdı.
Akpınar ayrıca, söz konusu belgenin başka bir ülke tarafından tanınması halinde bu tanımanın hukuki dayanağının açıklanmasını istedi.
Mürettebat ve yolcu kapasitesi de Meclis gündeminde
Geminin kaza günü sahip olması gereken asgari emniyetli gemiadamı donatımının ne olduğunu soran Akpınar, kazanın meydana geldiği gün gemide bulunan mürettebatın sayı ve yeterlilik bakımından bu şartları karşılayıp karşılamadığının açıklanmasını talep etti.
Geminin kaza günü taşıdığı yolcu ve mürettebat sayısı ile izin verilen azami kapasitesini de soran Akpınar, geminin kalkış anındaki yük ve deplasman durumunun ortaya konulmasını istedi.
Hava ve deniz şartları da soruldu
Akpınar, sefer öncesinde hava ve deniz şartlarının değerlendirilip değerlendirilmediğini de sordu.
Geminin mevcut sertifikaları bakımından sefer bölgesi veya hava ve deniz şartlarına ilişkin herhangi bir operasyonel kısıtlama bulunup bulunmadığının açıklanmasını isteyen Akpınar, geminin KKTC’de faaliyet göstermesine ilişkin dosyada eksik, süresi geçmiş veya sonradan tamamlanmış herhangi bir belge bulunup bulunmadığını da gündeme getirdi.
“İzin ve denetim zincirinde kimler sorumluydu?”
Geminin seferlerine ilişkin denetim ve izin zincirinde Limanlar Dairesi, Bakanlık ve diğer ilgili kamu makamlarından hangi birimlerin ve görevlilerin sorumlu olduğunun açıklanmasını isteyen Akpınar, kazanın ardından Bakanlık bünyesinde oluşturulan inceleme ve soruşturma heyetinin kimlerden oluştuğunu da sordu.
Akpınar, Bakanlığın kendi izin ve denetim faaliyetlerinin de araştırılması gerektiğine işaret ederek, soruşturmanın kurumsal bağımsızlığının nasıl sağlanacağının açıklanmasını istedi.
DP Genel Sekreteri Akpınar ayrıca, geminin KKTC’deki tüm izin, denetim, sertifika, yazışma ve teknik rapor dosyasının Cumhuriyet Meclisi’ne eksiksiz şekilde sunulup sunulmayacağını sordu.
“Siyasi sorumluluk üstlenilecek mi?”
Akpınar’ın son sorusu ise olası ihmal ve görev kusurlarına ilişkin siyasi sorumluluğa yönelik oldu.
Akpınar, yapılacak inceleme sonucunda Bakanlığa veya Bakanlığa bağlı herhangi bir makamın denetim, izin veya gözetim yükümlülüğünü yerine getirmediğinin ortaya çıkması halinde Bakan Erhan Arıklı’nın siyasi sorumluluğu üstlenip üstlenmeyeceğini sordu.
“Bunlar ‘rol kapma’ soruları değildir Sayın Arıklı” diyen Akpınar, söz konusu soruların hayatını kaybedenler, aileleri ve benzer bir acının yeniden yaşanmaması adına cevaplandırılması gerektiğini belirtti.
Akpınar, “Biz polemik istemiyoruz. Belge istiyoruz. Biz suçlu ilan etmiyoruz. Gerçeğin ortaya çıkarılmasını istiyoruz. Biz rol istemiyoruz. Sorumluluğun gereğinin yapılmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Bağımsız inceleme sonucunda Bakanlığın izin, denetim veya gözetim süreçlerinde ciddi bir ihmal ya da görev kusuru ortaya çıkması halinde bunun siyasi sorumluluğunun da yerine getirilmesi gerektiğini savunan Akpınar, açıklamasını “O makamda kalmak değil, gereğini yapmak gerekir” sözleriyle tamamladı.
